Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահություն 1.2011

Օգնիր ինքդ քեզ հիպերտոնիկ հիվանդության ժամանակ

Օգնիր ինքդ քեզ հիպերտոնիկ հիվանդության ժամանակ

Զարկերակային գերլարվածությունը` հիպերտենզիան, համարվում է դարի հիվանդություն: Հայտնի է, որ երկրագնդի բնակչության գրեթե 50 տոկոսն ունի զարկերակային բարձր ճնշում, որը բերում է կյանքի համար այնպիսի վտանգավոր բարդությունների զարգացման, ինչպիսիք են սրտամկանի ինֆարկտը, սրտային, ինչպես նաև երիկամային անբավարարությունը, զարկերակային հիպերտոնիան: Սա աթերոսկլերոզի զարգացմանը նպաստող ռիսկի գործոններից մեկն է: 

 

Մեր ժամանակակցին բնորոշ նստակյաց կյանքը, աշխատանքային գործունեության հետ կապված շարժումների անբավարար ակտիվությունը` հիպոկինեզիան, զարկերակային գերլարվածության` հիպերտոնիայի առաջացման հիմնական պատճառներն են: Վերջինս իր հերթին հանգեցնում է հիպոդինամիայի` օրգանիզմի հենաշարժական ապարատի, արյան շրջանառության, շնչառական, մարսողական և մի շարք այլ ֆունկցիաների խանգարման: Դրան նպաստում են նաև ժառանգական նախատրամադրվածությունը, տարիքը, սեռը, մարմնի հավելյալ քաշը, ոչ ճիշտ սնվելը, վնասակար սովորությունները, հուզական լարվածությունը, սթրեսները:

 

Մարդու օրգանիզմի վրա բացասաբար անդրադարձող սթրեսի` դիսթրեսի հետևանքով օրգան-համակարգերի ինքնակարգավորումը խանգարվում է, անոթները նեղանում են, որի հետևանքով բարձրանում է զարկերակային ճնշումը, խաթարվում սրտի, երիկամների աշխատանքը: Սկզբնական շրջանում այդ փոփոխություններն անցողիկ բնույթ են կրում, սակայն ապրելակերպը չփոխելու դեպքում կարող են նաև անդառնալի լինել: Դեռ Հիպոկրատն է ասել.-«Վերացրու պատճառը, և հիվանդությունը կնահանջի»:

 

Կաթվածի և սրտի իշեմիկ հիվանդության կանխարգելման համար զարկերակային ճնշումը պետք է կայուն լինի և չգերազանցի զարկերակային գերճնշման սահմանագիծը` 140/90 մմ ս.ս. ցուցանիշը: Սիրտանոթային հիվանդությունների կանխարգելման նպատակով անհրաժեշտ է բարձրացնել օրգանիզմի դիմադրողականությունը, որի ձևավորմանը նպաստում է նաև շարժողական համակարգի ակտիվությունը, ուստի անհրաժեշտ է զբաղվել բուժական մարմնամարզությամբ, լողով, առողջարար վազքով, տուրիզմով, կատարել ֆիզիկական վարժություններ, քայլել: Բուժական մարմնամարզությունը նպաստում է կենտրոնական նյարդային համակարգի լարվածության թուլացմանը, օրգան-համակարգերի աշխատանքի, անոթների տոնուսի, նյութափոխանակության կարգավորմանը, նվազեցնում խոլեստերինի քանակը: Ֆիզիկական վարժությունները և մերսումները նպաստում են սրտամկանի կծկողունակության ավելացմանը:

 

Ֆիզիկական վարժությունները պետք է կատարել պարբերաբար, չափավոր բեռնվածությամբ, տևողությունն աստիճանաբար հասցնելով օրական 30-45 րոպեի:

 

Համարժեք բեռնվածությամբ վարժություններ կատարելու համար սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդություններ, հավելյալ քաշ ունեցող 35-ից բարձր անձինք պետք է պարտադիր բժշկական քննության ենթարկվեն: 

 

Հիպերտոնիկ հիվանդության I և II փուլերի սկզբնական շրջանում բուժական վարժությունները կարելի է կատարել 5-7 րոպե տևողությամբ` սկսելով սովորական ռիթմիկ քայլքից, աստիճանաբար արագացնելով, այնուհետև դանդաղեցնելով այն: Թուլացնելով ուսագոտու, ձեռքերի և ոտքերի մկանները` վարժությունները կատարեք պառկած, նստած, կանգնած դիրքում, համակցելով դրանք շնչառական վարժությունների հետ: Ներշնչելով վեր բարձրացրեք ձեռքերը, իրանը փոքր-ինչ թեքելով դեպի առաջ և իջեցնելով ձեռքերը` արտաշնչեք: Վարժությունների տևողությունը պետք է կազմի 10-15 րոպե: Նստած դիրքում վարժությունները կատարեք ռիթմիկ, հանգիստ տեմպով, վերջույթների հոդերում շարժումների լրիվ ամպլիտուդով, բացառեք արագ և կտրուկ շարժումները: Իրանի վարժությունները պետք է կատարել առանց խորը թեքումների, նստած կամ կանգնած դիրքում, մարզական սարքերի օգնությամբ, որոնց քաշը չպետք է գերազանցի 0,5-3 կիլոգրամը: Հիպերտոնիկ հիվանդության առաջին փուլում կարելի է տրենաժորով կատարել վարժություններ` հաջորդաբար թուլացնելով մկանները և հսկողության տակ պահելով զարկերակային ճնշումը: Ավարտելուց հետո արագ քայլքով 5-15 րոպե կատարեք շնչառական վարժություններ:

 

Բուժական մարմնամարզություն նշանակվում է կրիզի և զարկերակային ճնշման հետ կապված ախտանշանների վերացումից անմիջապես հետո: Այն հակացուցված է հիպերտոնիկ հիվանդության ծանր ձևերի, զարկերակային ճնշման կտրուկ աճի կամ անկման դեպքում: Վարժությունների կատարման համար հակացուցումներ են 180/110 մմ ս.ս-ից բարձր զարկերակային ճնշումը, երկրորդ և ավելի բարձր աստիճանի սրտային անբավարարությունը: Հիվանդության սրացման դեպքում անհրաժեշտ է պահպանել հանգիստ վիճակ:

 

Բուժական մարմնամարզությունը ցանկալի է կատարել հաճելի երաժշտության ներքո: 

 

Սիրտանոթային և շնչառական համակարգի բնականոն աշխատանքի, ինչպես նաև նյութափոխանակության կարգավորման համար նպաստավոր են քայլքն ու չափավոր վազքը: Մարզումները պետք է անցկացնել պարբերաբար, չափավորված, բեռնվածությունը աստիճանաբար ավելացնել, հասցնել շաբաթվա ընթացքում մինչև 4-5-ի, 15-30 րոպե տևողությամբ, ելնելով հիվանդի ֆիզիկական տվյալներից:

 

Հիպերտոնիկ հիվանդություն ունեցող երիտասարդներին առաջարկվում են հետևյալ վարժությունները, որոնք պետք է կատարել բժշկի հսկողությամբ, շաբաթը առնվազն 2-3 անգամ:

 

  • 1-ին շաբաթ` քայլք 10-20 րոպե:

  • 2-րդ`քայլք փոփոխական արագությամբ, 10-20 րոպե:

  • 3-րդ`օրական 2 անգամ 3-4 րոպե տևողությամբ քայլք, մեկ րոպե տևողությամբ վազք, այնուհետև կրկին քայլք:

  • 4-րդ`օրական 3 անգամ 3-4 րոպե քայլք, մեկ րոպե վազք, այնուհետև կրկին քայլք:

  • 5-րդ`օրական 3 անգամ 3-4 րոպե քայլք, 2-3 րոպե վազք, այնուհետև կրկին քայլք:

  • 6-րդ`օրական 2 անգամ 3-4 րոպե քայլք, երեք րոպե վազք, այնուհետև կրկին քայլք:

  • 7-11-րդ`օրական 2 անգամ 3-4 րոպե քայլք, 7-րդ շաբաթից սկսած 4 րոպե վազք, այնուհետև կրկին քայլք: Հետագա շաբաթներում վազքի տևողությունը ավելացրեք մեկ րոպեով:

 

Բուժական մարմնամարզությամբ զբաղվելու դեպքում տարեցներին խորհուրդ է տրվում հսկել զարկերի քանակն ու զարկերակային ճնշումը:

 

Բարենպաստ ազդեցություն ունի նաև պարանոց-օձիքային շրջանի մերսումը, որի մեկ կուրսը 10-12 բուժգործողություն է: Մերսումը կարելի կատարել նույնիսկ ինքնուրույն` նստած, չլարված վիճակում: Բոլոր շարժումները պետք է կատարել վերից վար, սկսելով թեթև մերսումից. պարույրաձև, ոչ ուժեղ շարժումներով շոյել պարանոցի հետին և կողմնային մակերեսը, սահուն անցնելով դեպի ուսահոդերը, այնուհետև կատարել նույն շարժումները, բայց ավելի ուժեղ:

 

Առաջին 2-3 մերսումների տևողությունը 7-10, մնացածինը` մինչև 12 րոպե է: 

 

Զարկերակային բարձր ճնշման դեպքում պետք է սահմանափակվել թույլ և ավելի կարճ տևողությամբ մերսումով: Այն ավարտելուց 5-20 րոպե անց զարկերակային ճնշումը նվազում է միջինը 15 մմ ս.ս.-ով: Մերսումների համար առավել արդյունավետ ժամեր են առավոտյան 10.30-ից մինչև 13.30-ը և երեկոյան 16.30-ից մինչև 17.30-ը:

 

Հիպերտոնիկ հիվանդության երրորդ աստիճանի դեպքում մերսումները հակացուցված են:

 

Բուժական մարմնամարզությունն ու մերսումները, համակցված դեղորայքային բուժման հետ, նպաստում են զարկերակային ճնշման նվազմանն ու կարգավորմանը: Արդյունքի հասնելու համար կարևորը առողջ լինելու ցանկությունն է, խորհուրդներին հետևելը:

Հեղինակ. Օվսաննա ՍԻՄՈՆՅԱՆ Մխիթար Հերացու անվան ԵՊԲՀ-ի վերականգնողական բժշկության ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 1.2011 (290)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Շնորհավորում ենք
Շնորհավորում ենք

Դեռ նորավարտ բժիշկ էր, բարետես, շրջապատում աչքի ընկնող արտաքինով, երիտասարդական ավյունով լեցուն: Ի թիվս այլ գայթակղությունների, գիտությամբ զբաղվելու ձգտումը իրականացնելու քայլերի առաջին բերքահավաքը...

Բժիշկներ
Նախարարը ներկայացրեց ոլորտի զարգացման գերակա ուղղությունները

Վերջերս լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ՀՀ առողջապահության նախարար Հարություն Քուշկյանը խոսելով համակարգի գործունեության առանցքային խնդիրները կարգավորելու, պետական քաղաքականության հիմնական սկզբունքները ոլորտում ամրագրելու...

Հրատապ թեմա Հայաստանում ԼՈՒՐԵՐ: Բժշկական իրավունք
Կայքեր` առողջապահական կազմակերպությունների համար

ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամանով սահմանվել է առողջապահական կազմակերպությունների կայքերի կառուցվածքին ու բովանդակությանը ներկայացվող հետևյալ պահանջները...

Հրատապ թեմա Հայաստանում ԼՈՒՐԵՐ: Բժշկական իրավունք
Հայաստանի վիրաբուժությունը ծանր կորուստ կրեց
Հայաստանի վիրաբուժությունը ծանր կորուստ կրեց

Կյանքից վաղաժամ հեռացավ «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ տնօրեն, ՀՀ ԱՆ առողջապահության ազգային ինստիտուտի վիրաբուժական նեղ մասնագիտությունների ամբիոնի վարիչ...

Բժիշկներ
Հայաստանում արձանագրված սեռավարակների դեպքերը

XX դարի վերջին և XXI դարի սկզբին Հայաստանի Հանրապետությունը զգալի զարգացում ապրեց, սակայն դրան զուգահեռ ավելացավ սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների` սեռավարակների (ՍՎ) թիվը, որին նպաստեցին...

Վեներաբանություն
Միզապարկի լորձաթաղանթի կազմաբանական փոփոխությունները` պայմանավորված միզապարկի դիվերտիկուլով

Բանալի բառեր. դիվերտիկուլ, մետապլազիա, դիսպլազիա

Ներածություն

Միզապարկի դիվերտիկուլը կույր վերջացող պարկանման գոյացություն է, որն ունի վզիկ, հատակ և մարմին: Այն լինում է բնածին և ձեռքբերովի: Ըստ գրականության տվյալների...

Ուրոլոգիա
Ատորվաստատինի արդյունավետության և անվտանգության գնահատումը

Բանալի բառեր. կանխարգելում, սրտի իշեմիկ հիվանդություն, ստատիններ, հակալիպիդեմիկ բուժում, ատորվաստատին

Սիրտ-անոթային հիվանդությունների (ՍԱՀ) կանխարգելման հրատապության խնդիրը...

Սրտանոթաբանություն Դեղագիտություն
Վարակը և իմունիտետը որպես հակասությունների օրինաչափ միասնություն` բնության մեջ համաճարակային գործընթացը դեպի հավերժություն տանող պայքարում (համաճարակաբանի մտորումներ)

Բնությունը միասնական է` յուր հակասություններով, «սխալներով»,«պոռթկումներով», կատակլիզմներով ու բարերարությամբ հավասարակշռված, համակարգված, ճշմարիտ ու ներդաշնակ: Այս հատկանիշներն իրենց տարբեր դրսևորումներով ներդրված են յուրաքանչյուր...

Վարակաբանություն
Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարումը սովորական բշտախտի ժամանակ (սկիզբը` նախորդ համարում)

Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի և շրթունքների կարմիր երիզի բշտային և էրոզիվ ախտահարումներ կարող են դիտվել, բացի սովորական բշտախտից, նաև մի շարք այլ հիվանդությունների (բազմաձև էքսուդատիվ էրիթեմա, աֆթոզ ստոմատիտ, սովորական...

Ստոմատոլոգիա
Կին և տղամարդ (սկիզբը` նախորդ համարում)
Կին և տղամարդ (սկիզբը` նախորդ համարում)

Նախորդ համարում մենք անդրադարձել էինք կնոջ և տղամարդու միջև եղած տարբերություններին, որոնք առավել ցայտուն են արտահայտված: Մենք հավակնություն չունենք նկարագրելու բոլոր տարբերությունները...

Հոգեկան առողջություն
Հոգեբույժների համաշխարհային ասոցիացիայի տարածաշրջանային գիտաժողովը Երևանում
Հոգեբույժների համաշխարհային ասոցիացիայի  տարածաշրջանային գիտաժողովը Երևանում

2011թ. ապրիլի 14-ին Երևանի Ալ.Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի դահլիճում տեղի ունեցավ հոգեբույժների համաշխարհային ասոցիացիայի տարածաշրջանային գիտաժողովի բացման հանդիսավոր արարողությունը...

Իրադարձություններ Հայաստանում Միջոցառումներ
Շարունակեք ապրել լիարժեք կյանքով
Շարունակեք ապրել լիարժեք կյանքով

Հաճախ ասում են, թե կինն այնքան տարեկան է, որքան երևում է, սակայն, ցավոք սրտի, տարիքին զուգընթաց, 45-50-ից հետո, երբ սկսվում է դաշտանադադարի շրջանը, նրա օրգան-համակարգերում (միզասեռական, սիրտ-անոթային...

Առողջ կին Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Լեղաքարային հիվանդություն
Լեղաքարային հիվանդություն

Խմբագրություն են դիմել թոշակառուներ` Նորք թաղամասի բնակիչ Վ. Սարուխանյանը, Մալաթիայից` Է. Մուրադյանը: Նրանցից մեկը գանգատվում է լեղուղիների քարերի հետևանքով ժամանակ առ ժամանակ աջ թուլակողի շրջանի երբեմն խիստ սրացող ցավերից...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Աղիքների դիսբակտերիոզ
Աղիքների դիսբակտերիոզ

Առողջ մարդկանց աղիքներում 500 տեսակի տարբեր մանրէներ կան, որոնց մեծ մասը դրական ազդեցություն ունի մարսողական համակարգի, բնականաբար և ողջ օրգանիզմի վրա...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Զարկերակային ճնշման չափման եղանակները
Զարկերակային ճնշման չափման եղանակները

Արյան ճնշման չափումը զարկերակային ճնշման որոշման, իսկ գերճնշման դեպքում` նաև ախտորոշման և բուժման հիմքն է, և, հետևաբար, չափման ճշգրտությունը էականորեն կարևորվում է զարկերակային գերճնշման ախտորոշման հարցում...

Սրտանոթաբանություն

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ