Կայացավ «Ազգային դեղեր-միջազգային որակ» խորագրով «Մարդու առողջությունը» գիտաբժշկական համաժողովը

Դեկտեմբերի 10-ին Առողջապահության ազգային ինստիտուտում  «Ազգային դեղեր-միջազգային որակ» խորագրի ներքո կայացավ «Մարդու առողջությունը» տասներորդ ազգային գիտաբժշկական համաժողովը: Համաժողովին մասնակցում էին ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը, ՀՀ Առողջապահության նախարար Դերենիկ Դումանյանը:

Գիտաժողովի նպատակն էր Հայաստանում պատշաճ արտադրական գործունեության (ՊԱԳ, GMP) համակարգի հաստատումը և  տեղական դեղերի կիրառման քարոզչությունը: Համաժողովը կարևորվեց առողջապահության ոլորտում  նշանակալի իրադարձության կայացմամբ: «Առանձնակի հպարտությամբ եմ ողջունում «Ազգային դեղեր-միջազգային որակ» խորագրով գիտաբժշկական համաժողովի մասնակիցներին, քանզի այսօր միասին առողջապահության ոլորտում լուրջ ձեռքբերում ենք արձանագրում»,- այս մասին իր ելույթում նշեց ՀՀ ԱՆ Դերենիկ Դումանյանը:

Հայաստանի պատմության մեջ առաջին անգամ ազգային դեղարտադրող «ԼԻԿՎՈՐ» դեղագործական ընկերությունը ստացավ պետական որակի ՊԱԳ (պատշաճ արտադրական գործունեություն, GMP) համապատասխանության հավաստագիր: «Դեղերի որակի ապահովման համակարգի կարևորագույն այս բաղադրիչն արտադրանքի նկատմամբ միջազգայնորեն հաստատված չափորոշիչներով մշտական հսկողության երաշխիք է: Սա երկարատև, համակողմանի ու համակարգված աշխատանքի արդյունք է»,- հայտարարեց նախարարը: Դեղերի արտադրությունը աշխարհի բոլոր երկրներում իրականացվում է պատշաճ արտադրական գործունեւթյան պահանջներին համապատասխան: Այսօր այդ ուղղությամբ հաստատուն քայլերով առաջ են ընթանում նաև ԱՊՀ երկրները: Հայաստանում առաջին քայլն արդեն արված է:

Բժիշկ-դեղաբան, «Մարդու առողջությունը» հիմնադրամի հիմնադիր Դավիթ Պետրոսյանի հետ զրուցեցինք համաժողովի նպատակի և կարևորության մասին:

–   Պարոն Պետրոսյան, այսօր 10-րդ  հոբելյանական համաժողովն է: Ինչո՞վ է այն առանձնանում, առհասարակ ի՞նչ նպատակ ունի «Մարդու առողջությունը» համաժողովը:

–   Կայացավ «Մարդու առողջությունը» ազգային գիտաբժշկական հերթական համաժողովը:  Այս անգամ համաժողովն ընթացավ «Ազգային դեղեր-միջազգային որակ» խորագրի ներքո: Խորագիրը պատահական չէ ընտրված, քանի որ առաջին անգամ հայ արտադրության դեղագործական ընկերությունը ստացել է GMP հավաստագիր: Հավաստագիրը ոչ թե մենք ենք շնորհել, այլ ընկերությունը երկար ճանապարհ է անցել, արտասահմանից եկել են բազմաթիվ փորձագետներ, դեղագետներ, բազմաթիվ անգամ ուսումնասիրել են դեղարտադրությունը: ՊԱԳ հավաստագիր ստանում են այն դեպքում, երբ դեղարտադրությունը չունի ոչ մի թերություն, ամեն ինչ ներկայացված է պատշաճության բարձր մակարդակովի վրա:

–   Առհասարակ հայկական դեղաշուկայի կարգավորման նորմերը համապատասխանո՞ւմ են միջազգային չափանիշներին:

–   Իհարկե ո՛չ: Մակարդակները շատ տարբեր են: Մենք ունենք դեղարտադրող ընկերություններ, որոնց գործունեությունը թերևս ճիշտ կլիներ որոշ ժամանակով կասեցնել, որովհետև նրանք վստահություն չեն ներշնչում: Ճիշտ է, չի բացառվում նաև, որ այն, ինչ արտադրում են, վնասակար, թունավոր և անորակ չէ, բայց մենք չունենք ոչ մի երաշխիք նշված որակների համար: GMP համակարգն է, որ կարող է երաշխավորել դեղորայքի անվտանգությունը և որակը:

Մեր հաջորդ զրուցակիցը Հայաստանի դեղարտադրողների և ներմուծողների միության նախագահ Սամվել Զաքարյանն է:

–   Պարոն Զաքարյան, ի՞նչ վիճակում է հայկական դեղարտադրությունը, ի՞նչ  անելիքներ կան ոլորտում:

–   Այսօր դեղագործության համար պատմական օր է. վերջապես երկար տարիների քրտնաջան աշխատանքից հետո հասանք այն արդյունքին, որ առաջին անգամ հայկական դեղարտադրող ընկերությունը` «Լիկվորը», ստացավ GMP պատշաճ արտադրական գործունեության հավաստագիրը: Սա դեռ սկիզբն է, հայկական դեղագործության առաջին քայլերն են: Բոլոր տեղական դեղագործական կազմակերպություններն արդեն ունեն ժամանակացույց, ըստ որի մինչև 2015 թվականի վերջը բոլոր դեղագործական ընկերությունները պետք է ուենան GMP հավաստագրեր: Ի դեպ, հայկական դեղագործական ընկերություններից մեկը ևս հայտ է ներկայացրել` ստանալու GMP հավաստագիր:

–   Բացի արտադրությունից, էլ ինչի՞ն է կանաչ լույս տալիս այս GMP հավաստագիրը:

–   Մեր տեղական դեղարտադրության 50%-ն արտահանվում է ԱՊՀ երկրներ: Ինչո՞ւ հենց ԱՊՀ երկրներ: Որովհետև այս երկրներում, ինչպես Հայաստանում, չեն պահանջում GMP հավաստագիր: Այժմ, երբ այս համակարգը մուտք է գործում հայկական դեղաշուկա, մենք հնարավորություն կուենանք ազատորեն արտահանել մեր դեղարտադրությունը աշխարհի բոլոր երկրներ: Այսինքն` այս համակարգը կանաչ լույս է տալիս հայկական դեղարտադրության արտահանմանը, հետևաբար նպաստում է երկրի տնտեսությանը:  2-րդ կարևոր հանգամանքն այն է, որ աշխարհի դեղագործական քարտեզի վրա հայկական բրենդը կգտնի իր տեղը: Դեղամիջոցը այն արտադրատեսակն է, որով մենք կարող ենք մրցունակ լինել եվրոպական երկրների հետ:

–   Ի՞նչ չափանիշների պետք է համապատասխանի ընկերությունը, որպեսզի ստանա GMP հավաստագիր:

–   Դա չափանիշների համապատասխանեցման մի ամբողջական գործընթաց է: Բոլորս լավ գիտենք, որ վերջին տարիներին ամեն ինչ չափորոշվում է, այդ թվում` նաև արդյունաբերությունը: Դա միայն որակի հավաստագիր չէ: Այն երկրների առողջապահական տեսչությունները, որտեղ արտահանվում է դեղարտադրությունը, գիտեն, որ տվյալ արտադրությունն արդեն ստուգվել է իր երկրի մասնագետի կողմից և համապատասխանում է միջազգային չափանիշներին:

–   Որքանո՞վ է սպառողը վստահում տեղական դեղարտադրողին: Ինչպիսի՞ն է իրավիճակն այս ոլորտում:

–   Չէի ասի, թե լավ է: Մենք աշխատում ենք այս ուղղությամբ, հստակ գիտակցում ենք խնդիրը: Իսկ խնդիրը գալիս է խորհրդային ժամանակների մենթալիտետից: Այսքան տարիների ընթացքում դեռ չի արձանագրվել որևէ դեպք, երբ ինչ-որ մեկը թունավորվի կամ մահանա տեղական դեղամիջոցից: Մենք արդեն ապացուցել ենք, որ մեր տեղական արտադրանքը որակական առումով չի զիջում արտասահմանյան կամզակերպությունների արտադրանքին: Մենք չենք հոգնում կրկնել` տեղական դեղարտադրողը ձեր կողքին է:

Կոնֆերանսին իրենց զեկուցումներով հանդես եկան դեղագործական մի շարք ընկերություններ: Մեծ էր «Աստելլաս» ֆարմա ճապոնական դեղագործական ընկերության դերը: Այն ո՛չ միայն նպաստեց կոնֆերանսի կայացմանը, այլև բժիշկներին ուղղված սատելիտային զեկույց ներկայացրեց: Զեկույցի մանրամասների մասին զրուցեցինք ընկերության ներկայացուցիչ Ալեքսանդր Միրզոյանի հետ:

–   «Մարդու առողջություն» համաժողովը բազմապրոֆիլ է, այն ընդգրկում է առողջության հետ կապված յուրաքանչյուր թեմա, քննարկվում են տարբեր առողջապահական խնդիրներ, բժշկական ձեռքբերումներ, արդյունավետ բուժման մեթոդներ  և այլն: Համաժողովի առաջին մասը նվիրված է Հայաստանում առաջին դեղագործական ընկերությանը, որը ստացավ GMP հավաստագիր: Համաժողովի 2-րդ մասը նվիրված է առողջապահական տարբեր հարցերի քննարկմանը: Հենց այդ մասում «Աստելլաս»-ը ներկայացրեց սատելիտային սիմպոզիում: Մեր լավագույն բժիշկները ներկայացրեցին անմիզապահության, միզուղիների հետ կապված ամենատարբեր խնդիրներ, դրանց հանդեպ ժամանակակից մոտեցումներն ու բուժման մեթոդները, ինչպես նաև աղեստամոքսային տրակտի խանգարումների և դրանց բուժման եղանակների մասին:

–   Ընկերության ո՞ր դեղամիջոցները ներկայացվեցին զեկույցում:

–   Ներկայացվեցին «Ցեֆորալը», «Ուրովակսոմը» և «Դե-նոլը»: «Ցեֆորալը» և «Ուրովակսոմը» ուրոլոգիայում լայնորեն կիրառվող դեղամիջոցներ են, որոնք նախատեսված են միզարձակության հետ կապված խնդիրների բուժման համար: «Դե-նոլը» կիրառվում է աղեստամոքսային տրակտի ամենատարբեր խնդիրների բուժման գործընթացում և շատ վաղուց բժիշկների առօրյա նշանակումներում իր տեղն ունի:

Համաժողովին մասնակցում էր նաև Բեռլին-Խեմի/Մենարինի ընկերությունը, որի տարածքային կառավարիչ Արմենուհի Առուստամյանը մեզ հետ զրույցում խոսեց ընկերության մասնակցության մասին:

–   Ինչո՞վ է պայմանավորված Բեռլին/Խեմի ընկերության մասնակցությունը կոնֆերանսին, ո՞րն է համագործակցության եզրը:

–   «Մարդու առողջությունը» տասներորդ ազգային գիտաբժշկական համաժողովի հովանավորներից ենք: Մեր ընկերությունն ունի այս տարվա ընթացքում գրանցված 3 նոր դեղամիջոցներ՝ հակահիստամինային դեղամիջոց, ՄԻԳ մանկական միջոցը և սրտաբանության ոլորտում կիրառվող Ռանոլազինը, որն, առհասարակ նորույթ է հայկական դեղաշուկայում:

–   Բացենք փակգծերը՝ ո՞րն է դեղամիջոցի առանձնահատկությունը:

–   Այն ցուցված է քրոնիկ ստենոկարդիայով հիվանդներին, որոնց բուժման գործընթացում շուկայում առկա ավանդական դեղամիջոցները` նիտրատները, այլևս արդյունավետ չեն: Ռանոլազինը նորույթ է, անգամ խումբը դեռ հստակ որոշված չէ, քանի որ մինչև այժմ պարզ չէ ազդեցության մեխանիզմը, չնայած լայնամասշտաբ հետազոտություններ են անցկացվել, ըստ որի ապացուցվել է ստենոկարդիայով հիվանդների կյանքի որակի վրա այս դեղամիջոցի ծանրակշիռ ազդեցությունը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ