Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջապահություն 1.2011

Հայաստանում արձանագրված սեռավարակների դեպքերը

XX դարի վերջին և XXI դարի սկզբին Հայաստանի Հանրապետությունը զգալի զարգացում ապրեց, սակայն դրան զուգահեռ ավելացավ սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների` սեռավարակների (ՍՎ) թիվը, որին նպաստեցին «սեռական հեղաշրջումը»` կոմերցիոն սեքսի զարգացումը, բնակչության կենսամակարդակի նվազումը:

 

Նմանատիպ պատկեր առկա է ոչ միայն Հայաստանում, այլև ԱՊՀ երկրներում, Արևելյան Եվրոպայում, միջինասիական հանրապետություններում: Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կտրուկ զարգացումը, ազատ շփման հնարավորությունը,«էրոտիկ» ուղղվածության ծանոթության կայքերը խթանում են պրոմիսկուիտետի (անկանոն սեռական հարաբերություններ մեծ թվով զուգընկերների հետ) տարածումը: Բազմաթիվ գիշերային ակումբները հնարավորություն են ստեղծում անկանոն սեռական կյանքի ակտիվացմանը: Չնայած այն հանգամանքին, որ մաշկավեներաբանական ծառայության կողմից ձեռնարկվում են բազմաթիվ միջոցառումներ` ուղղված սեռավարակների քանակի նվազեցմանը, այնուամենայնիվ, դժվարանում է դրանց աճի կասեցումը (աղյուսակ 1):

 

Աղյուսակ 1 Սեռավարակների արձանագրումը Հայաստանի

Հանրապետությունում 2005-2010թթ. (100.000 բնակչի հաշվով)

 

Ինչպես երևում է աղյուսակից, սեռավարակների ընդհանուր քանակի աճ է արձանագրվել, սակայն որոշ հիվանդությունների տարածումը հնարավոր է եղել ինչ-որ չափով կանխել, երբեմն արձանագրվել է հիվանդացության նվազում: 2005-2010թթ.-ի ընթացքում տեղի է ունեցել սեռավարակների ընդհանուր թվաքանակի աճ (44,1%):

 

Աննշան փոփոխություններ են գրանցվել սիֆիլիսով, տրիխոմոնիազով և սեռական հերպեսով հիվանդների թվաքանակում: Սիֆիլիսի դեպքերի աճը դադարել է 1995-1999թթ-ի համեմատ: 2009 թ.-ի հետ համեմատած տեղի է ունեցել սիֆիլիսի դեպքերի կրկնակի նվազում, սակայն ընդհանուր առմամբ 2005-2010թթ.-ի ընթացքում դիտվել է սիֆիլիսով հիվանդացության աննշան աճ (15,3%): 

 

2005-2010 թթ.-ի ընթացքում գոնոռեայի, լամիդիոզի և ոչ յուրահատուկ միզուկաբորբերի դեպքերը նվազել են 50 և ավելի տոկոսով: Դա կարելի է բացատրել այն հանգամանքով, որ տարեցտարի էլ ավելի շատ մասնագետներ են ընդգրկվում սեռավարակների բուժման գործում: Ուրոլոգները, գինեկոլոգները, անգամ ընտանեկան բժիշկները և դեղատան աշխատողները միզուկաբորբերով հիվանդին բուժում են առանց ճշգրիտ ախտորոշման և արդյունքների արձանագրման: Որպես հետևանք, նվազում է արձանագրված դեպքերի քանակը:«Ոչ յուրահատուկ միզուկաբորբեր» ախտորոշումը օգտագործվում է Հայաստանի այն բոլոր մարզերում, որտեղ հետազոտություններ կատարելու հնարավորություն չկա, նման դեպքերում բուժումը տարվում է, հիմնվելով ախտանիշների վրա: Վերջին տարիներին մարզային հիվանդանոցների, հատկապես լաբորատոր ծառայության զարգացումը հնարավորություն է ստեղծում նորագույն ախտորոշիչ մեթոդների օգտագործմանն ու սեռավարակների հայտնաբերմանը: 

 

Գրեթե մեկ երրորդով նվազել են սեռական գորտնուկների` սրածայր կոնդիլոմաների դեպքերը: Դա պայմանավորված է ինչպես սեռական գորտնուկների բուժման ժամանակակից շատ արդյունավետ եղանակների կիրառմամբ, այնպես էլ«Արգանդի վզիկի քաղցկեղի կանխարգելման» ազգային ծրագրի շրջանակներում կատարվող հետազոտությունների արդյունքում հիվանդների վաղ հայտնաբերմամբ և բուժմամբ:

 

Ավելացել է կանանց սեռավարակների քանակը (կանդիդոզ և գարդներելոզ): 2005 թ.-ի համեմատ կանդիդոզի դեպքերն ավելացել են 82,7%-ով (21968 դեպք), գարդներելոզի դեպքում աճը կազմել է 135%, 2010թ.-ի ընթացքում արձանագրվել է 9708 դեպք: Այս տվյալները վերցված են գինեկոլոգիական ծառայության արձանագրություններից: Ավելացել է այն կանանց թիվը, ովքեր քաջատեղյակ են սեռավարակներին, որը նպաստել է բժիշկ-մասնագետներին դիմելիությանը: 

 

Լաբորատոր ախտորոշիչ մեթոդների զարգացման շնորհիվ գրեթե 2,5 անգամ ավելացել է միկոպլազմայով և ուրեապլազմայով վարակման դեպքերի հայտնաբերման թիվը:Համարյա նույն բարձր մակարդակի վրա է մնում սեռավարակների արձանագրման տոկոսը կոմերցիոն սեքսի աշխատակիցների շրջանում: 2005-2010 թթ.-ի ընթացքում նրանցից 62,1%-68,0%-ի մոտ հայտնաբերվել է որևէ սեռավարակ, նվազել առաջին սերնդի սեռավարակների (սիֆիլիս, գոնոռեա, տրիխոմոնիազ) քանակը մոտ 2 անգամ, սակայն կրկնապատկվել են երկրորդ սերնդի սեռավարակների (խլամիդիոզ, վիրուսային սեռավարակներ) դեպքերը: Չնայած այն բոլոր միջոցառումներին, որոնք ուղղված են այդ խմբում սեռավարակների քանակի նվազեցմանը (լուսավորադաստիարակչական աշխատանք), հիվանդացության աճի օրինաչափությունները պետք է ոշադրության արժանանան ոչ միայն մաշկավեներաբանական ծառայության, այլև գինեկոլոգների, բոլոր այն մասնագետների և կազմակերպությունների կողմից, որոնք առնչություն ունեն մարմնավաճառության խնդրի հետ:

 

Նվազել է հիվանդացությունը տղամարդկանց շրջանում: Փոխվել է տղամարդ/կին փոխհարաբերությունը: Եթե 2006-ին տղամարդկանց շրջանում սեռավարակների տարածվածությունը երկու և ավելի անգամ գերազանցում էր կանանց ցուցանիշները, ապա 2010-ին այդ հարաբերակցությունը հակում ունի հավասարվելու 1:1-ի (աղյուսակ 2): 

 

Աղյուսակ 2 Վարակի փոխանցումը հետերոսեքսուալ կապով (տղամարդիկ)

Գրեթե 3 անգամ նվազել են սիֆիլիսի և վիրուսային սեռավարակների, 56,7%-ով` խլամիդիոզի դեպքերը (աղյուսակ 3): 

 

Աղյուսակ 3 Վարակի փոխանցումը հետերոսեքսուալ կապով (կանայք)

 

Կանանց շրջանում նույնպես նկատվում է որոշ սեռավարակների քանակի նվազում, սակայն վերջին տարիներին կրկնապատկվել են սեռական հերպեսի դեպքերը: Սիֆիլիսի և գոնոռեայի դեպքերը նվազել են, համապատասխանաբար` 42,2% և 51,2%-ով:

 

Անբավարար կարելի է գնահատել հարակից մասնագետների աշխատանքը սեռավարակների հայտնաբերման հարցում: Օրինակ, ուրոլոգների կողմից հայտնաբերված սեռավարակների քանակը 2005-2010 թթ.-ի ընթացքում չի գերազանցել ընդհանուր արձանագրված սեռավարակների թվաքանակի 1-1,5%-ը: Գինեկոլոգների կողմից արձանագրվում է սեռավարակների մոտ 20%-ը, եթե հաշվի չառնենք այնպիսի սեռավարակներ, ինչպիսիք են կանդիդոզը և գարդներելոզը:

 

Ընդհանուր առմամբ սեռավարակների հետ կապված իրավիճակը դեռ մնում է լարված: Անհրաժեշտ են աշխատանքներ կանխարգելման առավել արդյունավետ միջոցների մշակման, ախտորոշման և բուժման հասանելիության բարձրացման, հարակից մասնագիտական հաստատությունների և մասնագետների հետ համագործակցության ամրապնդման հարցերում:

Հեղինակ. Կ.Ռ. Բաբայան, Հ.Ա. Հովհաննիսյան Մաշկաբանության և ՍՎ բժշկագիտական կենտրոն Երևանի Մ.Հերացու անվան ՊԲՀ մաշկաբանության և սեռավարակների ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 1.2011 (290)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Շնորհավորում ենք
Շնորհավորում ենք

Դեռ նորավարտ բժիշկ էր, բարետես, շրջապատում աչքի ընկնող արտաքինով, երիտասարդական ավյունով լեցուն: Ի թիվս այլ գայթակղությունների, գիտությամբ զբաղվելու ձգտումը իրականացնելու քայլերի առաջին բերքահավաքը...

Բժիշկներ
Նախարարը ներկայացրեց ոլորտի զարգացման գերակա ուղղությունները

Վերջերս լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ՀՀ առողջապահության նախարար Հարություն Քուշկյանը խոսելով համակարգի գործունեության առանցքային խնդիրները կարգավորելու, պետական քաղաքականության հիմնական սկզբունքները ոլորտում ամրագրելու...

Հրատապ թեմա Հայաստանում ԼՈՒՐԵՐ: Բժշկական իրավունք
Կայքեր` առողջապահական կազմակերպությունների համար

ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամանով սահմանվել է առողջապահական կազմակերպությունների կայքերի կառուցվածքին ու բովանդակությանը ներկայացվող հետևյալ պահանջները...

Հրատապ թեմա Հայաստանում ԼՈՒՐԵՐ: Բժշկական իրավունք
Հայաստանի վիրաբուժությունը ծանր կորուստ կրեց
Հայաստանի վիրաբուժությունը ծանր կորուստ կրեց

Կյանքից վաղաժամ հեռացավ «Միքայելյան վիրաբուժության ինստիտուտ» ՓԲԸ տնօրեն, ՀՀ ԱՆ առողջապահության ազգային ինստիտուտի վիրաբուժական նեղ մասնագիտությունների ամբիոնի վարիչ...

Բժիշկներ
Միզապարկի լորձաթաղանթի կազմաբանական փոփոխությունները` պայմանավորված միզապարկի դիվերտիկուլով

Բանալի բառեր. դիվերտիկուլ, մետապլազիա, դիսպլազիա

Ներածություն

Միզապարկի դիվերտիկուլը կույր վերջացող պարկանման գոյացություն է, որն ունի վզիկ, հատակ և մարմին: Այն լինում է բնածին և ձեռքբերովի: Ըստ գրականության տվյալների...

Ուրոլոգիա
Ատորվաստատինի արդյունավետության և անվտանգության գնահատումը

Բանալի բառեր. կանխարգելում, սրտի իշեմիկ հիվանդություն, ստատիններ, հակալիպիդեմիկ բուժում, ատորվաստատին

Սիրտ-անոթային հիվանդությունների (ՍԱՀ) կանխարգելման հրատապության խնդիրը...

Սրտանոթաբանություն Դեղագիտություն
Վարակը և իմունիտետը որպես հակասությունների օրինաչափ միասնություն` բնության մեջ համաճարակային գործընթացը դեպի հավերժություն տանող պայքարում (համաճարակաբանի մտորումներ)

Բնությունը միասնական է` յուր հակասություններով, «սխալներով»,«պոռթկումներով», կատակլիզմներով ու բարերարությամբ հավասարակշռված, համակարգված, ճշմարիտ ու ներդաշնակ: Այս հատկանիշներն իրենց տարբեր դրսևորումներով ներդրված են յուրաքանչյուր...

Վարակաբանություն
Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարումը սովորական բշտախտի ժամանակ (սկիզբը` նախորդ համարում)

Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի և շրթունքների կարմիր երիզի բշտային և էրոզիվ ախտահարումներ կարող են դիտվել, բացի սովորական բշտախտից, նաև մի շարք այլ հիվանդությունների (բազմաձև էքսուդատիվ էրիթեմա, աֆթոզ ստոմատիտ, սովորական...

Ստոմատոլոգիա
Կին և տղամարդ (սկիզբը` նախորդ համարում)
Կին և տղամարդ (սկիզբը` նախորդ համարում)

Նախորդ համարում մենք անդրադարձել էինք կնոջ և տղամարդու միջև եղած տարբերություններին, որոնք առավել ցայտուն են արտահայտված: Մենք հավակնություն չունենք նկարագրելու բոլոր տարբերությունները...

Հոգեկան առողջություն
Հոգեբույժների համաշխարհային ասոցիացիայի տարածաշրջանային գիտաժողովը Երևանում
Հոգեբույժների համաշխարհային ասոցիացիայի  տարածաշրջանային գիտաժողովը Երևանում

2011թ. ապրիլի 14-ին Երևանի Ալ.Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի դահլիճում տեղի ունեցավ հոգեբույժների համաշխարհային ասոցիացիայի տարածաշրջանային գիտաժողովի բացման հանդիսավոր արարողությունը...

Իրադարձություններ Հայաստանում Միջոցառումներ
Շարունակեք ապրել լիարժեք կյանքով
Շարունակեք ապրել լիարժեք կյանքով

Հաճախ ասում են, թե կինն այնքան տարեկան է, որքան երևում է, սակայն, ցավոք սրտի, տարիքին զուգընթաց, 45-50-ից հետո, երբ սկսվում է դաշտանադադարի շրջանը, նրա օրգան-համակարգերում (միզասեռական, սիրտ-անոթային...

Առողջ կին Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Լեղաքարային հիվանդություն
Լեղաքարային հիվանդություն

Խմբագրություն են դիմել թոշակառուներ` Նորք թաղամասի բնակիչ Վ. Սարուխանյանը, Մալաթիայից` Է. Մուրադյանը: Նրանցից մեկը գանգատվում է լեղուղիների քարերի հետևանքով ժամանակ առ ժամանակ աջ թուլակողի շրջանի երբեմն խիստ սրացող ցավերից...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Աղիքների դիսբակտերիոզ
Աղիքների դիսբակտերիոզ

Առողջ մարդկանց աղիքներում 500 տեսակի տարբեր մանրէներ կան, որոնց մեծ մասը դրական ազդեցություն ունի մարսողական համակարգի, բնականաբար և ողջ օրգանիզմի վրա...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Զարկերակային ճնշման չափման եղանակները
Զարկերակային ճնշման չափման եղանակները

Արյան ճնշման չափումը զարկերակային ճնշման որոշման, իսկ գերճնշման դեպքում` նաև ախտորոշման և բուժման հիմքն է, և, հետևաբար, չափման ճշգրտությունը էականորեն կարևորվում է զարկերակային գերճնշման ախտորոշման հարցում...

Սրտանոթաբանություն

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ