Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1-4.2005 (21-24)

Ինֆեկցիոն հսկողության ծրագրի ֆինանսական արդյունավետության հետազոտություն

Բանալի բառեր. ներհիվանդանոցային ինֆեկցիաների ֆինանսական ծախսեր, ինֆեկցիոն հսկողության ծրագիր, նպատակային և պլանային սանիտարամանրէաբանական հետազոտություն, կանխարգելիչ միջոցառումներ ­­­

Ժամանակակից առողջապահության մեջ ֆինանսների խնայողության արդյունավետ միջոցներից մեկը հանդիսանում է ներհիվանդանոցայինին ֆեկցիաների (ՆՀԻ) կանխարգելումը: Վերջիններս առաջացնում են լրացուցիչ ծախսեր ի հաշիվ լաբորատոր, գործիքային (կրկնակի ևնույնիսկ բազմակի) հետազոտությունների, դեղորայքի և բուժման տևողության երկարացման [3]:­­­ ­­­­­­­ ­­

 

Զարգացած երկրներում ՆՀԻ առաջացրած ֆինանսական ծախսերի ուսումնասիրությունները սկսել են իրականացնել 50–60-ական թթ-ին: Այնուամենայնիվ, դրանցով պայմանավորված իրական ծախսերը մինչև օրս դժվարանում են հաշվարկել: Հաշվարկը հիմնականում կատարվում է հիվանդանոցային փաստաթղթերի հիման վրա, որոնք սակայն ոչ միշտ են պարունակում ամբողջական (համարժեք) տեղեկատվություն լրացուցիչ կատարված բոլոր ծախսերի վերաբերյալ: Այդ պատճառով դրանց ճշգրիտ գնահատումը դժվարանում է և, երբեմն, նույնիսկ դառնում անհնար: Մինչև օրս ԱՊՀ երկրներում ՆՀԻ-ով պայմանավորված ծախսերի համակարգված հետազոտություններ չեն կատարվել [1]: Չնայած խնդրի մեծ ծավալին ու բարդությանը, Էրեբունի Բժշկական Կենտրոնում այնուամենայնիվ փորձել ենք այն իրականացնել: Այդ նպատակով կատարել ենք.­­­­ [2]: ­­­­­­­­­­­­­ ­­­ ­

 

1.  Ինֆեկցիոն բարդություններով ուղեկցվող հիվանդության ծախսերի հետազոտություն, որը ՆՀԻ ֆինանսական ծախսերի գնահատումն է ևկազմում է այն խնայողությունը, որը կարելի է ստանալ ինֆեկցիան կանխելու հետևանքով: Դրանք դասակարգել ենք՝ ուղղակի ևանուղղակի ծախսերի:­­­­ ­­­­­­­ ­
 

Ուղղակի ծախսերը այն ծախսերն են, որոնք անմիջականորեն առնչվել են ՆՀԻ ախտորոշման, բուժման, դեղորայքի, լրացուցիչ տևողության հետ: Հաշվարկի նպատակով կատարել ենք ՆՀԻ հիվանդների հիվանդանոցային և այլ ֆինանսական փաստաթղթերի համեմատում նմանատիպ այնպիսի հիվանդների փաստաթղթերի հետ, որոնք ինֆեկցված չեն եղել: Դիտարկման տարիներին հանրապետությունում անընդմեջ տեղի են ունեցել սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումներ և հաճախ փոխվել են տնտեսական տարբեր ապրանքների, ինչպես նաև բուժական զանազան միջոցների գները: Արդյունքում փոփոխվել է նաև ՆՀԻ դեպքերի վրա կատարած լրացուցիչ ծախսերի չափը:

 

Ուստի, 1998թ. նրա բացարձակ արժեքի համեմատումը 2003թ տվյալների հետ սխալ կլիներ: Այդ պատճառով էլ փորձել ենք ՆՀԻ յուրաքանչյուր դեպքի արժեքը ներկայացնել ոչ թե գոյացած բացարձակ գումարի տեսքով, այլ հաշվարկել նրա գերազանցության մակարդակը այն դեպքերի նկատմամբ (յուրաքանչյուր տարվա համար առանձին), որոնք ինֆեկցիա չեն կրել: Հաշվարկները ցույց են տվել (օրինակ, 2001թ.-ի համար` նկար 1), որ որդանման ելունի հեռացման արժեքը միայն վերքային ինֆեկցիոն բարդության առաջացման հետևանքով բարձրացելէ հիմնական արժեքի նկատմամբ 0,7–1,5 անգամ, իսկ նաև որովայնամզի տարածուն բորբոքման, շնչառական, արյան հունի ինֆեկցիաների և կրկնակի որովայնահատման անհրաժեշտություն առաջանալու դեպքում՝ 2–4,5 անգամ:­­­­ ­­­­ ­ ­­­ ­­­­­­­ ­ ­­ ­ ­­ ­­­

 

Միզային ուղիների հետվիրաբուժական ինֆեկցիոն բարդությունները նրա արժեքը բարձրացրել են 0,2–5 անգամ:­

Ստամոքսահատման հետվիրաբուժական ինֆեկցիոն բարդությունները՝ 0,5–4, ճողվածքահատման հետվիրաբուժական ինֆեկցիոն բարդությունները՝ 0,2–3,5 անգամ:­­­­

 

Այս եղանակով հաշվարկած արդյունքների ճշգրտությունը պայմանավորված է նրանով, թե որքանով են նմանօրինակ եղել համեմատվող հիվանդների խմբերը: Հաճախ միայն սեռը, տարիքը և ախտորոշման չափանիշները բավարար չեն նման հաշվարկների նպատակով հիվանդների խմբավորումը իրականացնելու համար: Բացի այդ, հաճախ դժվար է միանշանակ պնդել, թե ուսումնասիրված այս կամ այն միջամտությունը կիրառվել է միայն ինֆեկցիայի հայտնաբերման հետևանքով: Այս մեթոդում հաճախ դեր են խաղում նաև հետազոտողի նախատրամադրվածությունը և սեփական հայեցողությունը որևէ բուժմիջոցառման կիրառման նկատմամբ: Երբեմն դժվար է եղել նաև ճշգրտորեն հայտնաբերել ինֆեկցիոն բարդության առաջացման սկիզբը: Ուստի, այս մեթոդը պարունակում է բացթողումների և սխալների հնարավորություն:­­ ­­­ ­­ ­ ­­­­­ ­­­


Նկար 1. ՆԻՀ արժեքների համեմատական բնութագիրը


Անուղղակի ծախսերը ընդգրկում են աշխատունակության կորուստը (մասնակի կամ լրիվ), հիվանդի և նրա ընտանիքի անդամների բարոյահոգեբանական ընկճվածությունը: Դրանք օբյեկտիվ չափանիշներ չեն և ֆինանսական գնահատման չեն ենթարկվում, սակայն վերածվում են սոցիալական խնդրի և ունեն ոչ պակաս նշանակություն, քան հաշվարկված ֆինանսական ծախսերը:­­ ­­­­

 

2.  Ինֆեկցիոն հսկողության ծրագրի (ԻՀԾ) իրականացմամբ պայմանավորված ծախ­սե­րի խնայողություն: 

 

ԻՀԾ-ի կարևորագույն խնդիրներից մեկը գործնականում չարդարացված կանխարգելիչ միջոցառումներից հրաժարվելը և փոխարենը ինֆեկցիոն հսկողության արդյունավետ մեթոդների մշակումն ու կիրառումն է: Այսօր, դեռևս, քիչ չեն այն միջոցառումները, որոնք շարունակվում են իրականացվել` սովորույթի կամ նախքին հրամանների համաձայն: Միաժամանակ բացակայում են գիտափորձնական այն հիմքերը, որոնք թույլ կտան դրանք փոխարինել կամ վերացնել: Դրանց թվին են պատկանում պարտադիր պարբերականությամբ իրականացվող արտաքին միջավայրի պլանային սանիտարամանրէաբանական հետազոտությունները (ՍՄՀ):

 

1997թ. Էրեբունի Բժշկական Կենտրոնի ԻՀԾ-ում մշակվել են սանիտարամանրէաբանական հետազոտությունների իրականացման նոր մոտեցումներ: Դրանք բացառապես իրականացվել են կլինիկամանրէաբանական հետազոտությունների (ԿՄՀ) արդյունքներից ելնելով, ինչը հնարավորություն է ստեղծել կատարել նպատակաուղղված ՍՄՀ-ներ և շահել ինչպես ժամանակի, այնպես էլ ֆինանսների մեջ: Կայուն գների բացակայության պատճառով փորձել ենք ԻՀԾ-ի այս միջոցառման արդյունքում գոյացած ֆինանսական խնայողությունը ներկայացնել պլանային և նպատակային կարգով հետազոտված լաբորատոր նմուշների քանակների տարբերությամբ: Դրանք դրամաարժեքի վերածելիս ներկայացնում են հետազոտվող նմուշների քանակի կրճատման շնորհիվ առաջացած խնայողությունը (նկ. 2):­­­ ­­­­ ­­­ ­ ­­­­­ ­­­­ ­­­­­­ ­­­

Նկար 2. Նպատակային և պլանային սանիտարամանրէաբանական հետազոտությունների արդյունավետությունը

 

1997թ. արտաքին միջավայրի պլանային սկզբունքով հետազոտված 2276 նմուշների փոխարեն 2001թ. նպատակային սկզբունքով հետազոտվել է ընդամենը 118 նմուշ, այսինքն՝ 19,3 անգամ պակաս, հետևաբար նույնքան նվազել են այդ նպատակի համար տրամադրված ֆինանսները: Սա միայն հետազոտված նմուշների քանակական նվազեցման մեխանիկական համեմատությունն է, սակայն որքան ավելի մեծ է եղել այն խնայողությունը, որը գոյացել է միայն նպատակային ՍՄՀ-ների հայտնաբերման բարձր արդյունավետությամբ, որի շնորհիվ կանխվել են դրանցով պայմանավորված ինֆեկցիաների տարածումը: Նպատակային ՍՄՀ-ով մանրէների հայտնաբերման մակարդակը գերազանցել է պլանային ՍՄՀ-ով՝ 8,1:7,7–ից (1997թ.) – 9,3: 1,1 (2001թ.) անգամ: Խնայված միջոցները տրամադրվել են ԿՄՀ-ների և ԻՀԾ-ով նախատեսված այլ միջոցառումների կիրառմանը:

­­ ­­ ­­

Անհրաժեշտ է նշել, որ բերված տվյալները ներկայացնում են ԻՀԾ-ի կատարումով պայմնավորված ֆինանսական խնայողության փոքր մասը, քանի որ մեկ աշխատանքում անհնար է այն ամբողջ ծավալով ներկայացնել:­­­ ­­­

 

Արդյունքում.

 

  1. ՆՀԻ-ով պայմանավորված ֆինանսական ծախսերի ուսումնասիրությունը պետք է կազմի յուրաքանչյուր բուժհիմնարկի ԻՀԾ-իպարտադիր բաղկացուցիչ մասը:
  2. ՆՀԻ-ի կանխարգելմամբ հաջողվել է կատարել ծախսերի խնայողություն 0,7- 5,0 անգամ:­
  3. Չարդարացված պլանային կանխարգելիչ միջոցառումներից հրաժարվելու շնորհիվ հաջողվել է հիվանդանոցի կողմից տրամադրվող ծախսերը խնայել 8,1-9,3 անգամ:­­ ­
  4. Բուժհիմնարկի առանձնահատկություններին համաձայնեցված ԻՀԾ-ը լավագույն միջոցն է հիվանդանոցային ծախսերի խնայողության և բուժկանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետ կազմակերպման համար:­­­­ ­­­­­

 

Գրականություն


  1. Тайц Б.М., Зуева Л.Л. Инфекционный кон­троль в лечебно-профилактических учреж­де­ни­ях.
  2. Bennett V., Brashman P. Hospital infections.
  3. Dashner F.D. Economic aspects of hospital infections.

Հեղինակ. Ա.Ս. Սարգսյան Էրեբունի Բժշկական Կենտրոն, կլինիկական համաճարակաբան
Սկզբնաղբյուր. Գիտա - գործնական Բժշկական Հանդես <<Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի>> - 3. 2005 (23) 30-33
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ցանցենու հետազոտման գունակոնտրաստային ախտորոշիչ եղանակ

Բանալի բառեր.ախտորոշիչ թեստ, ներակնային ճնշում (ՆԱՃ), տեսաներվի սկավառակի էքսկավացիա (ՏՍԷ)­

Նկարագրվող ակնաբուժական ախտորոշիչ թեստը իրենից ներկայացնում է թղթի վրա համապատասխան կոնտրաստ և գունային տառեր, թվեր, նշաններ, որոնցով էլ հենց հետազոտվում է հիվանդի աչքը: Թեստը բաղկացած է 2 բաղադրիչներից` կոնտրաստի զգացողությունից և գունային կոմպոնենտից: Այն այնպես է կազմված, որ կապույտ գույնը ըստ իր պայծառության հավասար է ֆոնի պայծառությանը...

Ակնաբանություն
Ցերվիցիտի (էնդոցերվիցիտի) կլնիկաձևաբանական բնութագիրը (գրական ակնարկ)

Բանալի բառեր. ցերվիցիտ, էնդոցերվիցիտ, բորբոքային հիվանդություն

Մանկաբարձ-գինեկոլոգների պրակտիկայում ինֆեկցիոն պաթոլոգիան շարունակում է արդիական խնդիր մնալ: Հեղինակների տվյալներով, կանացի սեռական օրգանների բորբոքային հիվանդությունները վերջին տարիներին առանձնահատուկ հրատապ նշանակություն ունեն` կապված դրանց բարձր հաճախականության (գինեկոլոգիական հիվանդների 60-65%), պտղին ինֆեկցիայի փոխանցման հնարավորության և երիտասարդացման հետ...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա
Սրտամկանի սուր ինֆարկտով հիվանդների ֆիզիկական ռեաբիլիտացիան

Բանալի բառեր. սրտամկանի սուր ինֆարկտ, ֆիզիկական ռեաբիլիտացիա, վարժություններ

Երկար ժամանակ սրտամկանի ինֆարկտի բուժման պարտադիր պայման էր համարվում տևական անկողնային ռեժիմը: Այդպիսի ռեժիմիև հատկապես առաջին մոտ 3-շաբաթյա լիակատար հանգստի բացասական կողմերը ակնհայտ էին. նվազում էր կմախքային մկաններիզանգվածը (հիվանդների մի մասը առանց հատուկ վերականգնողական վարժությունների բառացիորեն չէր կարողանում կանգնել ոտքիվրա)...

Սրտանոթաբանություն
Պատերազմական գործողությունների ժամանակ ռազմաբժշկական ստորաբաժանումների կազմակերպչական կառուցվածքի կատարելագործման մասին

Բանալի բառեր. բժշկական ապահովում, բժշկական հատուկ ուժեղացված ջոկատ

Աղետների և պատերազմական գործողությունների ժամանակ առաջացած մասսայական վնասվածքների դեպքում հատկապես կարևոր է ճիշտ կազմակերպել բնակչությանը ցուցաբերվող առաջին բուժօգնությունը, վերականգնել նրանց աշխատունակությունը, նվազեցնել սանիտարական կորուստների թիվը: Այս խնդիրը այսօր էլ բոլոր երկրների համար չի կորցրել իր արդիականությունը, նշանակությունը և գտնվում է պետության ուշադրության կենտրոնում...

Այլ հոդվածներ
Երևանի շտապ օգնության կայանի աշխատանքի կազմակերպման որոշ հիմնահարցեր ըստ ամիսների և սեզոնների 2001-2004թթ. ժամանակահատվածում

Բանալի բառեր. շտապ օգնության կայան, հիմնահարցեր, հիվանդացություն

Ժամանակակից բժշկագիտության և գործ­նա­­կան առողջապահության արդիական պրոբ­­լեմների շարքում խիստ կարևորվում են բնակ­չությանը ժամանակին և որակյալ շտապ բժշկական օգնության ցուցաբերման հար­ցերը: Նախկին ԽՍՀՄ-ում ստեղծված նախա­հոս­պիտալային շտապ բժշկական օգնության համակարգը համարվում է խորհրդային ա­ռող­­ջապահության կարևոր նվաճումներից մեկը [1-5]...

Զինված ուժերում ինֆեկցիոն հիվանդացության կառուցվածքի մասին

Բանալի բառեր. զինված ուժեր, ինֆեկցիոն հիվանդություն

Ինֆեկցիոն հիվանդացության կառուցվածքը տարբեր երկրների բանակներում եղել է տարբեր: Ընդ որում հրատարակված գիտական աշխատանքներում ինֆեկցիոն հիվանդությունների պրոբլեմը հիմնականում արծարծվում...

Վարակաբանություն
Կոնքազդրային հոդի հրազենային կոտրվածքի կապակցությամբ կատարված էնդոպրոթեզի կրկնակի ռևիզիա (կլինիկական դեպք)

 

Բանալի բառեր. կոնքազդրային հոդ, տոտալ էնդոպրոթեզավորում, ռևիզիոն արթրոպլաստիկա

Հիվանդ` Շանդիձե Ալեկսանդր, 1974թ. ծնված, 23.03.05-ին ընդունվել է Էրեբունի Բժշկական Կենտրոն հետևյալ ախտորոշմամբ. վիճակաջ կոնքազդրային հոդի տոտալ էնդոպրոթեզավորումից հետո, քացախափոսային կոմպոնենտի տեղաշարժումով, փափուկ հյուսվածքներումբազմաթիվ մետաղական օտար մարմինների առկայությամբ...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա Կլինիկական դեպքեր
Խրոնիկական դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիաների կոգնիտիվ խանգարումների կլինիկանեյրոֆիզիոլոգիական վերլուծությունը

Բանալի բառեր. էնցեֆալոպաթիա, կոգնիտիվ խանգարումներ, բուժում, կոգնիտիվ դրդված պոտենցիալներ` P–300, Վեքսլերի թեստ, ռիվաստիգմին (պրոմետաքս)

Ցերեբրովասկուլյար հիվանդությունների մեծ տարածվածությունը, հիվանդների հաշմանդամության բարձր տոկոսը, սոցիալ-տնտեսականպրոբլեմները, որոնք ծագում են գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների դեկոմպենսացիայի ժամանակ, բացատրում են այդնոզոլոգիաների բուժման բժշկա-սոցիալական մեծ նշանակությունը...

Նյարդաբանություն
Ձախ նախասրտի միքսոմայի հեռացման դեպք

Բանալի բառեր. սրտի ուռուցքներ, միքսոմա, ձախ նախասրտային միքսոմա

2005 օգոստոսի 24-ին Էրեբունի Բժշկական Կենտրոն դիմեց 44 տարեկան տղամարդ, որը գանգատվում էր հևոցից, սրտխփոցից, թուլությունից:

Կատարվեցին հետևյալ հետազոտությունները.­­­­­­

ԷՍԳ` նախասրտերի շողացում, 94 զ/ր միջին փորոքային ռիթմով, ԷխոՍԳ` ձախնախասրտում 7,2x3,9սմ չափի գնդաձև նորագոյացություն, որը ոտիկի միջոցովամրանում էր միջնախասրտային միջնապատին...

Սրտանոթաբանություն Կլինիկական դեպքեր
Պետական պատվերի շրջանակներում բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնողների ցուցանիշային ֆինանսավորում

Բանալի բառեր: ցուցանիշային (ռեյտինգային) ֆինանսավորում, ռեյտինգի մակարդակ, պետական պատվեր

Սպասարկման ոլորտում, ինչպիսին է նաև առողջապահությունը, ցանկացած գնում կատարելիս ենթադրվում է, որ գնորդը կբավարարվի իր պահանջմունքներին համապատասխան որոշակի մակարդակով: Այդ մակարդակի չափին, ցուցանիշային (ռեյտինգային) ֆինանսավորման մեջ, համապատասխանում է այսպես կոչված միջին (նոմինալ) ռեյտինգի մակարդակը...

Զորքերում համաճարակային իրավիճակի օրինաչափություններն ու առանձնահատկությունները

Բանալի բառեր. համաճարակային իրավիճակ, զորքեր, ինֆեկցիոն հիվանդություններ, վիրուսային հեպատիտ

Ըստ գրականության տվյալների [1,2], համաճարակային իրավիճակը զորքերի անձնակազմում բնութագրվում է հարաբերական ինքնավարությամբ: Ինքնավարություն տերմինով ընգծվում է, որ անձնակազմի ինֆեկցիոն հիվանդացությունը պայմանավորված է զինվորական կոլեկտիվներին բնորոշ ներքին գործոններով...

Վարակաբանություն
Երևանի շտապ օգնության կայանի գործունեության հետագա կատարելագործման մարտավարության որոշ հարցեր

Բանալի բառեր. շտապ օգնություն, մարտավարություն, կատարելագործում

Շտապ բժշկական օգնության ցուցաբերման խնդիրն աշխարհի գրեթե բոլոր պետություններում գոյություն ունի [1,2]: Այն պայմանավորված է ինչպես տվյալ երկրի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակով, այնպես էլ ազգաբնակչության հիվանդացությամբ և առողջապահության հնարավորություններով [3-5]...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
Կրծքագեղձի ֆիլոիդ ուռուցքների և ֆիբրոադենոմաների տարբերակիչ ախտորոշման չափորոշիչները

Բանալի բառեր. կրծքագեղձի ֆիլոիդ ուռուցք, ֆիբրոադենոմա

Կրծքագեղձի ախտահարումների շարքում ֆիբրոադենոմաները գրավում են երրորդ տեղը՝ մաստոպաթիայից և քաղցկեղից հետո: Տերևանման ֆիբրոադենոմաները, այլ կերպ ֆիլոիդ ուռուցքները (ՖՈՒ), ֆիբրոադենոմաների շարքում կազմում են 11.9% [1–3]: Եվ՛ ֆիբրոադենոմաները, և՛ ֆիլոիդ ուռուցքները դասվում են ֆիբրոէպիթելային ախտահարումների շարքին, սակայն ՖՈՒ-ը ունի չարորականացման միտում և կարող է վերափոխվել սարկոմայի, կարցինոսարկոմայի և քաղցկեղի [4–6]...

Ուռուցքաբանություն
Դիսլիպոպրոտեիդեմիայի նշանակությունը էնդոթելի վնասման մեջ թոքային հիպերթենզիայի ժամանակ

Բանալի բառեր. թոքային հիպերթենզիա, էնդոթելային դիսֆունկցիա, դիսլիպոպրոտեիդեմիա

Թոքային հիպերթենզիան վիճակ է, որը կարող է հանդիսանալ մի շարք հիվան­դու­թյուն­ների բարդություն, կամ ունենալ իդեո­պա­թիկ ծագում: Այն բնութագրվում է թո­քա­յին անոթների դիմադրողականության և թո­քա­յին զարկերակում ճնշման աստիճա­նա­կան բարձրացմամբ, որը բերում է աջ փորո­քային անբավարարության զարգացման: Թո­քային հիպերթենզիա ախտորոշվում է, երբ թո­քային զարկերակում միջին ճնշումը գերա­զանցում է 25 մմ.սնդ.ս. հանգստի ժամանակ և 30 մմ.սնդ.ս. ֆիզիկական ծանրաբեռնվա­ծու­թյան ժամանակ [2,9,10]...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ