Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահություն 3.2011

Հիգիենիկ և հակահամաճարակային ծառայությունը զարգացում է ապրում: Հարցազրույց ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի պետական հիգիենիկ և հակահամաճարակային տեսչության պետ Արտավազդ Վանյանի հետ

Հիգիենիկ և հակահամաճարակային ծառայությունը զարգացում է ապրում: Հարցազրույց ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի պետական հիգիենիկ և հակահամաճարակային տեսչության պետ Արտավազդ Վանյանի հետ

–  Կցանկանայի զուգահեռներ անցկացնեիք ԽՍՀՄ սանիտարահակահամաճարակային և ՀՀ ԱՆ պետական հիգիենիկ և հակահամաճարակային ծառայությունների գործունեության միջև:

 

–  Մարդն իր կենսագործունեության ընթացքում նույն շրջակա միջավայրի հետ շփման արդյունքում ձեռք է բերում նաև վարակիչ և ոչ վարակիչ հիվանդություններ: Հետևաբար` հիգիենիստի և համաճարակաբանի մասնագիտական գործունեությունը միշտ պահանջված է բոլոր ժամանակներում: 

 

Եթե նախկինում ծառայությունն աշխատում էր միայն ԽՍՀՄ ուղեցույցներով և բոլորի համար ընդհանուր չափորոշիչներով ու հրամաններով, ապա այսօր տեսչությունը ղեկավարվում է ՀՀ իրավական դաշտով, մեր երկրի նորմերին համապատասխան: Սերտացել են կապերը միջազգային կառույցների, ինչպես նաև ամերիկյան ու եվրոպական երկրների համանման կազմակերպությունների հետ:

 

Տեսչությունը զգալիորեն հզորացել է և իրականացնում է համաճարակաբանական հսկողության համակարգի ղեկավարման գործընթացը: Մեր մասնագետները մի շարք ծրագրերով վերապատրաստվել են Հայաստանում և արտերկներում, տիրապետում են միջազգային մոտեցումներին, պահանջներին և երկրի օրենսդրությանը, ունեն ինչպես դաշտային պայմաններում, այնպես էլ միջազգային, միջգերատեսչական կառույցների հետ աշխատելու մեծ փորձ: Պետական հակահամաճարակային տեսչության (ՊՀՀՏ) կողմից իրականացված ծրագրերը, եվրոպական մոտեցումներին համապատասխան նորմատիվ-իրավական ակտերի մշակումն ու կյանքի կոչելը ՀՀ առողջապահության նախարարության վարած քաղաքականության ձեռքբերումներն են: Իրականացվում է քաղաքականության մշակման և համակարգման գործառույթներ ինչպես Առողջապահության նախարարության ստորաբաժանումների, այնպես էլ շահագրգիռ այլ մարմինների հետ: 

 

–  Անկախությունից ի վեր ՊՀՀՏ-ն մի քանի անգամ կառուցվածքային փոփոխությունների է ենթարկվել: Կցանկանայի անդրադառնայիք այդ հարցին:

 

–  Ասեմ, որ սանիտարահակահամաճարակային ծառայությունը զարգացում է ապրում: 1992 թ. ընդունվել է «Բնակչության սանիտարահակահամաճարակային անվտանգության ապահովման մասին» օրենքը, որը հնարավորություն է ընձեռել ստեղծելու համապատասխան կառույց` իր ստորաբաժանումներով: 

 

Նախորդ տարիների փորձը բերեց նրան, որ ծառայությունը վերակազմավորվեց, ՀՀ կառավարության բարեփոխումների շրջանակում ձևավորվեց ՊՀՀՏ-ն, որը ներկայումս գործում է նախարարության աշխատակազմում` առանձնացված ստորաբաժանման կարգավիճակով: Տեսչությունը զգալիորեն հզորացվեց: 

 

–  Ինչպես գիտենք, վարակական հիվանդությունների դեմ պայքարը մշտապես եղել է ՀՀ առողջապահության նախարարության ուշադրության կենտրոնում, քանի որ վարակները մեծ չարիք են բոլոր երկրների համար: Ասացեք, խնդրեմ, ինչպիսի՞ն է իրավիճակը այժմ մեր հանրապետությունում:

 

–  Մի շարք ծրագրեր իրականացվել են և ներկայումս էլ իրականացման ընթացքում են: Ինչպես նշվեց, կարևորներից մեկը վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարն է: 

 

Հպարտությամբ կարող ենք ասել, որ 2002 թ.-ին մեր հանրապետությունը Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) կողմից հռչակվել է որպես պոլիոմիելիտից ազատ գոտի, և չնայած ԱՊՀ մի շարք երկրներում 2009 թ. պոլիոմիելիտի բռնկումներին` ՀՀ-ում դեպքեր չեն արձանագրվել: 2000 թ.-ից արձանագրվել են դիֆթերիայի միայն եզակի դեպքեր: 2007 թ. հանրապետության բնակչության գրեթե 98%-ն ընդգրկվեց կարմրուկի և կարմրախտի դեմ լրացուցիչ պատվաստումներում, միաժամանակ ապահովվեց կարմրուկի, կարմրախտի և խոզուկի դեմ համակցված պատվաստումներում բարձր ընդգրկվածություն, որի շնորհիվ ներկայումս արձանագրվում են այդ հիվանդությունների միայն եզակի դեպքեր:

 

Պատվաստումների ազգային օրացույցում հեպատիտ B-ի պատվաստանյութի ներդրումից հետո դիտվում է հիվանդացության զգալի նվազման միտում:

 

Նպատակային տարիքային խմբերի պատվաստումների գործընթացում ընդգրկվածությունը 90 տոկոսից բարձր է: Դրան հասել ենք առողջապահության նախարարի կողմից համակարգված քաղաքականության վարման շնորհիվ, ՊՀՀՏ, առողջության առաջնային պահպանման, մոր ու մանկան ծառայության, տարածքային կառավարման մարմինների, այլ գերատեսչությունների և միջազգային կազմակերպությունների համագործակցված և ճիշտ աշխատանքի արդյունքում: Վերջինս բազմիցս բարձր է գնահատվել և´ ԱՀԿ,

և´միջազգային այլ կազմակերպությունների կողմից:

 

2009-2010 թթ. գրիպի համաճարակի ժամանակ Առողջապահության նախարարության վարած ճիշտ և համակարգված աշխատանքը, միջազգային հանդիպումների, քննարկումների ընթացքում մասնագետների ձեռք բերած փորձն ու հմտությունները, գիտելիքները հնարավորություն ընձեռեցին առանց պատվաստումների և այլ դեղամիջոցների հավելյալ կիրառման կանխել համաճարակի հետագա տարածումը: 

 

Ներդրվել են հետազոտությունների նոր մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս ախտորոշելու նախկինում չախտորոշվող վարակիչ մի շարք հիվանդություններ: 

 

2006-2010 թթ. իրականացված կանխարգելիչ և հակահամաճարակային լայնածավալ միջոցառումների իրականացման արդյունքում Հայաստանում մալարիայի տեղական դեպքեր չեն արձանագրվել: Հայաստանը եվրոպական տարածաշրջանում առաջիններից է, որը կարողացել է էլիմինացնել (վերացնել) տեղական մալարիան և դիմել ԱՀԿ` երկիրը որպես մալարիայից ազատ գոտի վկայագրելու համար: Առողջապահության նախարարությունում ձևավորվեց միջգերատեսչական հանձնաժողով, որը համակարգեց մալարիայի վկայագրման գործընթացը: Այս աշխատանքը բազմիցս գնահատվեց ԱՀԿ և միջազգային անկախ փորձագետների կողմից և բարձր գնահատականի արժանացավ: Օրերս ՀՀ առողջապահության նախարարությունը տեղեկատվություն է ստացել, որ ԱՀԿ վկայագրել է Հայաստանը որպես մալարիայից ազատ գոտի: Դա զբոսաշրջության զարգացման և երկրի հեղինակության բարձրացման համար զգալի խթան կդառնա: 

 

Նշանակալի ձեռքբերումներ կան նաև ոչ վարակիչ հիվանդությունների դեմ պայքարի գործում: Երկրում հաջողությամբ ներդրվում են միջազգային առողջապահական կանոնները, սահմանվել է ազգային համակարգող մարմին, բազմաթիվ իրավական ակտեր են մշակվել և ներդրվել, կանոնակարգվել է շահագրգիռ մարմինների միջև համագործակցությունը, ԱՀԿ հաղորդակցման գործընթացը, մշակվել է տեղեկատվության ազգային ռեգիստր և այլն:

 

–  Անկախությունը ի՞նչ խնդիրներ առաջադրեց այս ոլորտում, ի՞նչ խնդիրներ կան այժմ:

 

–  Անցած 20 տարիները ոլորտի համար միայն ձեռքբերումների շրջան են եղել: Իհարկե, դժվարություններ եղան անցումային ժամանակաշրջանում. ստեղծվեց նոր պետություն, նորմատիվ իրավական ակտերի ընդունման անհրաժեշտություն ծագեց, այդ դաշտը բաց էր: Բավական ժամանակ պահանջվեց այն կանոնակարգելու համար և կարելի է ասել, որ հիմքը ստեղծված է: Աշխատանքներն իրականացվում են միջազգային մոտեցումներին համապատասխան: Այսօր խնդիրներ կան` կապված աղիքային վարակիչ հիվանդությունների հետ: Բնակչության սանիտարահակահամաճարակային անվտանգության ապահովումը գործառույթ է, որին մասնակցում են բազմաթիվ գերատեսչություններ: Խնդիրն այս գործառույթները միավորելու և ինտեգրելու մեջ է: 

 

–  Բոլոր բնագավառներում կան թերություններ: Այդ տեսանկյունից եթե նայենք, որո՞նք են հակահամաճարակային ծառայության ոլորտում շտապ լուծման կարիք ունեցող խնդիրները: 

 

–  Իհարկե, հնարավոր չէ որևէ կառույցի աշխատանք առանց թերությունների: Մենք փորձում ենք դրանք նվազագույնի հասցնել, քանի որ մեր բնագավառն այնպիսին է, որ մի փոքր թերացումն անգամ կարող է լուրջ հետևանքների պատճառ դառնալ: 

 

Մեր հիմնական խնդիրներն են` վարակի աղբյուրի ժամանակին հայտնաբերումն ու վերացումը, սննդի նկատմամբ խիստ վերահսկողությունը, տնտեսվարողների և բնակչության ինքնագիտակցության բարձրացումը, սանիտարական գիտելիքների քարոզչությունը, փողոցում, բակերում մթերքի վաճառքի արգելումը: Ողջունելի է, որ այժմ կան մի շարք կազմակերպություններ, որոնք կոչված են պահպանելու սանիտարահակահամաճարակային նորմերը, և բազմաթիվ ձեռնարկություններ, որոնք պահպանում են պահանջվող նորմերը:

 

–  «Առողջապահություն» հանդեսը 55 տարեկան է, կցանկանայի գնահատեիք նրա անցած ճանապարհը, դերը ոլորտի կայացման և զարգացման գործում: 

 

–  Նախ ցանկանում եմ շնորհավորել հանդեսի աշխատակիցներին` հանդեսի 55-ամյակի կապակցությամբ:«Առողջապահությունը» բավական երկար ուղի է անցել և այդ տարիների ընթացքում ներկայացրել է տարբեր ոլորտների գործունեությունը, գիտական հետազոտությունների արդյունքները, մասնագիտորեն և մանրամասն իրազեկել է առողջապահության համակարգում տեղի ունեցող բարեփոխումների մասին: Կցանկանայի, որ հանդեսն իր հետագա գործունեության ընթացքում ավելի շատ անդրադառնար նեղ մասնագիտական գործընթացներին, առանձին ոլորտների խնդիրներին:

Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 3.2011 (292)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

«Առողջապահություն» հանդեսի 55-ամյա տարեդարձը
«Առողջապահություն» հանդեսի 55-ամյա տարեդարձը

Սիրելի ընթերցո′ղ,

Այս տարին կրկնակի հոբելյանական է` համընկել են մեր երկրի անկախության 20-ամյակը և «Առողջապահություն» հանդեսի 55-ամյա տարեդարձը...

Իրադարձություններ Հայաստանում
Մեր նպատակը բուժօգնության որակի բարձրացումն ու մատչելիության ապահովումն է
Մեր նպատակը բուժօգնության որակի բարձրացումն ու մատչելիության ապահովումն է

Հարցազրույց ՀՀ առողջապահության նախարար, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Հարություն Քուշկյանի հետ:

Հետաքրքիր, բուռն և ստեղծարար ուղի է անցել ՀՀ առողջապահության նախարար, առողջապահության...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
55-ամյա «Առողջապահություն» հանդեսը
55-ամյա «Առողջապահություն» հանդեսը

Տպաքանակը միշտ էլ եղել է պարբերականի գնահատման և հեղինակության ցուցանիշ: Միութենական ամենաբարձր ատյանների թույլտվությանբ, ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության որոշմամբ և Հայաստանի...

Պատմության էջերից
Լուրջ ձեռքբերումներն ակնհայտ են այս ոլորտում
Լուրջ ձեռքբերումներն ակնհայտ են այս ոլորտում

Հարցազրույց ՀՀ ԱԺ առողջապահության, մայրության և մանկության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, «Արաբկիր» բժշկական կենտրոնի գիտական ղեկավար, ՀՀ մանկական բժիշկների ասոցիացիայի նախագահ Արա Բաբլոյանի հետ...

Հրատապ թեմա Հայաստանում Բժիշկներ
Անկախության 20-ամյակին ընդառաջ մենք ունենք կայացած առողջապահական համակարգ
Անկախության 20-ամյակին ընդառաջ մենք ունենք կայացած առողջապահական համակարգ

ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի ղեկավար Սուրեն Քրմոյանի հետ...

Հրատապ թեմա Հայաստանում Բժիշկներ
Անկախությունն իրավական պետության կայացման կարևոր ուղենիշ է
Անկախությունն իրավական պետության կայացման կարևոր ուղենիշ է

Հարցազրույց ՀՀ ԲԳԱ նախագահ, ՌԴ ԲԳԱ ակադեմիկոս, ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր Լևոն Մկրտչյանի հետ...

Բժիշկներ
Առաջնահերթը` առողջապահության համակարգի հետագա ամրապնդման, պահպանման խնդիրն է
Առաջնահերթը` առողջապահության համակարգի հետագա ամրապնդման, պահպանման խնդիրն է

Հարցազրույց «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» բժշկական կենտրոնի տնօրեն, բ.գ.դ., պրոՖեսոր Արա Մինասյանի հետ...

Հրատապ թեմա Հայաստանում Բժիշկներ
Առողջապահությունը հասանելի չէ ժողովրդական լայն զանգվածներին
Առողջապահությունը հասանելի չէ ժողովրդական լայն զանգվածներին

Հարցազրույց ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար Վիլեն Հակոբյանի հետ...

Հրատապ թեմա Հայաստանում Բժիշկներ
Հանրապետությունում ծննդօգնության ոլորտում մեծ բարեփոխումներ են տեղի ունեցել
Հանրապետությունում ծննդօգնության ոլորտում մեծ բարեփոխումներ են տեղի ունեցել

Հարցազրույց «Պերինատալոգիայի, մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ՀԻ» ՓԲԸ տնօրեն, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, ՀՀ վաստակավոր բժիշկ, ԱՆ գլխ. մանկաբարձ-գինեկոլոգ, Մ. Հերացու անվ. ՊԲՀ մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա Բժիշկներ
Բժիշկը նախ ի´նքը պետք է հարգի իր սպիտակ խալաթը: Հարցազրույց ՀԲԱ հիմնադիր նախագահ, Սրտաբանության ԳԻ փոխտնօրեն, Կանխարգելիչ սրտաբանության կենտրոնի տնօրեն Պարունակ Զելվեյանի հետ
Բժիշկը նախ ի´նքը պետք է հարգի իր սպիտակ խալաթը: Հարցազրույց ՀԲԱ հիմնադիր նախագահ, Սրտաբանության ԳԻ փոխտնօրեն, Կանխարգելիչ սրտաբանության կենտրոնի տնօրեն Պարունակ Զելվեյանի հետ

–  Համեմատեք, խնդրեմ, Հայաստանի երեք հանրապետությունների ժամանակ ունեցած առողջապահական համակարգերը` շեշտը դնելով անկախության 20 տարիների վրա...

Հրատապ թեմա Հայաստանում Բժիշկներ
Նա անվերապահորեն սիրում էր իր հայրենիքը և անմնացորդ նվիրվեց նրան
Նա անվերապահորեն սիրում էր իր հայրենիքը և անմնացորդ նվիրվեց նրան

Արցախյան ազատամարտի տարիներին ռազմադաշտում էին նաև Ղարաբաղյան շարժման առաջամարտիկներից շատերը, որոնք ոգևորված անկախության գաղափարով` պատրաստ էին իրենց կյանքը տալ հանուն այդ վեհ գաղափարի: Այդ նվիրյալներից էր նաև Գարեգին Հարությունյանը...

Պատմության էջերից

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ