Օժանդակ ճառագայթաբուժման դերը միզապարկի ինվազիվ քաղցկեղի օրգանապահպան բուժման գործում

Բանալի բառեր. միզապարկի քաղցկեղ, տրանսուրեթրալ մասնահատում, ճառագայթաբուժում

Միզապարկի քաղցկեղը (ՄՔ) չարորակ ուռուցքների ընդհանուր կառուցվածքում կազմում է մոտ 4%, իսկ հանդիպման հաճախականությամբ զբաղեցնում է 5-րդ տեղը տղամարդկանց և 11-րդ տեղը` կանանց մոտ [1,2,6]: Օնկոուրոլոգիական հիվանդությունների շարքում ՄՔ-ը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը (շագանակագեղձի քաղցկեղից հետո): Հիվանդացության աճին զուգահեռ տարեցտարի ավելանում է հիվանդների մահացության ցուցանիշը, իսկ բուժման արդյունքները դեռևս գոհացուցիչ չեն: Ընդ որում ՄՔ-ի առաջնային հայտնաբերված դեպքերի ճնշող մեծամասնությունը Հայաստանի Հանրապետությունում կրում են ինվազիվ բնույթ և բուժման արդյունավետության ցածր մակարդակը պայմանավորված է հիմնականում հեց այս խմբով [5]: 

Պայմանավորված տարբեր պատճառներով, միզապարկի ինվազիվ քաղցկեղի դեպքում երբեմն հարկ է լինում սահմանափակվել օրգանապահպան բուժմամբ: Օրգանապահպան վիրահատություններին բնորոշ է վաղ ախտադարձերի (ռեցիդիվ) բարձր հաճախականությունը [3,4,7]: Այս հանգամանքը հուծում է օրգանապահպան վիրահատությունները զուգակցել հակաուռուցքային այլ միջամտությունների հետ: 

 Հետազոտության նյութը և եղանակները: 

Ներկա հետազոտության հիմքում ընկած է 1993-2005թթ. Ժամանակահատվածում ՀՀ ԱՆ Բ.Ա. Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում և այլ կլինիկաներում միզապարկի T2a-T2b փուլերի քաղցկեղի կապակցությամբ հետազոտված և օրգանապահպան բուժում ստացած 99 հիվանդի բուժման արդյունքների վերլուծությունը: Բոլոր հիվանդները մինչ բուժման սկիզբը ենթարկվել են բազմակողմանի կլինիկառենտգենաբանական ու լաբորատոր-գործիքային քննությունների, և նրանց մոտ ուռուցքի ներաճ դեպի հարակից հյուսվածքներ կամ ավշահանգույցների, ներքին օրգանների, ոսկրային համակարգի մետասթատիկ ախտահարման տվյալններ չեն հայտնաբերվել: Հիվանդների միջին տարիքը տա-տանվում է 60-69տ. Տարիքային խմբում: Հիվանդների ճնշող մեծամասնությունը տղամարդիկ են` 87%: Բոլոր հիվանդները ենթարկվել են օրգանապահպան բուժման, որը պայմանավորված է եղել հետագա բուժական այլ եղանակներից հիվանդի հրաժարականով կամ վերջիններիս անցկացման հակացուցումների առկայությամբ: 

Հիվանդներից 63-ի բուժումը սահմանափակվել է միայն վիրահատական միջամտությամբ, մնացած 36-ի մոտ վիրահատական միջամտությունից միջինում 10 օր անց անցկացվել է զուգակցված ճառագայթային բուժման արմատական կուրս: Բոլոր հիվանդներին, որպես վիրահատական միջամտություն, կատարվել է միզապարկի տրանսուրեթրալ մասնահատում (ՏՈւՐ), որի միջոցով փորձվել է կատարել ուռուցքի ամբողջա-կան էլեկտրահեռացում առողջ հյուսվածքների սահմանում: Ճառագայթային բուժումն իրականացվել է խորհրդային արտադրության АГАТ-Р գամմաթերապևտիկ ապարատի միջոցով: Ճառագայթային բուժման ընդհանուր տևողությունը միջինում կազմել է 5,5 շաբաթ: Բուժումն անցկացվել է ավանդական և ոչ ավանդական սխեմաներով` շաբաթական հինգ օր, օրեկան մեկ ֆրակցիա, ընդմիջմամբ` հանգստյան օրերին, միանվագ օջախային դոզան` 2,0-2,5Գր, գումարային օջախային դոզան կազմել է 54,1Գր (միջինը): 

Հիվանդների հիմնական զանգվածի մոտ քաղցկեղը եղել է T2a փուլում` 63 հիվանդ (63,6%), իսկ T2b փուլում` 36 հիվանդ (36,4%) (աղյ. 1):

 Աղյուսակ 1  Հիվանդների կազմը` ըստ հիվանդության փուլի և բուժման եղանակի

Հետազոտության արդյունքները: 

Քանի որ ախտադարձ առաջանալուց հետո հիվանդների մեծ մասը ենթարկվել են հակաուռուցքային այլ միջամտությունների, ապա մեր հետազոտության մեջ կիրառված բուժական եղանակների արդյունավետությու-նը նպատակահարմար ենք գտել որոշել անախտադարձ ապրելիության ցուցանիշների հաշվման և համեմատման միջոցով` ըստ Կապլան-Մեյերի ապրելիության վերլուծական եղանակի (աղյ. 2):

Աղյուսակ 2  Հիվանդների եռամյա անխտադարձ ապրելիությունը կախված բուժման եղանակից

Ինչպես երևում է աղյ. 2-ից, հիվանդների եռամյա անախտադարձ ապրելիության առումով զուգակցված բուժումն զգալի առավելություն է ցուցաբերել միայն վիրահատական բուժման նկատմամբ: Այսպես, միայն վիրահատական բուժումից հետո հիվանդների առանց ուռուցքի տեղային կրկնողության եռամյա ապրելիությունը եղել է 40,5%, մինչդեռ օժանդակ ճառագայթաբուժմամբ զուգակցված բուժման խմբում` 59,4%: Անմետասթազ եռամյա ապրելիությունը միայն ՏՈւՐ կրած և զուգակցված բուժում ստացած հիվանդների խմբերում եղել է նույնը 80,95% և 81,25%, իսկ ընդհանուր անախտադարձ եռամյա ապրելիության ցուցանիշները` համապատասխանաբար 40,5 և 56,25%: 

Եզրակացություն

Օժանդակ ճառագայթային եղանակով զուգակցված բուժումը, անկախ որևէ գործոնի ազդեցությունից, զգալի կերպով նպաստում է հիվանդների եռամյա անախտադարձ ապրելիության բարձրացմանը (p<0,05): Ելնելով վերոհիշյալից` կարելի է ասել, որ օժանդակ ճառագայթաբուժումը հանդիսանում է միզապարկի ինվազիվ քաղցկեղի բուժման արդյունավետ միջոց և այն պետք է լայնորեն կիրառվի հատկապես այն դեպքերում, երբ այս կամ այն պատճառներով միզապարկի հեռացումը հակացուցված է և ընտրվում է բուժման օրգանապահպան տակտիկան: 

Գրականություն

1. Абоян И.А., Левин Э.Г., Павлов С.В. и др. Опыт применения экспресс-теста для качественного выявления антигена опухолей мочевого пузыря в моче. - В кн.: Рак мочевого пузыря. Материалы конференции. НИИ урологии МЗ РФ, Ростовский государственный медицинский университет. Ростов-на-Дону, 1998, с. 3.
2. Переверзев А.С., Петров С.Б. Опухоли мочевого пузыря.–Харьков:Факт, 2002–301 с.
3. Фанарджян Д.К. Мета-анализ методов диагностики и хирургического лечения инвазивиого рака мочевого пузыря в Республике Армения канд. Дисс. Ереван, 2003, с. 69-92.
4. Фигурин К.М., Матвеев Б.П., Матвеев В.Б., Камолов Б.Ш., Панахов А.Д. Спавнительная оценка результатов резекции мочевого пузыря и цистэктомии при инвазивном раке мочевого пузыря VI Российская онкологическая конференция, 26 - 28 ноября 2002 года г. Москва, c. 103-106.
5. Чиссов В.И. Избранные лекции по клинической онкологии Москва 2001. стр. 594-595.
6. Boring C.C., Squires T.S., Tong t., et al: Cancer statistics, 1993. Cancer J.Clin. 1993; 45:2.
7. Syed S., Weiss G.R. Management of locally advanced bladder cancer: early vs deferred chemotherapy. World J. Urol., 2002 Aug; 20(3): 175-82.

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ