Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 1-4.2005 (21-24)

Խրոնիկական դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիաների կոգնիտիվ խանգարումների կլինիկանեյրոֆիզիոլոգիական վերլուծությունը

Բանալի բառեր. էնցեֆալոպաթիա, կոգնիտիվ խանգարումներ, բուժում, կոգնիտիվ դրդված պոտենցիալներ` P–300, Վեքսլերի թեստ, ռիվաստիգմին (պրոմետաքս)

Ցերեբրովասկուլյար հիվանդությունների մեծ տարածվածությունը, հիվանդների հաշմանդամության բարձր տոկոսը, սոցիալ-տնտեսականպրոբլեմները, որոնք ծագում են գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների դեկոմպենսացիայի ժամանակ, բացատրում են այդնոզոլոգիաների բուժման բժշկա-սոցիալական մեծ նշանակությունը:

­­­­­ ­ ­

Քրոնիկական դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիայով տառապող հիվանդների հաշմանդամության բարձր հաճախականությունըպայմանավորված է ոչ միայն նրանց շարժողական, կոորդինատոր, արտաբրգային խանգարումներով, այլ հիմնականում բարձրագույնկեղևային ֆունկցիաների ախտահարումով, ուստի դրանով էլ բացատրվում է հատկապես կոգնիտիվ խանգարումների բուժմանարդյունավետ մեթոդների մշակման արդիականությունը [2,3]: ­­­­­ ­­­­­­ ­­­­

 

Տվյալ հետազոտության մեջ ընդգրկվել են տարբեր գենեզի խրոնիկական դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիայով տառապող հիվանդներ` աթերոսկլերոտիկ, հիպերտոնիկ, դիաբետիկ և խառը: Հետազոտության նպատակը խրոնիկական դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիաներիկոգնիտիվ խանգարումների բուժման կլինիկանեյրոֆիզիոլոգիական վերլուծությունն է և բուժման արդյունավետ սխեմաների մշակումը: Կոգնիտիվ խանգարումների բուժման նպատակով տվյալ հետազոտության ընթացքում իրականացված բուժումը ունի 3 ուղղություն.­­­­­­­­­­ ­­­­­­­­

 

  1. ուղեղի միկրոցիրկուլյացիայի բարելավում;

  2. նոոտրոպ ազդեցություն;

  3. ուղեղի կոգնիտիվ ֆունկցիաների բարելավում գլխուղեղի ացետիլխոլինէսթերազա ֆերմենտի սելեկտիվ պաշարման ճանապարհով:­­­­­­­­

  • Ուղեղի միկրոցիրկուլյացիայի բարելավման նպատակով կիրառվել է կավինտոն (վինպոցետին), որը բարելավում է ուղեղիարյունահոսքը, բերում է ԱՏՖ–ի և կատեխոլամինների արտադրման բարձրացմանը, ուղեղում աէրոբ գլիկոլիզի ուժեղացմանը,ուղեղային հյուսվածքի կողմից թթվածնի յուրացման բարելավմանը, ցերեբրալ միկրոցիրկուլյացիայի բարելավմանը` արյանմածուցիկության իջեցմանը, էրիթրոցիտների և թրոմբոցիտների ագրեգացիոն ակտիվության ընկճման ճանապարհով [1,3,4]:­ ­­­­­­­ ­­ ­­

  • Նոոտրոպ ազդեցության նպատակով կիրառվել է նոոտրոպիլ,որը բարելավում է ուղեղում փոխանակային պրոցեսները և արյանշրջանառությունը, խթանում է օքսիդա-վերականգնման պրոցեսները, ուժեղացնում է գլյուկոզայի ուտիլիզացիան, բարելավում էռեգիոնար արյան շրջանառությունը, բարձրացնում է օրգանիզմի էներգետիկ պոտենցիալը ԱՏՖ-ի մետաբոլիզմի ուժեղացման հաշվին, բարելավում է էներգետիկ պրոցեսները, որոնք բերում են գլխուղեղի հյուսվածքի կայունության բարձրացմանը հիպօքսիայի նկատմամբ­­­­­ ­­­­­ ­­­­­­­­ [2,6]:

  • Կոգնիտիվ խանգարումների բարելավման նպատակով կիրառվել է ռիվաստիգմին (պրոմետաքս): Ֆերմենտի ինակտիվացիան բերում էացետիլխոլինի քայքայման դանդաղեցմանը, որը արտադրվում է ֆունկցիոնալ ինակտիվ խոլիներգիկ նեյրոններից, արդյունքումզարգանում է խոլիներգիկ տրանսմիսսիայի բարելավում, առաջանում է ացետիլխոլինի պարունակության բարձրացում գլխուղեղիկեղևում և հիպոկամպում: Բացի այդ, ացետիլխոլինեսթերազա ֆերմենտի պաշարումը դանդաղեցնում է սպիտակուցայինբետա-ամիլոիդի ֆրագմենտների առաջացումը (beta-amiloid-precursor protein, APP), որը մասնակցում է ամիլոիդոգենեզում ևբերում է ամիլոիդային թիթեղիկների առաջացման, որն էլ հանդիսանում է Ալցհեյմերի հիվանդության հիմնական պաթոգենետիկնշաններից [5]:­­ ­­­ ­­­­ ­­­­ ­ ­­­­­­­


Հետազոտոության մեջ ընդգրկվել է 79 հիվանդ` 55–81 տարեկան (hիվանդների միջին տարիքը 68 տարեկան) որոնցից 32 կին, 46 տղամարդ: Ընդգրկման չափանիշներն էին տարբեր գենեզի խրոնիկական դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիաների առկայությունը, հիմնական էթիոլոգիկ գործոններն էին` հիպերտոնիկ հիվանդությունը, զարկերակային հիպերտենզիան, աթերոսկլերոզը, շաքարայինդիաբետը և նրանց տարբեր զուգակցումները, որոնք ախտորոշվել են կլինիկական, պարակլինիկական, լաբորատոր, ուղեղի մագիստրալանոթների դոպլերոգրաֆիկ, նեյրովիզուալիզացիոն (ԿՏ, ՄՌՏ հետազոտություններ), կոգնիտիվ ֆունկցիաների վիճակի քննության թեստերի` Վեքսլերի թեստի և նեյրոֆիզիոլոգիական հետազոտությունների` կոգնիտիվ դրդված պոտենցիալների մեթոդի օգնությամբ:­­­­­­­­­ ­­­­ ­­­­­­­­­

 

Բուժման արդյունավետությունը գնահատվել է հետևյալ հետազոտությոուննեերի միջոցով, որոնք իրականացվել են մինչ բուժումը և դրանիցհետո.­­

 

  1. Կլինիկական հետազոտություն, որն իր մեջ ներառում է.

  • ընդհանուր սոմատիկ հետազոտություն–հեմոդինամիկ պարամետրերի գնահատում (զարկերակային ճնշում, պուլս):

  • Հիմնական գանգատների սուբյեկտիվ գնահատում` գլխացավ, գլխապտույտ, խշշոց ականջներում, քնի խանգարում, ընդհանուրթուլություն, արագ հոգնածություն, վախ, տագնապ, ճնշված տրամադրություն, հիշողության իջեցում, պրոֆեսիոնալ գիտելիքների ևկենցաղային կարողությունների թուլացում, ընկալման, ուշադրության կենտրոնացման և կողմնորոշման դժվարացում:­­ ­­­­­ ­­­­

  • Նյարդաբանական ստատուսի քննություն շարժողական, զգացողական, վեստիբուլյար-ուղեղիկային, էքստրապիրամիդալ ևբարձրագույն կեղևային ֆունկցիաների գնահատմամբ:­­ ­

  • Բարձրագույն կեղևային ֆունկցիաների խանգարումների բացահայտում նյարդահոգեբանական թեստի` Վեքսլերի կոգնիտիվֆունկցիաների վիճակի քննության թեստի միջոցով, որը օբյեկտիվիզացնում է կոգնիտիվ ֆունկցիաների խանգարումները` գնոզիսը, պրաքսիսը, ուշադրության կենտրոնացումը, հիշողությունը և այլն [5]:­­­­­ ­­­­

  1. Նյարդահոգեբանական հետազոտություն` մնեստիկ խանգարումների բացահայտումը ժամանակակից նեյրոֆիզիոլոգիական մեթոդի` կոգնիտիվ դրդված պոտենցիալների կամ P–300–ի մեթոդի օգնությամբ: Հայտնի է, որ դրդված պոտենցիալները հանդիսանում ենուղեղի աշխատանքի էլեկտրական պրոցեսների ինդիկատոր` կապված ինֆորմացիայի ընկալման և նրա մշակման հետ: Այս մեթոդըհնարավորություն է տալիս գրանցել ուղեղի ռեակցիան արտաքին ազդակների նկատմամբ, վերլուծել գլխուղեղում տեղի ունեցողէնդոգեն իրադարձությունները` կապված գրգիռի ճանաչման, հիշեցման և որոշման ընդունման հետ: P–300-ի համարպատասխանատու կառույցներն են հիպոկամպը, ճակատային ու գագաթային բլթերը, ենթադրվում է նաև ենթակեղևային կառույցներիմասնակցությունը: Այս մեթոդը կարևոր նշանակություն ունի և տեսական, և կլինիկական պրակտիկայում: Այն մեծ հաջողությամբկիրառվում է կոգնիտիվ հոգեբանության մեջ, ինչպես նաև բուժման պրոցեսում կոգնիտիվ խանգարումների դինամիկայի օբյեկտիվգնահատման համար [7,8]:­­­ ­­ ­­­ ­­­­­ ­­ ­­­­­­­­ ­­­­­


Հիվանդների բուժումը իրականացվել է ամբուլատոր պայմաններում, կլինիկական և նյարդաֆիզիոլոգիական քննությունները իրականացվելեն մինչև բուժումը և դրանից հետո:­­­

 

Հետազոտվող հիվանդներից 27-ը ստացել են ռիվաստիգմին (պրոմետաքս) 6 մգ օրական դոզայով 2 ամիս տևողությամբ: Նրանցից 12-ըտառապում էին աթերոսկլերոտիկ էնցեֆալոպաթիայով, 8-ը՝ հիպերտոնիկ, 7-ը՝ խառը: 22 հիվանդներ (81,5%) առաջին հերթինգանգատվում էին հիշողության իջեցումից, կողմնորոշման, ուշադրության կենտրոնացման, ինչպես նաև նոր ինֆորմացիայի ընկալմանդժվարացումից: 3 հիվանդներ (11%) գանգատվում էին տրամադրության անկումից, ճնշվածության, վախի, տագնապի զգացումից: 2 հիվանդ (7,5%) ներկայացնում էին այլ գանգատներ` գլխացավ, գլխապըտույտ, խշշոց ականջներում, անքնություն և այլն:­­

­ ­­­­ ­­­

Բուժման արդյունքում, 2 ամիս անց 21 հիվանդ (~8%) նշում էին դրական տեղաշարժ հիշողության, ուշադրության կենտրոնացման, կողմնորոշման և նոր ինֆորմացիայի ընկալման առումով,որը արձանագրվեց նաև օբյեկտիվ տվյալներով: Նույն հիվանդների մոտբարձրագույն ֆունկցիաների վիճակի քննության կամ Վեքսլերի թեստի արդյունքը 42–58 միավորից (միջինը 50) դարձավ 57-71 միավորմիջինը 64), իսկ կոգնիտիվ դրդված պոտենցիալների կամ P-300–ի ցուցանիշը` 483-543 մ/վրկ-ից (միջինը 513) դարձավ 388–435 մ/վրկ (միջինը 411,5): 4 հիվանդների (~15%) գանգատները չէին փոխվել, սակայն նրանց մոտ դրական տեղաշարժ արձանագրվեցօբյեկտիվ տվյալներով` Վեքսլերի թեստի արդյունքը 41-57 միավորից (միջինը 49) դարձավ 45–65 միավոր (միջինը 55), իսկ P–300–իցուցանիշը 455-510 մ/վրկ–ից (միջինը 482,5) դարձավ 415-485 մ/վրկ (միջինը 450): 2 հիվանդի մոտ (~7,%) չկար դրականտեղաշարժ ոչ սուբյեկտիվ, ոչ օբյեկտիվ տվյալներով` Վեքսլերի թեստի արդյունքը 37-53 միավոր (միջինը 45) և P-300–ի ցուցանիշըմ/վրկ միջինը (483) բուժման արդյունքում մնացել էին նույնը (աղյ. 1):­­ (­ ­ 445-521 ­­

 

Աղյուսակ 1. Ռիվաստիգմին (պրոմետաքս)

 

Հիվանդների

քանակը (%)

Վեքսլերի թեստ (միավորներ)

P-300 / մ/վրկ

մինչև բուժումը

բուժումից հետո

մինչև բուժումը

բուժումից հետո

21 (~78%)

42-58

(միջինը 50)

57-71

(միջինը 64)

483-543

(միջինը 513)

388-435

(միջինը 411,5)

4 (~15%)

41-57

(միջինը 49)

45-65

(միջինը 55)

455-510

(միջինը 482,5)

415-485

(միջինը 450)

2 (~7%)

37-53

(միջինը 45)

37-53

(միջինը 45)

445-521

(միջինը 483)

445-521

(միջինը 483)

 

25 հիվանդ ստացել էին կավինտոն (վինպոցետին) 15 մգ օրական դոզայով 2 ամիս տևողությամբ, որոնցից 11-ը տառապում էինաթերոսկլերոտիկ էնցոֆալոպաթիայով, 8-ը` հիպերտոնիկ, 6-ը` խառը: Հիվանդներից 20–ը (80%) հիմնականում գանգատվում էինօպերատիվ հիշողության իջեցումից, ուշադրության կենտրոնացման, կողմնորոշման և ընկալման դժվարացումից: 3 հիվանդ (12%) նշումէին տրամադրության անկում, վախ, տագնապ, լարվածություն, անքնություն, իսկ 2 հիվանդներ (8%) գանգատվում էին գլխապտույտից, դիսկոմֆորտից և ծանրության զգացումից գլխում, խշշոցից ականջներում, գլխացավից:­­ ­­­­­­ ­ ­­­­­

 

Այդ հիվանդների բուժումից 2 ամիս անց` կրկնակի կլինիկական և նյարդաֆիզիոլոգիական հետազոտությունների արդյունքում պարզդարձավ, որ 13 հիվանդներ (~50%) նշում էին ինքնազգացողության լավացում` բարելավվել էր հիշողությունը, ուշադրությունը, կողմնորոշումը և այլն: Նույն հիվանդների մոտ դրական փոփոխություններ արձանագրվեցին նաև հետազոտությունների տվյալներով` բարձրագույն կեղևային ֆունկցիաների վիճակի քննության` Վեքսլերի թեստի արդյունքը 43–58 միավորից (միջինը 50,5) դարձավ 48-62 միավոր (միջինը 55), կոգնիտիվ դրդված պոտենցիալների ցուցանիշը կամ P-300–ը 469–505 մ/վրկ–ից (միջինը 487) դարձավ 444-483 (միջինը 463,5):

 

7 հիվանդներ (~28%) նշում էին վիճակի բարելավում, գանգատների մեղմացում,որը սակայն չհաստատվեց կլինիկականև նյարդաֆիզիոլոգիական հետազոտություններով: Բարձրագույն կեղևային ֆունկցիաների քննության` Վեքսլերի տեստի արդյունքը 47–55 միավոր (միջինը 51) և կոգնիտիվ դրդված պոտենցիալների` P-300-ի ցուցանիշը 475–505 (միջինը 490) բուժման արդյունքում չէինփոխվել: 5 հիվանդների (~22%) գանգատները բուժման արդյունքում չփոխվեցին: Վեքսլերի տեստի արդյունքը 57-65 միավոր (միջինըև P–300-ի ցուցանիշը 445-485 (միջինը 465) նախկինի համեմատությամբ նույնն էին (աղյ. 2):­­ ­­­­­­­­­­­­­ ­­­­ ­­­­­­ 61) ­

 

Աղյուսակ 2

Վինպոցետին (կավինտոն)

Հիվանդների

քանակը (%)

Վեքսլերի թեստ (միավորներ)

P-300 / մ/վրկ

մինչև բուժումը

բուժումից հետո

մինչև բուժումը

բուժումից հետո

13(~50)

43-58

(միջինը 50,5)

48-62

(միջինը 55)

469-505

(միջինը 487)

444-483

(միջինը 463,5)

7(~28)

47-55

(միջինը 51)

47-55

(միջինը 51)

475-505

(միջինը 490)

475-505

(միջինը 490)

5(~22)

57-65

(միջինը 61)

57-65

(միջինը 61)

445-485

(միջինը465)

445-485

(միջինը 465)

 

Մնացած 27 հիվանդները ստացել են նոոտրոպիլ 2400 մգ օրական դոզայով 2 ամիս տևողությամբ, որոնցից 17–ը տառապում էին խառըտիպի էնցեֆալոպաթիաներով, 10-ը` հիպերտոնիկ: Հիվանդներից 21–ը (78%) գանգատվում էին հիշողության, վարքի, ուշադրության, կողմնորոշման վատացումից: 4 հիվանդներ (14,5%) գանգատվում էին ճնշված տրամադրությունից, վախի, տագնապի զգացումից, իսկմյուս 2 հիվանդները (7,5%) նշում էին զանազան այլ գանգատներ: ­­­­­­

 

16 հիվանդի (~60%)մոտ արձանագրվեց հիշողության, վարքի, ուշադրության կենտրոնացման բարելավում, Վեքսլերի թեստի արդյունքըմիավորից (միջինը 48) դարձավ 47-69 միավոր (միջինը 58), իսկ P-300-ի ցուցանիշը 459–510 մ/վրկ-ից միջինը (484,5) դարձավ 409–477 մ/վրկ (միջինը 443): 6 հիվանդներ (~22%) նշում էին գանգատների մեղմացում, սակայն օբյեկտիվորեն հետազոտու­թյան տվյալները բուժման արդյունքում չէին փոխվել: Վեքսլերի թեստի արդյունքը 47–63 միավոր (միջինը 55), P-300–ի ցուցանիշըմ/վրկ (միջինը 471) բուժման սկզբում և վերջում նույնն էին: 5 հիվանդներ (~18%) բուժման արդյունքում` գանագտներիբարելավման առումով, դրական տեղաշարժ չէին նշում, որը չարձանագրվեց նաև օբյեկտիվորեն. Վեքսլերի թեստի արդյունքը 49–58 միավոր (միջինը 53,5), P-300-ի ցուցանիշը 465-500 մ/վրկ (միջինը 482,5) բուժման սկզբում և վերջում մնացին նույնը (աղյ. 3):­­­­ 41-55 ­­ 445–497 ­­


Աղյուսակ 3. 

Նոոտրոպիլ

Հիվանդների

քանակը (%)

Վեքսլերի թեստ (միավորներ)

P-300 / մ/վրկ

մինչև բուժումը

բուժումից հետո

մինչև բուժումը

բուժումից հետո

16(~60)

41-55

(միջինը 48)

47-69

(միջինը 58)

459-510

(միջինը484,5)

409-477

(միջինը 443)

6(~22)

47-63

(միջինը 55)

47-63

(միջինը 55)

445-497

(միջինը 471)

445-497

(միջինը 471)

5(~18)

49-58

(միջինը 53,5)

49-58

(միջինը 53,5)

465-500

(միջինը 482,5)

465-500

(միջինը 482,5)

 

Այսպիսով, կատարված հետազոտությունների արդյունքում կարելի է եզրակացնել`­

 

  1. Հետազոտության ընթացքում կիրառված բոլոր 3 խմբերի պրեպարատները արդյունավետ են տարբեր գենեզի խրոնիկականդիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիաների կոգնիտիվ խանգարումների բուժման համար:­­­ ­

  2. Բոլոր 3 խմբերի պրեպարատների ազդեցությունը մնեստիկ խանգարումների բուժման առումով կախված չէ հիվանդների տարիքից, խրոնիկական դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիայի գենեզից ու էթիոլոգիկ ֆակտորներից:­­­­­­

  3. Տարբեր գենեզի խրոնիկական դիսցիրկուլյատոր էնցեֆալոպաթիաների կոգնիտիվ խանգարումների բուժման համար մյուսպրեպարատների համեմատությամբ առավել արդյունավետ է ռիվաստիգմինի (պրոմետաքսի) օգտագործումը 6 մգ օրական դոզայով 2 ամիս տևողությամբ, որը հաստատվեց կլինիկական և նյարդաֆիզիոլոգիական հետազոտություններով:­­­­ ­­­­­

  4. Ռիվաստիգմինի (պրոմետաքսի) կիրառումը առավել արդյունավետ է այնպիսի կոգնիտիվ խանգարումների բուժման համար, ինչպիսիքեն օպերատիվ և տրամաբանական հիշողության անկումը, կողմնորոշման, ուշադրության կենտրոնացման դժվարացումը, ասոցիատիվընկալման, մտածողության արագության թուլացումը և այլն­­­­ ­­­­­­ ­

  5. Ռիվաստիգմինով (պրոմետաքս) բուժվող հիվանդների մի խմբում չկար դրական տեղաշարժ գանգատների բարելավման առումով, սակայն դրական արդյունք գրանցվեց օբյեկտիվորեն` բարձրագույն կեղևային ֆունկցիաների քննության` Վեքսլերի թեստի և կոգնիտիվդրդված պոտենցիալների կամ P-300–ի մեթոդի օգնությամբ:­­­­ ­

  6. Կավինտոն և նոոտրոպիլ ստացող հիվանդների մի մասը նշում էին գանգատների մեղմացում` հիշողության բարելավում, մտածողության արագացում և այլն, որը սակայն չհաստատվեց ոչ կլինիկական, ոչ էլ նյարդաֆիզիոլոգիական հետազոտություններով: Այս փաստը, ըստ երևույթին, բացատրվում է այդ պրեպարատների լայն տարածվածությամբ և դեղագործական շուկայում գտնվելու եր­կարատևությամբ:­­­­­­­­­­­­

 

Գրականություն

 

  1. Федорова Н. Эффективность кавинтона при дисциркуляторной энцефалопатии (сравни­тель­ное исследование), Ж. Врач, 2003, IV, 25-30.

  2. Яхно Н.Н. Дисциркуляторная энцефалопатия и сосудистая деменция у пожилых. Русский мед. жур., J. Am. Geriatr. Soc., 1987 May; 35(5): 425-30.

  3. Baolestreri R., Fontana L., Astengo F. A double-blind placebo controlled evaluation of the safety and efficacy of vinpocetine in the treatment of patients with chronic vascular senile cerebral dysfunction.

  4. Marino Peruzza, M.D., Maurizi Dejacobis, M.D. University of Pavia. G.B. Glustinian Regional Hospital. Venice, Italy. A double-blind placebo controlled evaluation of the efficacy and safety of vinpocetine in the treatment of patients with chronic vascular or degenerative senile cerebral dysfunction, Advances in Therapy, 1986; 4:201-4.

  5. Manabu Miyazaki Correlation between cerebral circula­tion and intelectual impairment in patients with aging brain and the effect of vinpocetine on cerebral circulation, Drug Develop. Res., 1988; 14: 199-204

  6. Филатова Е.Г. Пирацетам (ноотропил) в ле­че­нии когнитивных нарушений у пациентов с дисциркуляторной и посттравматической эн­це­фало­патией, Ж. лечение нервных болезней, 2002, т. 3, 3(8).

  7. Гнездицкий В.В. Вызванные потенциалы моз­га в клинической практике. Таганрог, 1997.

  8. Гнездицкий В.В. и др. Анализ P-300 при когнитивных нарушениях у больных с сосу­дистыми заболеваниями головного мозга. М., 1997.

Հեղինակ. Հ.Դ. Համբարձումյան, Վ.Ժ. Դարբինյան Էրեբունի Բժշկական Կենտրոն, Հանրապետական էպիլեպտոլոգիայի կենտրոն, ԵրՊԲՀ նյարդաբանության ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Գիտա - գործնական Բժշկական Հանդես <<Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի>> - 3. 2005 (23) 23-29
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ցանցենու հետազոտման գունակոնտրաստային ախտորոշիչ եղանակ

Բանալի բառեր.ախտորոշիչ թեստ, ներակնային ճնշում (ՆԱՃ), տեսաներվի սկավառակի էքսկավացիա (ՏՍԷ)­

Նկարագրվող ակնաբուժական ախտորոշիչ թեստը իրենից ներկայացնում է թղթի վրա համապատասխան կոնտրաստ և գունային տառեր, թվեր, նշաններ, որոնցով էլ հենց հետազոտվում է հիվանդի աչքը: Թեստը բաղկացած է 2 բաղադրիչներից` կոնտրաստի զգացողությունից և գունային կոմպոնենտից: Այն այնպես է կազմված, որ կապույտ գույնը ըստ իր պայծառության հավասար է ֆոնի պայծառությանը...

Ակնաբանություն
Ցերվիցիտի (էնդոցերվիցիտի) կլնիկաձևաբանական բնութագիրը (գրական ակնարկ)

Բանալի բառեր. ցերվիցիտ, էնդոցերվիցիտ, բորբոքային հիվանդություն

Մանկաբարձ-գինեկոլոգների պրակտիկայում ինֆեկցիոն պաթոլոգիան շարունակում է արդիական խնդիր մնալ: Հեղինակների տվյալներով, կանացի սեռական օրգանների բորբոքային հիվանդությունները վերջին տարիներին առանձնահատուկ հրատապ նշանակություն ունեն` կապված դրանց բարձր հաճախականության (գինեկոլոգիական հիվանդների 60-65%), պտղին ինֆեկցիայի փոխանցման հնարավորության և երիտասարդացման հետ...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա
Սրտամկանի սուր ինֆարկտով հիվանդների ֆիզիկական ռեաբիլիտացիան

Բանալի բառեր. սրտամկանի սուր ինֆարկտ, ֆիզիկական ռեաբիլիտացիա, վարժություններ

Երկար ժամանակ սրտամկանի ինֆարկտի բուժման պարտադիր պայման էր համարվում տևական անկողնային ռեժիմը: Այդպիսի ռեժիմիև հատկապես առաջին մոտ 3-շաբաթյա լիակատար հանգստի բացասական կողմերը ակնհայտ էին. նվազում էր կմախքային մկաններիզանգվածը (հիվանդների մի մասը առանց հատուկ վերականգնողական վարժությունների բառացիորեն չէր կարողանում կանգնել ոտքիվրա)...

Սրտանոթաբանություն
Պատերազմական գործողությունների ժամանակ ռազմաբժշկական ստորաբաժանումների կազմակերպչական կառուցվածքի կատարելագործման մասին

Բանալի բառեր. բժշկական ապահովում, բժշկական հատուկ ուժեղացված ջոկատ

Աղետների և պատերազմական գործողությունների ժամանակ առաջացած մասսայական վնասվածքների դեպքում հատկապես կարևոր է ճիշտ կազմակերպել բնակչությանը ցուցաբերվող առաջին բուժօգնությունը, վերականգնել նրանց աշխատունակությունը, նվազեցնել սանիտարական կորուստների թիվը: Այս խնդիրը այսօր էլ բոլոր երկրների համար չի կորցրել իր արդիականությունը, նշանակությունը և գտնվում է պետության ուշադրության կենտրոնում...

Այլ հոդվածներ
Երևանի շտապ օգնության կայանի աշխատանքի կազմակերպման որոշ հիմնահարցեր ըստ ամիսների և սեզոնների 2001-2004թթ. ժամանակահատվածում

Բանալի բառեր. շտապ օգնության կայան, հիմնահարցեր, հիվանդացություն

Ժամանակակից բժշկագիտության և գործ­նա­­կան առողջապահության արդիական պրոբ­­լեմների շարքում խիստ կարևորվում են բնակ­չությանը ժամանակին և որակյալ շտապ բժշկական օգնության ցուցաբերման հար­ցերը: Նախկին ԽՍՀՄ-ում ստեղծված նախա­հոս­պիտալային շտապ բժշկական օգնության համակարգը համարվում է խորհրդային ա­ռող­­ջապահության կարևոր նվաճումներից մեկը [1-5]...

Զինված ուժերում ինֆեկցիոն հիվանդացության կառուցվածքի մասին

Բանալի բառեր. զինված ուժեր, ինֆեկցիոն հիվանդություն

Ինֆեկցիոն հիվանդացության կառուցվածքը տարբեր երկրների բանակներում եղել է տարբեր: Ընդ որում հրատարակված գիտական աշխատանքներում ինֆեկցիոն հիվանդությունների պրոբլեմը հիմնականում արծարծվում...

Վարակաբանություն
Կոնքազդրային հոդի հրազենային կոտրվածքի կապակցությամբ կատարված էնդոպրոթեզի կրկնակի ռևիզիա (կլինիկական դեպք)

 

Բանալի բառեր. կոնքազդրային հոդ, տոտալ էնդոպրոթեզավորում, ռևիզիոն արթրոպլաստիկա

Հիվանդ` Շանդիձե Ալեկսանդր, 1974թ. ծնված, 23.03.05-ին ընդունվել է Էրեբունի Բժշկական Կենտրոն հետևյալ ախտորոշմամբ. վիճակաջ կոնքազդրային հոդի տոտալ էնդոպրոթեզավորումից հետո, քացախափոսային կոմպոնենտի տեղաշարժումով, փափուկ հյուսվածքներումբազմաթիվ մետաղական օտար մարմինների առկայությամբ...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա Կլինիկական դեպքեր
Ձախ նախասրտի միքսոմայի հեռացման դեպք

Բանալի բառեր. սրտի ուռուցքներ, միքսոմա, ձախ նախասրտային միքսոմա

2005 օգոստոսի 24-ին Էրեբունի Բժշկական Կենտրոն դիմեց 44 տարեկան տղամարդ, որը գանգատվում էր հևոցից, սրտխփոցից, թուլությունից:

Կատարվեցին հետևյալ հետազոտությունները.­­­­­­

ԷՍԳ` նախասրտերի շողացում, 94 զ/ր միջին փորոքային ռիթմով, ԷխոՍԳ` ձախնախասրտում 7,2x3,9սմ չափի գնդաձև նորագոյացություն, որը ոտիկի միջոցովամրանում էր միջնախասրտային միջնապատին...

Սրտանոթաբանություն Կլինիկական դեպքեր
Պետական պատվերի շրջանակներում բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնողների ցուցանիշային ֆինանսավորում

Բանալի բառեր: ցուցանիշային (ռեյտինգային) ֆինանսավորում, ռեյտինգի մակարդակ, պետական պատվեր

Սպասարկման ոլորտում, ինչպիսին է նաև առողջապահությունը, ցանկացած գնում կատարելիս ենթադրվում է, որ գնորդը կբավարարվի իր պահանջմունքներին համապատասխան որոշակի մակարդակով: Այդ մակարդակի չափին, ցուցանիշային (ռեյտինգային) ֆինանսավորման մեջ, համապատասխանում է այսպես կոչված միջին (նոմինալ) ռեյտինգի մակարդակը...

Ինֆեկցիոն հսկողության ծրագրի ֆինանսական արդյունավետության հետազոտություն

Բանալի բառեր. ներհիվանդանոցային ինֆեկցիաների ֆինանսական ծախսեր, ինֆեկցիոն հսկողության ծրագիր, նպատակային և պլանային սանիտարամանրէաբանական հետազոտություն, կանխարգելիչ միջոցառումներ ­­­

Ժամանակակից առողջապահության մեջ ֆինանսների խնայողության արդյունավետ միջոցներից մեկը հանդիսանում է ներհիվանդանոցայինին ֆեկցիաների (ՆՀԻ) կանխարգելումը: Վերջիններս առաջացնում են լրացուցիչ ծախսեր ի հաշիվ լաբորատոր, գործիքային (կրկնակի ևնույնիսկ բազմակի) հետազոտությունների, դեղորայքի և բուժման տևողության երկարացման...

Վարակաբանություն
Զորքերում համաճարակային իրավիճակի օրինաչափություններն ու առանձնահատկությունները

Բանալի բառեր. համաճարակային իրավիճակ, զորքեր, ինֆեկցիոն հիվանդություններ, վիրուսային հեպատիտ

Ըստ գրականության տվյալների [1,2], համաճարակային իրավիճակը զորքերի անձնակազմում բնութագրվում է հարաբերական ինքնավարությամբ: Ինքնավարություն տերմինով ընգծվում է, որ անձնակազմի ինֆեկցիոն հիվանդացությունը պայմանավորված է զինվորական կոլեկտիվներին բնորոշ ներքին գործոններով...

Վարակաբանություն
Երևանի շտապ օգնության կայանի գործունեության հետագա կատարելագործման մարտավարության որոշ հարցեր

Բանալի բառեր. շտապ օգնություն, մարտավարություն, կատարելագործում

Շտապ բժշկական օգնության ցուցաբերման խնդիրն աշխարհի գրեթե բոլոր պետություններում գոյություն ունի [1,2]: Այն պայմանավորված է ինչպես տվյալ երկրի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակով, այնպես էլ ազգաբնակչության հիվանդացությամբ և առողջապահության հնարավորություններով [3-5]...

Հրատապ թեմա Հայաստանում
Կրծքագեղձի ֆիլոիդ ուռուցքների և ֆիբրոադենոմաների տարբերակիչ ախտորոշման չափորոշիչները

Բանալի բառեր. կրծքագեղձի ֆիլոիդ ուռուցք, ֆիբրոադենոմա

Կրծքագեղձի ախտահարումների շարքում ֆիբրոադենոմաները գրավում են երրորդ տեղը՝ մաստոպաթիայից և քաղցկեղից հետո: Տերևանման ֆիբրոադենոմաները, այլ կերպ ֆիլոիդ ուռուցքները (ՖՈՒ), ֆիբրոադենոմաների շարքում կազմում են 11.9% [1–3]: Եվ՛ ֆիբրոադենոմաները, և՛ ֆիլոիդ ուռուցքները դասվում են ֆիբրոէպիթելային ախտահարումների շարքին, սակայն ՖՈՒ-ը ունի չարորականացման միտում և կարող է վերափոխվել սարկոմայի, կարցինոսարկոմայի և քաղցկեղի [4–6]...

Ուռուցքաբանություն
Դիսլիպոպրոտեիդեմիայի նշանակությունը էնդոթելի վնասման մեջ թոքային հիպերթենզիայի ժամանակ

Բանալի բառեր. թոքային հիպերթենզիա, էնդոթելային դիսֆունկցիա, դիսլիպոպրոտեիդեմիա

Թոքային հիպերթենզիան վիճակ է, որը կարող է հանդիսանալ մի շարք հիվան­դու­թյուն­ների բարդություն, կամ ունենալ իդեո­պա­թիկ ծագում: Այն բնութագրվում է թո­քա­յին անոթների դիմադրողականության և թո­քա­յին զարկերակում ճնշման աստիճա­նա­կան բարձրացմամբ, որը բերում է աջ փորո­քային անբավարարության զարգացման: Թո­քային հիպերթենզիա ախտորոշվում է, երբ թո­քային զարկերակում միջին ճնշումը գերա­զանցում է 25 մմ.սնդ.ս. հանգստի ժամանակ և 30 մմ.սնդ.ս. ֆիզիկական ծանրաբեռնվա­ծու­թյան ժամանակ [2,9,10]...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ