Կոնքազդրային հոդի հրազենային կոտրվածքի կապակցությամբ կատարված է նդոպրոթեզի քառակի ռևիզիոն արթրոպլաստիկա (կլինիկական դեպքի նկարագրություն)

Բանալի բառեր. կոնքազդրային հոդ, ռևիզիոն արթրոպլաստիկա

Հիվանդը, ծնված 1974թ., ընդունվել է Էրեբունի Բժշկական Կենտրոն 23.03.05-ին հետևյալ ախտորոշմամբ. վիճակ աջ կոնքազդրային հոդի տոտալ էնդոպրոթեզավորումից հետո, քացախափոսային կոմպոնենտի տեղաշարժումով, փափուկ հյուսվածքներում բազմաթիվ մետաղական օտար մարմինների առկայությամբ:

Հիվանդը գանգատվում է աջ կոնքազդրային հոդի շրջանի ցավոտությունից և աջ ստորին վերջույթի հարաբերական կարճացումից: Հիվանդի աջ կոնքազդրային հոդում շարժումները ամբողջ ծավալով են, սակայն ցավոտ: Հիվանդի աջ ոտքը 7սմ-ով կարճ է ձախից: Հիվանդը քայլում է կաղալով աջ ոտքից, մեկ հենակով` բռնած աջ կողմում:

Ըստ հիվնադի, 15 տարի առաջ ստացել է հրազենային կոտորակային վնասվածք որսորդական հրացանով: Կատարվել է վերքի առաջնային վիրաբուժական մշակում և հետագայում` օտար մարմինների հեռացման և վերքի վիրաբուժական մշակման նպատակով հիվանդը, ընդհանուր առմամբ, վիրահատվել է 6 անգամ: 7-րդ վիրահատության ժամանակ կատարվել է աջ կոնքազդրային հոդի տոտալ էնդոպրոթեզավորում: Հետագայում ևս մեկ անգամ վիրահատվել է վերքում բորբոքային երևույթների առկայության պատճառով. կատարվել է ռևիզիա, քացախափոսային կոմպոնենտի փոխում: 2002թ.-ին` Թբիլիսիում, 9-րդ վիրահատության ժամանակ օպերատորը որոշում է հեռացնել էնդոպրոթեզը, սակայն, չկարողանալով հեռացնել ազդրային կոմպոնենտը, ավարտում է վիրահատությունը:

Հաշվի առնելով հիվանդի գանգատները և աջ ստորին վերջույթի համեմատական կարճացումը` որոշում է կայացվում կատարել ռևիզիոն արթրոպլաստիկա, փոխելով 2 կոմպոնենտները և տեղադրելով նոր էնդոպրոթեզ ճիշտ անատոմիական դիրքում:

25.03.05-ին կատարվեց վիրահատությունը կոմբինացված անզգայացման տակ:

Աջ ազդրի վ/3-ի հետվիրահատական սպիով հետին-կոզմնային կտրվածքով մոտ 20 սմ երկարությամբ բացվեց աջ կոնքազդրային հոդը, հեռացվեցին սպիական հյուսվածքները: Հոդը բացվելուց հետո հայտնաբերվեց ազդրային կոմպոնենտը հոդախախտի մեջ` քացախափոսային կոմպոնենտից վերև: Վերջինս պտտված էր 1800, մաշված էր էքսցենտրիկ ձևով, իսկ հանելուց հետո երևաց, որ նրա մեջ մաշվելու հետևանքով առաջացել էր անցք: Ազդրային կոմպոնենտի օձիքը ազդրոսկրի վզիկի ոսկրահատման գծից վեր էր գտնվում մոտ 2սմ-ով: Քացախափոսային կոմպոնենտը հեռացվեց առանց դժվարության:

Քանի որ առկա էր աջ վերջույթի կարճացում մոտ 7սմ-ով և ազդրային կոմպոնենտի վզիկը երկար էր (long neck), գլխիկի d=32մմ, և քանի որ ամբողջովին ընկղմված չէր ազդրոսկրի մեջ, ապա պրակտիկորեն հնարավոր չէր քացախափոսային կոմպոնենտը տեղադրել իր անատոմիական դիրքում և ուղղել հոդախախտը: Ուստի որոշվեց հեռացնել նաև ազդրային կոմպոնենտը: Ազդրային կոմպոնենտը պրոքսիմալ հատվածից հեռացնել չհաջողվեց և կտրվածքը երկարացվեց մինչև ազդրոսկրի դրսային կոճը: Ազդրոսկրի միջին/3-ականի մակարդակում կատարվեց տրեպանացիա: Մ/3-ից շարունակվեց ազդրային խողովակին զուգահեռ ոսկրահատում մինչև ս/3-ն: Սակայն ազդրային կոմպոնենտը` չնայած ձեռնարկված միջոցառումների, դեռ հեռացնել չէր հաջողվում: Ստիպված էնդոպրոթեզի ոտիկի շրջանում հատվեց ազդրոսկրը: Պարզվեց, որ էնդոպրոթեզը ունի 4 բաղկացուցիչ ոտիկներ, որոնք գտնվում են մեծ լարվածության ներքո և սերտորեն համակցված են ազդրոսկրի հետ: Առանձին անջատվեցին ոտիկները ազդրոսկրից և` դիստալ ծայրից հարվածելով, հեռացվեց ազդրային կոմպոնենտը:

Բնական քացախափոսի զննումից պարզըվեց, որ առկա էր վերին-հետին պատի դեֆեկտ մոտ 35-40%-ի չափով: Կատարվեց այդ հատվածի ոսկրային աուտոպլաստիկա, տրանսպլանտատը վերցնելով աջ նրբոլոքի դիաֆիզից:

Քացախափոսը մշակվեց և տեղադրվեց պրոթեզի քացախափոսային կոմպոնենտը` Helios ֆիրմայի, ոչ ցեմենտային, հիդրոքսիապատիտային ծածկով պատրաստված` ֆիքսելով այն 5 պտուտակներով: Կեղծ քացախափոսը լրացվեց և ամրացվեց ոսկրային ցեմենտով:

Այնուհետև, աջ ազդրոսկրի ս/3-ի կոտրվածքը համադրվեց և ֆիքսվեց մետաղական հարթակով: Մ/3-ականի մակարդակում ոսկրաբեկորները համադրվեցին և ֆիքսվեցին 2 մետաղական ամրաթելերով, իսկ տամբիոնների շրջանում` 3 մետաղական պտուտակներով:

Աջ ազդրոսկրի խողովակը մշակվեց և տեղադրվեց ազդրային կոմպոնենտը: Հոդախախտը ուղղվեց, կատարվեցին ստուգիչ շարժումներ և հյուսվածքները շերտ առ շերտ վերականգնվեցին:

Վիրահատության ընդհանուր տևողությունը կազմեց 8 ժամ 50 րոպե:

Հետվիրահատական շրջանում բարդություններ չեն արձանագրվել:

30.03.05 աջ ծնկան հոդը աշխատացնում էր Ա.Պ.Շ. սարքի օգնությամբ: Հիվանդին նշանակվել է երկարատև անկողնային ռեժիմ 1 ամիս տևողությամբ:

30.04.05 հիվանդը քայլում էր հենակների օգնությամբ:

22.06.05 հիվանդը քայլում էր մեկ ձեռնափայտով, ձախ կողմում: Վիրահատությունից 6 ամիս անց հիվանդը ներկայացել է ստուգողական հետազոտության: Գանգատներ չուներ: Քայլում էր առանց լրացուցիչ օգնող միջոցների: Շարժումների ծավալը կոնքազդրային հոդում սահմանափակված չէր: Վերջույթի ֆունկցիան լիովին վերականգնված էր:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ