Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահություն 1.2011

Կյանքի կեսի ճգնաժամը

Կյանքի կեսի ճգնաժամը

Ըստ Կ. Յունգի, 35-40 տարեկան մարդկանց հոգեկան աշխարհում տեղի են ունենում էական փոփոխություններ: Տղամարդկանց շրջանում հաճախանում են դեպրեսիաները` ընկճվածության դեպքերը, կանանց` նյարդային խանգարումները:

 

Աստիճանաբար փոխվում է բնավորությունը, թուլանում են նախկին հակումներն ու հետաքրքրությունները, ի հայտ են գալիս հատկություններ, որոնք անցյալում չեն եղել, իսկ դրանց տեղը նորերն են գրավում. տեղի է ունենում դրանց վերաարժեվորում: Մասնագիտությունների փոփոխությունը, ամուսնալուծությունները, կրոնի որևէ ուղղության դավանելը, հակադրությունների մեջ մտնելն այս ճգնաժամին բնորոշ ախտանշաններն են:

 

Մի խումբ ամերիկացի գիտնականներ այսպես են բնութագրում ճգնաժամը.«Պայթյուն» կյանքի կեսին: Ձեռք բերված հաջողություններն անբավարար են թվում, տպավորություն է ստեղծվում, թե կյանքն իզուր է անցնում»: Տղամարդը բացահայտում է չարն իր ներսում` իրեն և ուրիշներին կործանելու, վիրավորելու, վնասելու ուժը: Նա իրեն մեկ որպես զոհ է ընկալում, մեկ որպես սրիկա:

 

Այս ճգնաժամի ընթացքում հրատապ են հետևյալ հիմնախնդիրները.

 

  • վաղ հասունության շրջանի վերաիմաստավորում,

  • միջին հասունության շրջանի ծրագրում,

  • պայքար չորս հակամետ զգացողությունների` երիտասարդության-ծերության, ստեղծման-ոչնչացման, առնականության-կանացիության, հարաբերությունների ստեղծման-մեկուսացման միջև: Այս հակամետ զգացողություններից առաջինն ի հայտ է գալիս ուժերի անկման, ծերության առաջին նշանների հետ միասին. մարդու մեջ ծնվում է «երիտասա՞րդ եմ, թե ծեր» երկվությունը: Երկրորդն ի հայտ է գալիս սեփական ես-ի մեջ կառուցողական և ավերիչ ուժերի զգացողության արդիականությամբ: Երիտասարդ հասակում արականի և իգականի հոգեբանությունները ծայրահեղորեն հակադրվում են իրար, իսկ ճգնաժամի ընթացքում այդ հակադրությունը կեղծ է թվում: Վերջին հակասությունն ի հայտ է գալիս շփումների, մտերմիկ հարաբերությունների ստեղծման և մեկուսանալու, սեփական կյանքն իմաստավորելու ձգտումների միջև: Այս անցմանը բնորոշ են նաև մի շարք այլ հատկություններ. սեփական անցած ուղու վերագնահատում, ապագայի ավելի իրատեսական ծրագրերի մշակում, ընտանեկան հարաբերությունների վերաիմաստավորում (շատերն այս տարիքում կամ ամուսնալուծվում են, կամ վերակառուցում ընտանեկան հարաբերությունները):

 

Ճգնաժամի ընթացքում սթրեսների նկատմամբ դիմադրությունն ընկնում է, սակայն բարձրանում է ստեղծագործական ներուժը և զգացողությունը հիմնախնդիրների նկատմամբ: Սա ճակատագրական ճգնաժամ է` լի վտանգներով ու մեծ հնարավորություններով: Մարդն անկեղծանում է ինքն իր հետ, վերագնահատում նախկին արժեքները, ծրագրում կյանքի երկրորդ կեսը: Տղամարդը ձգտում է վերջնականապես կայանալ, իսկ կինն այս տարիքն իր վերջին հնարավորությունների շրջանն է համարում: Մարդիկ այս ճգնաժամի ընթացքում խիստ տագնապ են ապրում իրենց առողջության, երիտասարդության կորստի, դատարկ անցնող ժամանակի, իրենց ես-ի բարոյականության կապակցությամբ, չափից դուրս զգացմունքային են դառնում: Եթե կանանց մոտ այս շրջանը բնութագրվում է վերարտադրողական ֆունկցիայի անկմամբ, ապա տղամարդկանց մոտ սեռական պահանջմունքի ակտիվացում է նկատվում: Հոգեբանական տեսանկյունից «...այս շրջանը բնութագրվում է կասկածներով, կողմնորոշիչների բացակայությամբ, պատրանքային որոշումներ կայացնելու հակումով, կարող են ի հայտ գալ երջանկության զգացողության կարճ ակնթարթներ: Հոգևոր առումով այս տարիները պայքար են դատարկության դեմ...»: Նկարիչների և դերասանների ստեղծագործական կյանքում` 35-ի շրջանում, ողբերգական փոփոխություններ են տեղի ունենում: Նրանցից ոմանք, ինչպես, օրինակ, Գոգենը, իրենց ստեղծագործական ուղին սկսել են այս շրջանում: Ուրիշներն, ընդհակառակը, 35-ին մոտ սպառում են իրենց ստեղծագործական ունակությունները կամ ուղղությունը: Վիճակագրական տվյալների համաձայն, նրանցից շատերը մահացել են 35-39 տարեկան հասակում, ինչն անբնական է: Իսկ նրանք, ովքեր անցնում են ճակատագրական այս տասնամյակի շեմը, նկատելիորեն փոխում են իրենց ստեղծագործության ոճը:

 

Ճգնաժամի ընթացքում վերակառուցվում են անձի հիմնային բնութագրերը, վարքը, նույնականության զգացողությունը, ինչն էլ իր հերթին հանգեցնում է հոգեբանական բացասական սթրեսի: Այսօր ճգնաժամը տեղի է ունենում 38-50 տարիքային շրջանում. ճգնաժամ է ապրում բնակչության գրեթե 26%-ը: Ըստ մեր հետազոտությունների արդյունքների, այս անցումային շրջանում ամփոփվում է կյանքի առաջին կեսը, փոխվում զարգացման ծրագիրը. նոր ծրագրի իմաստն ինքնաիրացումն է, որի հիմքում, ըստ երևույթին, ընկած է մահվան բնազդը: 

 

Կյանքի կեսի ճգնաժամի ախտանշաններն են դեպրեսիան, ագրեսիվությունը, անցած ուղու վերանայումը, վերագնահատումը, կյանքն իզուր ապրելու, երիտասարդությունը կորցնելու, սպառված լինելու, ժամանակի սղության, միայնության, «վերջին հնարավորության», չգնահատված լինելու զգացողությունները, նոր հետաքրքրությունների, նպատակների, բնավորության գծերի ձևավորումը, ինքնավստահության կտրուկ աճը, տագնապներն առողջության համար, ապակառուցողական վարքի դրսևորումները, ինքնամոռաց նվիրումն աշխատանքին, սեփական ես-ի ներսում ահռելի ուժի զգացողությունն ու տագնապը, որ այդ ուժը կարող է ոչ միայն ստեղծագործ, այլև ավերիչ բնույթ ստանալ: 

Հեղինակ. Սամվել Խուդոյան հոգեբանական գիտությունների դոկտոր, դոցենտ
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 1.2011 (290)
Աղբյուր. med-practic.com
Լուսանկարը. blogs.amur.info
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Շնորհավորում ենք
Շնորհավորում ենք

Դեռ նորավարտ բժիշկ էր, բարետես, շրջապատում աչքի ընկնող արտաքինով, երիտասարդական ավյունով լեցուն: Ի թիվս այլ գայթակղությունների, գիտությամբ զբաղվելու ձգտումը իրականացնելու քայլերի առաջին բերքահավաքը...

Բժիշկներ
Նախարարը ներկայացրեց ոլորտի զարգացման գերակա ուղղությունները

Վերջերս լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ՀՀ առողջապահության նախարար Հարություն Քուշկյանը խոսելով համակարգի գործունեության առանցքային խնդիրները կարգավորելու, պետական քաղաքականության հիմնական սկզբունքները ոլորտում ամրագրելու...

Հրատապ թեմա Հայաստանում ԼՈՒՐԵՐ: Բժշկական իրավունք
Կայքեր` առողջապահական կազմակերպությունների համար

ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամանով սահմանվել է առողջապահական կազմակերպությունների կայքերի կառուցվածքին ու բովանդակությանը ներկայացվող հետևյալ պահանջները...

Հրատապ թեմա Հայաստանում ԼՈՒՐԵՐ: Բժշկական իրավունք
Հայաստանի վիրաբուժությունը ծանր կորուստ կրեց
Հայաստանի վիրաբուժությունը ծանր կորուստ կրեց

Կյանքից վաղաժամ հեռացավ «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ տնօրեն, ՀՀ ԱՆ առողջապահության ազգային ինստիտուտի վիրաբուժական նեղ մասնագիտությունների ամբիոնի վարիչ...

Բժիշկներ
Հայաստանում արձանագրված սեռավարակների դեպքերը

XX դարի վերջին և XXI դարի սկզբին Հայաստանի Հանրապետությունը զգալի զարգացում ապրեց, սակայն դրան զուգահեռ ավելացավ սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների` սեռավարակների (ՍՎ) թիվը, որին նպաստեցին...

Վեներաբանություն
Միզապարկի լորձաթաղանթի կազմաբանական փոփոխությունները` պայմանավորված միզապարկի դիվերտիկուլով

Բանալի բառեր. դիվերտիկուլ, մետապլազիա, դիսպլազիա

Ներածություն

Միզապարկի դիվերտիկուլը կույր վերջացող պարկանման գոյացություն է, որն ունի վզիկ, հատակ և մարմին: Այն լինում է բնածին և ձեռքբերովի: Ըստ գրականության տվյալների...

Ուրոլոգիա
Ատորվաստատինի արդյունավետության և անվտանգության գնահատումը

Բանալի բառեր. կանխարգելում, սրտի իշեմիկ հիվանդություն, ստատիններ, հակալիպիդեմիկ բուժում, ատորվաստատին

Սիրտ-անոթային հիվանդությունների (ՍԱՀ) կանխարգելման հրատապության խնդիրը...

Սրտանոթաբանություն Դեղագիտություն
Վարակը և իմունիտետը որպես հակասությունների օրինաչափ միասնություն` բնության մեջ համաճարակային գործընթացը դեպի հավերժություն տանող պայքարում (համաճարակաբանի մտորումներ)

Բնությունը միասնական է` յուր հակասություններով, «սխալներով»,«պոռթկումներով», կատակլիզմներով ու բարերարությամբ հավասարակշռված, համակարգված, ճշմարիտ ու ներդաշնակ: Այս հատկանիշներն իրենց տարբեր դրսևորումներով ներդրված են յուրաքանչյուր...

Վարակաբանություն
Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարումը սովորական բշտախտի ժամանակ (սկիզբը` նախորդ համարում)

Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի և շրթունքների կարմիր երիզի բշտային և էրոզիվ ախտահարումներ կարող են դիտվել, բացի սովորական բշտախտից, նաև մի շարք այլ հիվանդությունների (բազմաձև էքսուդատիվ էրիթեմա, աֆթոզ ստոմատիտ, սովորական...

Ստոմատոլոգիա
Կին և տղամարդ (սկիզբը` նախորդ համարում)
Կին և տղամարդ (սկիզբը` նախորդ համարում)

Նախորդ համարում մենք անդրադարձել էինք կնոջ և տղամարդու միջև եղած տարբերություններին, որոնք առավել ցայտուն են արտահայտված: Մենք հավակնություն չունենք նկարագրելու բոլոր տարբերությունները...

Հոգեկան առողջություն
Հոգեբույժների համաշխարհային ասոցիացիայի տարածաշրջանային գիտաժողովը Երևանում
Հոգեբույժների համաշխարհային ասոցիացիայի  տարածաշրջանային գիտաժողովը Երևանում

2011թ. ապրիլի 14-ին Երևանի Ալ.Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի դահլիճում տեղի ունեցավ հոգեբույժների համաշխարհային ասոցիացիայի տարածաշրջանային գիտաժողովի բացման հանդիսավոր արարողությունը...

Իրադարձություններ Հայաստանում Միջոցառումներ
Շարունակեք ապրել լիարժեք կյանքով
Շարունակեք ապրել լիարժեք կյանքով

Հաճախ ասում են, թե կինն այնքան տարեկան է, որքան երևում է, սակայն, ցավոք սրտի, տարիքին զուգընթաց, 45-50-ից հետո, երբ սկսվում է դաշտանադադարի շրջանը, նրա օրգան-համակարգերում (միզասեռական, սիրտ-անոթային...

Առողջ կին Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Լեղաքարային հիվանդություն
Լեղաքարային հիվանդություն

Խմբագրություն են դիմել թոշակառուներ` Նորք թաղամասի բնակիչ Վ. Սարուխանյանը, Մալաթիայից` Է. Մուրադյանը: Նրանցից մեկը գանգատվում է լեղուղիների քարերի հետևանքով ժամանակ առ ժամանակ աջ թուլակողի շրջանի երբեմն խիստ սրացող ցավերից...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Աղիքների դիսբակտերիոզ
Աղիքների դիսբակտերիոզ

Առողջ մարդկանց աղիքներում 500 տեսակի տարբեր մանրէներ կան, որոնց մեծ մասը դրական ազդեցություն ունի մարսողական համակարգի, բնականաբար և ողջ օրգանիզմի վրա...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Զարկերակային ճնշման չափման եղանակները
Զարկերակային ճնշման չափման եղանակները

Արյան ճնշման չափումը զարկերակային ճնշման որոշման, իսկ գերճնշման դեպքում` նաև ախտորոշման և բուժման հիմքն է, և, հետևաբար, չափման ճշգրտությունը էականորեն կարևորվում է զարկերակային գերճնշման ախտորոշման հարցում...

Սրտանոթաբանություն

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ