Երիտասարդ անձանց շրջանում ռեակտիվ հոդաբորբերի որոշ ասպեկտներ

Բանալի բառեր. ռեակտիվ հոդաբորբեր, հիվանդության պատմագիր, սակրոիելիտ, սպոնդիլիտ

Ռեակտիվ հոդաբորբերը ստերիլ, ոչ թարախային բորբոքումներով հոդաբորբեր են, որոնք զարգանում են ի պատասխան արտահոդային վարակի: Ռեակտիվ հոդաբորբ տերմինը առաջարկվել է Էնհովենի և համահեղինակների կողմից 1969թ.: Ներկայումս ռեակտիվ հոդաբորբ ասելով հասկանում ենք միայն այն հոդաբորբերը, որոնք կապված են տարած աղիքային (էնտերոգեն) կամ միզասեռական (ուռոգենիտալ) վարակի հետ և ասոցացվում են HLA B27 հակածնի հետ, ընդ որում ռևմաթոիդ գործոնը արյան շիճուկում բացակայում է:

Ըստ գրականության տվյալների` վերջին տարիներին խիստ արդիական է դարձել ռեակտիվ հոդաբորբի հիմնախնդիրը [1-3]:

Հաշվի առնելով հարցի կարևորությունը, մեր կողմից ուսումնասիրվել են 18-25 տարեկան արական սեռի 42 հիվանդների հիվանդության պատմագրեր ռեակտիվ հոդաբորբ ախտորոշմամբ:

Հիվանդության կլինիկական արտահայտությունները մեծամասամբ ի հայտ են եկել կրած վարակից (աղիքային կամ միզասեռական) հետո, 1-4 շաբաթվա ընթացքում: Այդ կլինիկական արտահայտությունները կարելի է բաժանել 2 խմբի` հոդային և արտահոդային: Բորբոքային երևույթները հոդերում արտահայտված են եղել չափավոր, նշվել է հոդերում երկարատև կարկամածություն: Հոդերի ախտահարումը, որպես կանոն, կրել է ասիմետրիկ բնույթ, սահմանափակվել է ծնկան, սրունք-թաթային և / կամ ոտնաթաթի հոդերում: Երբեմն հոդաբորբ զարգացել է վերին վերջույթի հոդերում (նախադաստակի և մատների): Հիվանդների 43.4%-ի մոտ հայտնաբերվել է միակողմանի սակրոիլեիտ և / կամ սպոնդիլիտ: Արտահոդային արտահայտություններից հայտնաբերվել են տենդ, նիհարում, կոնյունկտիվիտ, կոլիտ, ուրետրիտ:

Լաբորատոր ախտորոշմամբ սպեցիֆիկ ցուցանիշներ չեն արձանագրվել: Արձանագրվել են ԷՆԱ արագացում և C ռեակտիվ սպիտակուցի բարձրացում: Պարզվել են ռենտգենաբանական առավել բնորոշ նշաններ, ինչպիսիք են`

1. ասիմետրիկ տեղակայումով, սափորի բռնակ հիշեցնող, ոչ եզրային սինդեսմոֆիտներ,

2. ոսկրային ապաճումներ, էնտեզիտի (աքիլլեսյան ջլի և ներբանային փակեղի կպման տեղ) և պերիօստիտի հատվածում,

3. ոսկրերի օստեպորոզ,

4. հոդաճեղքերի հավասարաչափ նեղացում այն հոդերում, որոնք կրում են մարմնի ծանրությունը,

5. ոտնաթաթի մանր հոդերի էրոզիաներ:

Պարբերաբար անհրաժեշտություն է առաջացել տարբերակիչ ախտորոշում անցկացնել Բեխտերևի հիվանդության և ռեակտիվ հոդաբորբի միջև այն դեպքերում, երբ ախտաբանական պրոցեսի մեջ ներգրավված են եղել սրբոսկր-զստոսկրային և ողնաշարի հոդերը: Հարկ է նշել, որ ռեակտիվ հոդաբորբի դեպքում սակրոիլեիտը հանդես է եկել միակողմանի, ասիմետրիկ, այն դեպքում, երբ Բեխտերևի հիվանդության ժամանակ այն երկկողմանի է, սիմետրիկ:

Բուժման ընթացքում բորբոքային պրոցեսի ընկճումը և հոդի ֆունկցիայի վերականգնումը ձեռք է բերվել մեծամասամբ ոչ հորմոնալ հակաբորբոքային միջոցների նշանակումով: Նշանակվել է ընդունված դեղամիջոց` ինդոմետացին (150-200մգ/օրը): Այլ հակաբորբոքային դեղամիջոցի նշանակում (օրինակ` դիկլոֆենակ) պահանջվել է այն դեպքում, երբ առկա է եղել ինդոմետացինի անտանելիություն կամ ոչ բավարար արդյունավետություն: Ասպիրինը և պրոպիոնաթթվի ածանցյալները (իբուպրոֆեն) գնահատվել են պակաս արդյունավետ:

Պրոցեսի խրոնիկական և կրկնվող ընթացքի դեպքում հիվանդության ակտիվությունը ընկճելու նպատակով անհրաժեշտություն է առաջացել ձեռնարկել լրացուցիչ թերապևտիկ միջոցառումներ: Ըստ ցուցումների, այն դեպքում, երբ բուժումը ոչ հորմոնալ հակաբորբոքային միջոցներով գնահատվել է ոչ արդյունավետ, կատարվել է կորտիկոստերոիդների ներհոդային ներարկում: Կորտիկոստերոիդների ներքին ընդունման ձևով նշանակումը ռեակտիվ հոդաբորբի ժամանակ գնահատվել է քիչ արդյունավետ:

Մեծամասամբ ռեմիսիան վրա է հասել հիվանդության սկզբից 2-6 ամիս անց: Որոշ հիվանդների, որոնց մոտ չնայած նշանակված ադեքվատ թերապիայի հիվանդությունը կրկնվել է, կամ / և սրացել, կամ / և կրել ձգձգվող ընթացք նշանակվել է սուլֆոսալազին (2-3գ օրը): Հիվանդների այս խմբի մոտ հիվանդության սկզբից 7-10օր հետո նկատվել է վիճակի լավացում: Այս խմբի բացարձակ մեծամասնության մոտ 2-3 շաբաթ հետո վրա է հասել ռեմիսիա: Հարկ է նշել, որ սուլֆոսալազին նշանակվել է 12 հիվանդների:

Այսպիսով, սուլֆոսալազինը` մեր տվյալներով, համարվում է ռեակտիվ հոդաբորբերի բուժման ժամանակ ընտրության պրեպարատ:

Հակաբիոտիկներ ռեակտիվ հոդաբորբերի բուժման ընթացքում գործնականորեն չեն նշանակվել:

Բավականին լուրջ խնդիր է իրենից ներկայացնում ռեակտիվ հոդաբորբերով անձանց բուժման կազմակերպման հարցը, Մասնավորապես, դա վերաբերվում է հետևյալ հիմնախնդիրներին.

1. որտեղ պետք է բուժվի նման հիվանդը,

2. բուժումից հետո ինչպես պետք է իրականացվի դիսպանսեր հսկողությունը, ով պետք դա կատարի,

3. ինչպես պետք է լուծվի տվյալ քանակակազմի փորձաքննությունը:

Գրականություն

1. Кузьмина Н.Н., Никишина И.П., Салугина С.О. Современная стратегия и тактика фармакотерапии ювенильных артритов. РМЖ, 2003, т.11, 7, с. 49–54.

2. Лила А.М. Социально-экономические аспекты лечения ревматических больных. РМЖ, 2001, т.9, 23, с. 1–11.

3. Насонов Е.Л. Перспективы развития ревматологии в XXI веке. РМЖ, 2001, т.9, 23, с. 11–14.

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ