ԿԱՌԼԵՆ ԱԴԱՄՅԱՆ. Հայաստանի սրտաբանների ասոցիացիայի նպատակները, սրտաբանության արդի խնդիրները, անելիքները,

Տեսասրահում`

Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովի հովանավորները

2013 թ-ի մայիսի 15-17-ը Երևան քաղաքում տեղի ունեցավ Հայաստանի սրտաբանների «Սիրտ-անոթային հիվանդությունների պաթոգենեզի, ախտորոշման, բուժման և կանխարգելման տարբեր հարցեր» խորագրով IX վեհաժողովը: Վեհաժողովի ընթացքում քննարկվեցին սիրտ-անոթային հիվանդությունների ախտորոշմանը, բուժմանը և կանխարգելմանը վերաբերվող  հիմնահարցեր,  ներկայացվեցին հայազգի, ինչպես նաև այլազգի բժիշկ հետազոտողների կողմից այս բնագավառում կատարված մի շարք հետազոտություններ, սրտաբանության բնագավառում անհրաժեշտ նոր դեղամիջոցներ: Սրտաբանության արդի խնդիրների, Սրտաբանների ասոցիացիայի, կազմակերպվող վեհաժողովի նպատակների ու անելիքների մասին զրուցեցինք ակադեմիկոս, բ.գ.դ. Կառլեն Գրիգորի Ադամյանի հետ:

–    Որպես սրտաբանների ասոցիացիայի նախագահ, ներկայացրեք, խնդրեմ, նրա ստեղծան և գործունեության պատմությունից։

–    Ասոցիացիան ստեղծվել է  38 տարի առաջ և սկզբնապես  կոչվել է Հայաստանի սրտաբանների ընկերություն, իսկ վերջին տարիներին վերանվանեցինք Սրտաբանների ասոցիացիա:

2013 թ-ի մայիսի 15-17. Երևան, Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովը

–    Առանձնացրեք, խնդրեմ, կարևոր ներդրումները։

–    Կնշեմ սրտաբանության ոլորտում շատ կարևոր փուլերը: Առաջին փուլը բնորոշվում է նրանով, որ Հայաստանում ստեղծվեցին սուր կորոնար հիվանդություններն ուսումնասիրող ստորաբաժանումներ: Տասնյակ տարիների ընթացքում այս ստորաբաժանումների ստեղծումը դարձավ սրտամկանի կաթվածի ախտորոշման և բուժման անկյունաքարը: Հետագայում` 80-ականներին, տեղ գտան ինտերվենցիոն միջամտությունները, որոնք սկզբում լայն տարածում չունեցան, բայց հետագայում կորոնար անգիոպլաստիկան նպաստեց մեթոդի լայն տարածմանը ամբողջ աշխարհում, ինչպես նաև Հայաստանում: 

–    Կա՞ն այսօր գործող ծրագրեր, կմանրամասնե՞ք։

–    Սրտաբանության ոլորտում մենք առաջնորդվում ենք եվրոպական ուղենիշներով, ինչի համաձայն այժմ լայնածավալ աշխատանքներ են  տարվում և մեծ ուշադրություն է դարձվում հատկապես սրտամկանի կաթվածին: Կաթվածի հետևանքով առաջացած մահացությունների թիվը Հայաստանում չի նվազում: Սրտաբանության և առհասարակ առողջապահության ոլորտում սա ամենալուրջ խնդիրներից է: Մենք զարգացող երկրների շարքում ենք,  որտեղ հատկապես վերջին 20 տարիների ընթացքում սրտանոթային համակարգի բարդություններից մահացությունների թիվը շարունակում է աճել այն դեպքում, երբ արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում աստիճանաբար նվազում է:

2013 թ-ի մայիսի 15-17. Երևան, Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովը

–    Կարո՞ղ եք վիճակագրական տվյալներ ներկայացնել` մասնավորապես նշելով մահացությունների աճի թիվը:

–    Այս 20 տարիների ընթացքում կաթվածի հետևանքով առաջացող մահացությունների թիվն աճել է 44%-ով, իսկ ընդհանուր առմամբ սրտանոթային հիվանդություններից մահացության ցուցանիշն աճել է 33%-ով: Թվերն անհանգստացնող են, քայլեր պետք է ձեռնարկվեն, փորձում ենք բարձրացնել մեր աշխատանքի որակը, մշակել նոր մոտեցումներ: Առանց ST էլևացիայի և ST էլևացիայով սրտամկանի կաթվածների վերաբերյալ մենք արդեն իսկ մշակել և Առողջապահության նախարարության ուշադրությանն ենք ներկայացրել հայերեն ձեռնարկ, որտեղ ներառված են եվրոպական մի շարք ուղենիշեր, օգտակար խորհուրդներ, թե ինչպես պետք  է աշխատել կաթվածի այս տեսակների հետ: Նպատակը մեր առաջնային օղակի սրտաբանների աշխատանքն ուղղորդելն է:

2013 թ-ի մայիսի 15-17. Երևան, Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովը

–    Ի՞նչ անելիքներ ունի ասոցիացիան մոտ ապագայում։

–    Ամբողջ աշխարհում  ապացուցվել է, որ  ինտերվենցիոն միջամտությունները, ստենտավորումը մահացության թվի վրա չեն ազդում: Եվրոպական մի շարք երկրներ աշխարհին ապացուցեցին, որ ամենամեծ հաջողության այս ասպարեզում կարելի է հասնել միայն ռիսկի գործոնների վրա խիստ վերահսկողություն կազմակերպելով, առողջ ապրելակերպ քարոզելով: Օրինակ, Շվեդիայում 20 տարվա ընթացքում սրտամկանի իշեմիկ հիվանդություններից մահացությունների տոկոսն իջեցրին 55-ով: Մենք պետք է ամեն ինչ անենք մեզ մոտ մահացությունների թիվը որոշ չափով կրճատելու համար:

–    Ի՞նչ է պետք Եվրոպական փորձը Հայաստանում հաջողությամբ կիրառելու համար:

–    Պետք է կատարվեն պետական կանխարգելիչ ծրագրեր: Ամբողջ աշխարհում այս մեթոդով են առաջնորդվում, և պետական կանխարգելիչ ծրագրերն են, որ կարող են արդյունք տալ: Այս հարցը նաև մեծ ֆինանսական ներդրումների հետ է կապված:

–    Մեզ մոտ իրականացվո՞ւմ են այդպիսի ծրագրեր:

–    Ոչ, մեզ մոտ բացարձակապես չկան պետական կանխարգելիչ ծրագրեր, դրանց ոչ մի լումա չի հատկացվում:

–    Ի՞նչ եք ակնկալում կազմակերպվող վեհաժողովներից:

–    Ակնկալում ենք սրտաբանների  աշխատանքի, առաջնային օղակում ցուցաբերվող ծառայությունների որակի բարձրացում:

–    Ի՞նչ  խորհուրդ, կոչ ունեք սրտաբաններին:

–    Ես միշտ կոչ եմ անում առաջին հերթին հոգ տանել հիվանդի մասին: Ինչ անում ենք, պետք է լինի ի օգուտ հիվանդի: Հիմա նոր դար է, շահի գործոնն ամենուր է, բայց այն չպետք է ներխուժի բժշկության մեջ, պետք է առաջնահերթ մտածել հիվանդի առողջության, հիվանդի շահի մասին:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ