Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ասոցիացիաներ

Հայկական բժշկական ասոցիացիան և ապացուցողական բժշկությունը

Հայկական բժշկական ասոցիացիան և ապացուցողական բժշկությունը

Շարունակելով ներկայացնել Հայկական Բժշկական Ասոցիացիայի (ՀԲԱ) գործունեությունը` ցանկանում ենք նշել, որ կազմակերպության առաջնակարգ կանոնադրական հիմնախնդիրներից է նաև Հայաստանում ապացուցողական բժշկության հիմքերի հաստատումը։

 

Այս նպատակին է ծառայում նաև ՀԲԱ գրադարանը, որն ասոցիացիային անդամագրված ներկա և ապագա բժիշկների համար հետդիպլոմային շարունակական կրթության նոր և արժեքավոր աղբյուր է։ Սա յուրահատուկ մի գրապահոց է, որն, ի տարբերություն խորհրդային ժամանակաշրջանին բնորոշ (և նույնիսկ ներկայումս տպագրվող) մենագրությունների և կասկածելի որակով ուսումնասիրությունների, պարունակում է բժշկագիտության տարբեր բնագավառներին վերաբերող նորագույն համաշխարհային տեղեկատվություն` հիմնված ապացուցողական բժշկության վրա։

 

ՀԲԱ գրադարանը տրամադրվել է «Aid Armenia» բրիտանական կազմակերպության միջնորդությամբ Բրիտանական բժշկական ասոցիացիայի և «Elsevier Foundation»-ի կողմից ու մատչելի է անգլերեն լեզվին տիրապետող մասնագետներին։ Հատկանշական է, որ այս գրքերի վերնագրերի կողքին հատուկ նշված է «Evidence-Based» արտահայտությունը, օրինակ` «Evidence-Based Cardiology», «Evidence-Based Anesthesiology» և այլն։ ՀԲԱ բրիտանական գործընկերները Հայաստան են ուղարկել այնպիսի բժշկագիտական գրականություն, որը բացառապես ստեղծվել է ապացուցողական բժշկության համատեքստում։ Անգլերենից «Evidence-Based Medicine»-ը թարգմանվում է որպես «ապացուցողական բժշկություն»։ Սա բժշկագիտության առաջադեմ սկզբունքներից մեկն է, և զարմանալի չէ, որ այն հարցին, թե` արդյո՞ք իրենց երկրներում այն լայն կիրառություն ունի, օտարերկրյա մասնագետներն անկեղծ զարմանքով պատասխանում են, որ իրենք ճանաչում են միայն այն բժշկությունը, որը հիմնված է ապացույցների վրա։ Այդ իսկ պատճառով էլ ՀԲԱ կրթական ծրագրերում ևս, որպես առանձին ուղղություն ընդգծվում է (և իրավամբ կարելի է ասել, որ իրականացվում է) ապացուցողական բժշկության և կենսավիճակագրության ներդրումը հայրենական բժշկագիտության բնագավառում։

 

2004 թ. հունվար-մարտ ամիսներին ՀԲԱ ուժերով կազմակերպվեց իր նշանակությամբ բացառիկ կենսավիճակագրության առաջին ութշաբաթյա դասընթացը։ Հետագայում անցկացվեցին նմանատիպ մի շարք դասընթացներ, ամառային դպրոցներ, սեմինարներ և «Կլոր սեղան» քննարկումներ։ Հարկ ենք համարում նշել, որ ՀԲԱ կողմից ցանկացած գիտա-կրթական միջոցառում անց է կացվում բացառապես ապացուցողական բժշկության սկզբունքներին համահունչ։ Այս միջոցառումներից շատերը մանրամասնորեն ներկայացվել են ամսագրի նախորդ համարներում։ Կենսավիճակագրությանը նվիրված ուսումնակրթական դասընթացների աշխարհագրությունը ընդլայնելու և Երևանից դուրս բնակվող ու աշխատող բժշկակենսաբանական մասնագետների մասնակցությունն ապահովելու համար ՀԲԱ ինտերնետային կայքում տեղադրվեցին կենսավիճակագրության թեմատիկ ութ պարապմունքների նյութերը. http։//www.­armeda.am/?pd=10006⟨=eng։

 

Անցկացված դասընթացների հանդեպ աճող հետաքրքրությունը ստիպեց կազմակերպիչներին նորանոր սեմինարներ անցկացնել` ներգրավելով առողջապահության բնագավառի բազմաթիվ մասնագետների։ Վերջին երեք տարիների ընթացքում կազմակերպված սեմինարների թիվը երկու տասնյակից ավելի է, իսկ մասնակիցները` մի քանի հարյուր։

 

Սակայն, ինչպես ցույց տվեց փորձը, հնարավոր չէր կազմակերպվող դասընթացների միջոցով հագեցնել մեր մասնագետների անսպառ հետաքրքրությունը ապացուցողական բժշկության հիմունքների հանդեպ։ Այդ պատճառով էլ ՀԲԱ ձեռնամուխ եղավ համանուն մեթոդական ձեռնարկի ստեղծմանը։ Ձեռնարկի ստեղծման նպատակն է ընթերցողներին ներկայացնել ապացուցողական բժշկության հիմունքները, որը որպես մեթոդաբանական հզոր զենք պրակտիկ բժշկին օգնելու է իր սեփական կլինիկական փորձառությունը լրացնելու առաջադեմ բժշկագիտական հետազոտություններով։ Վերջին տարիներին նկատվող տեղեկատվական «պայթյունը» հանգեցրել է նրան, որ պրակտիկ բժիշկներին անհրաժեշտ է ձեռք բերել մեթոդաբանական հատուկ հմտություններ` նախ, կարճ ժամանակում որոնելու և գտնելու օգտակար, անհրաժեշտ գիտական նյութեր ու այնուհետև այդ տեղեկատվությունը լավագույնս օգտագործելու` ի շահ հիվանդների։ Իհարկե, այս փուլերը հաղթահարելուց առաջ բժիշկը նախ պետք է վճռի առաջին հայացքից պարզագույն, բայց իրականում մեծ նշանակություն ունեցող մի խնդիր, այն է` ճիշտ ձևակերպել իրեն (և հիվանդին) հուզող կլինիկական հարցադրումը։

 

Նույն թեմայի շուրջ բազմատեսակ բժշկական ամսագրերում տպագրված և ինտերնետային ցանցում տեղադրված բազմահազար աշխատություններ կան աշխարհի տասնյակ լեզուներով։ Ո՞ր աշխատություններից պետք է օգտվել` որևէ կոնկրետ հարցի պատասխանը գտնելու համար։ Արդյո՞ք կարելի է վստահել բոլոր աշխատություններին։ Ինչպե՞ս գնահատել այդ աշխատությունների օգտակարությունը։ Ինչպե՞ս օգտվել այդ նյութերից։ Այս և նման հարցերին պատասխանելու համար անհրաժեշտ են նոր մոտեցումներ, նոր գիտելիքներ և հմտություններ։

 

ՀԲԱ կողմից տպագրված ձեռնարկը նախատեսված է բժշկակենսաբանական կրթություն ունեցող լայն շրջանակների համար։ Բնականաբար այն չի պատասխանում ապացուցողական բժշկությանը վերաբերող բոլոր հարցերին և չի պարունակում մանրակրկիտ տեղեկություններ` ուղղված նեղ մասնագիտական հարցերի պարզաբանմանը։ Սա պարզապես ապացուցողական բժշկության «այբուբենն» է և նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնել այս մեթոդի հիմունքներին։ Ձեռնարկը ներառում է նաև կենսավիճակագրության և կլինիկական համաճարակաբանության այն առանցքային դրույթները, առանց որոնց իմացության հնարավոր չէ լիարժեք ըմբռնել ապացուցողական բժշկության սկզբունքները։ «Ապացուցողական բժշկության հիմունքները» գրքույկում մեջբերված օրինակները և խնդիրները վերցված են միջազգային գրականությունից (հիմնականում՝ կանադական, բրիտանական և ամերիկյան), և ընթերցողին թույլ են տալիս հասկանալու ապացուցողական բժշկության գործնական նշանակությունը։ Նյութերը շարադրելիս մեջբերվել են նաև հիմնական հասկացությունների անգլերեն անվանումները, և ըստ ձեռնարկի հեղինակների այդ տերմինաբանությունը կօգնի ընթերցողին վստահորեն ուսումնասիրել անգլերեն լեզվով աշխատությունները և դրանց վերաբերյալ զեկուցումներն ու ակնարկները։

 

Հենվելով առաջին մեթոդական ձեռնարկի հաջողության վրա, «Aid Armenia» կազմակերպության աջակցությամբ, ՀԲԱ ՀՀ Առողջապահության նախարարության հետ համատեղ հրատարակել և անվճար կերպով բժիշկներին է տրամադրել ապացուցողական բժշկության հիմունքներով կազմված մեթոդական ուղեցույցների և ուսումնական ձեռնարկների մի ողջ մատենաշար։

 

Հուսով ենք, որ այս և նմանատիպ այլ ձեռնարկներն իրենց ուրույն տեղը կգտնեն ձեր գրասեղանին, կօգնեն առաջնորդվել ապացուցողական բժշկության հիմունքներով ու ստեղծելիսկապես գիտական արժեք ներկայացնող աշխատանքներ։

 

Հիշեցնում ենք նաև, որ Հայկական բժշկական ասոցիացիայի դռները բաց են բոլոր համախոհների առջև։

Հեղինակ. Վահե Տեր-Մինասյան
Սկզբնաղբյուր. ՀՀ - Ամսագիր ''Ֆարմացևտ պրակտիկ'' 1-2-2008 (10)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ամերիկյան-ավստրիական հիմնադրամ և Բաց բժշկական ինստիտուտ. The American Austrian foundation
Ամերիկյան-ավստրիական հիմնադրամ և Բաց բժշկական ինստիտուտ. The American Austrian foundation

1984 թվականին իրենց երկրների միջև սերտ համագործակցություն հաստատել ձգտող մի խումբ ամերիկացի և ավստրիացի մասնագետներ հիմնադրեցին Ամերիկյան-ավստրիական հիմնադրամը...

Ապագա բժիշկ (1261-62) 4-5.2012 Մարտ
''Արմեդա'' մշակութային ակումբը
''Արմեդա'' մշակութային ակումբը

Շուրջ մեկ տարի է, որ Հայկական բժշկական ասոցիացիայի կազմում գործում է «Արմեդա» մշակութային ակումբը։ Այստեղ` Տերյան 72 հասցեում ազատ ժամանակ իրենց հանգիստն են անցկացնում ոչ միայն...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 4-5.2008 (12)
Հայ օգնության ֆոնդ
Հայ օգնության ֆոնդ

Հայ օգնության ֆոնդը (ՀՕՖ) հիմնադրվել է 1988 թ. դեկտեմբերյան երկրաշարժից անմիջապես հետո ու վերջին 20 տարիներին ի թիվս այլ ծրագրերի իրականացրել է բժշկական ուղղվածության մի շարք ուշագըրավ...

Թվեր և փաստեր Ֆարմացևտ պրակտիկ 4-5.2008 (12) Իրադարձություններ Հայաստանում Հրատապ թեմա Հայաստանում
Հայկական քրիստոնեական բժշկական ասոցիացիա հասարակական կազմակերպություն
Հայկական քրիստոնեական բժշկական ասոցիացիա հասարակական կազմակերպություն

Մեր հյուրն է Հայկական քրիստոնեական բժշկական ասոցիացիա հասարակական կազմակերպության նախագահ Հալեպի բժշկական համալսարանի պրոֆեսոր Ջանի Հադդադը...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 1-2.2008 (10) Բժշկի ընդունարանում Բժիշկներ
Հայաստանի բժիշկ-ուսանողների գիտական ասոցիացիա
Հայաստանի բժիշկ-ուսանողների գիտական ասոցիացիա

Հայաստանի բժիշկ-ուսանողների գիտական ասոցիացիան` (ՀԲՈՒԳԱ) հիմնադրվել է 1991 թ., իսկ արդեն 1994-ին պաշտոնապես գրանցվել է Հայաստանի Հանրապետության Արդարադատության նախարարության կողմից:...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 11-12.2007 (8-9)
Ջինիշյան հիշատակի հիմնադրամ
Ջինիշյան հիշատակի հիմնադրամ

1966 թ. 95-ամյա Վարդան Ջինիշյանը և երիցական եկեղեցին (ԱՄՆ), վերջինիս հովանու ներքո որոշեցին ստեղծել բարեգործական հիմնադրամ` անվանելով այն Ջինիշյան հիշատակի հիմնադրամ՝ ի պատիվ...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 9.2007 (6)
Հասարակական առողջության հայկական ասոցիացիա
Հասարակական առողջության հայկական ասոցիացիա

«Հասարակական առողջության հայկական ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպությունը (ՀԱՀԱ) ոչ պետական կազմակերպություն է, որն իր գործունեության ավելի քան 10 տարիների ընթացքում զգալի ներդրում է ունեցել...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 4-5.2007 (4-5)
Հայկական բժշկական ասոցիացիա. կլինիկական այցեր
Հայկական բժշկական ասոցիացիա. կլինիկական այցեր

Հայկական բժշկական ասոցիացիա հասարակական կազմակերպության հիմնական նպատակն է. իր գործունեությամբ նպաստել Հայաստանում բժշկագիտության և գործնական բժշկության զարգացմանը և արդի...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 4-5.2007 (4-5)
Հայաստանի Մանկական հոգեբույժների և հոգեբանների ընկերություն
Հայաստանի Մանկական հոգեբույժների և հոգեբանների ընկերություն

Հիմնաադրրել է 1997 թ. որպես մասնագիտական հասարակական կազմակերպություն: Միավորում է հոգեբույժներին, հոգեբաններին և մանկական հոգեկան առողջության ոլորտի մասնագետներին...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 3.2007 (3)
Հայաստանի երիտասարդ նյարդաբանների լիգա
Հայաստանի երիտասարդ նյարդաբանների լիգա

Մեր ժողովրդի համար խորհրդանշական ամսթվերից մեկը` սեպտեմբերի 21-ը, Հայկական բժշկական ասոցիացիայի (ՀԲԱ) համար դարձավ կրկնակի տոնական, քանզի 2006 թ. հենց սեպտեմբերի 21-ին հրավիրված...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 2.2007 (2) Իրադարձություններ Հայաստանում
Հայաստանի սրտաբանների ասոցիացիա
Հայաստանի սրտաբանների ասոցիացիա

Հայաստանի սրտաբանների ասոցիացիան (ՀՍԱ) հիմնադրվել է 1996 թ. և հանդիսանում է 1965 թ. գործող Հայաստանի սրտաբանների ընկերության իրավահաջորդը...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 2.2007 (2)
Հայկական բժշկական ասոցիացիա
Հայկական բժշկական ասոցիացիա

Հայկական Բժշկական Ասոցիացիան հիմնադրվել է 2002 թ. և համարվում է բժշկական և կենսաբժշկական կրթություն ունեցող, ինչպես նաև հանրային առողջության մասնագետ բժիշկների միություն,...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 1.2007 (1)

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ