Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Պատմության էջերից

Անշունչն օրգանականի վերածելու գաղտնիքը. Կլիմենտ Տիմիրյազև (1843-1920). Սալուտեմ ամսագիր №2

Անշունչն օրգանականի վերածելու գաղտնիքը. Կլիմենտ Տիմիրյազև (1843-1920). Սալուտեմ ամսագիր №2

Ռուս բուսաբան-ֆիզիոլոգ, բնագետ, բույսերի ֆիզիոլոգիայի մասնագետ, ֆոտոսինթեզի խոշոր հետազոտող, Ռուսաստանում Դարվինի էվոլյուցիոն գաղափարների առաջին քարոզիչներից, պատմաբան: Կլիմենտ Տիմիրյազևին է նվիրված «Բալթիկայի պատգամավորը» ֆիլմը։

Կլիմենտ Տիմիրյազևի հիմնական գիտական աշխատանքները նվիրված են ֆոտոսինթեզի խնդիրների փորձարարական և տեսական մշակումներին։ Նա ուսումնասիրում էր ֆոտոսինթեզի կախվածությունը լույսի բաղադրությունից, զարգացրել է ֆոտոսինթեզի էվոլյուցիայի միտքը։ Պարզել է, որ ֆոտոսինթեզն իրականացվում է էներգիայի պահպանման օրենքին խիստ համապատասխան. քլորոֆիլները կլանում են արևային լույսի էներգիան, ածխա-թթու գազը և ջուրը` օրգանական նյութերի առաջացման նպատակով։

 

1868-1875 թթ. իր հետազոտություններում Տիմիրյազևն առաջին անգամ ցույց է տալիս, որ քլորոֆիլի կանաչ գունավորումը արևային էներգիան կլանելու հատկություն ունի, իսկ քլորոֆիլի կողմից լույսի առավելագույն կլանումն ընկնում է սպեկտրի կարմիր մասի վրա։ 1892 թ. նա ստանում է քլորոֆիլի առաջին սպեկտրոգրամը։ Տիմիրյազևի հետազոտությունները հաստատում էին կենդանի և անկենդան բնության միջև նյութերի և էներգիայի շրջապտույտի և կապի միասնական տեսությունը: Նա զգալի ներդրում է ունեցել բույսերի երաշտի նկատմամբ դիմակայունության և հանքային սնուցման հիմնահարցերի ուսումնասիրման մեջ։

 
Տիմիրյազևն ազնվականի ընտանի-քից էր։ Մայրն անգլուհի էր, ուստի տղան վաղ հասակից ուսումնասիրել է անգլերեն, գերմաներեն և ֆրանսերեն։ 1861 թ. ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարան՝ իրավաբանական ֆակուլտետ, ապա տեղափոխվել ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի բնագիտական բաժին, որն ավարտել է ոսկե մեդալով, չնայած համալսարանից հեռացվել էր ուսանողական անկարգություններին մասնակցելու համար, ապա վերականգնվել էր որպես ազատ ունկնդիր։ 1867 թ. նա ղեկավարում էր Սիմբիրսկի նահանգի ագրոքիմիական կայանը, իսկ մեկ տարի հետո նրան ուղարկում են արտերկիր՝ պրոֆեսորական կոչման համար ստաժավորում անցնելու նպատակով։ Երկամյա ստաժավորումն անցնում է Գերմանիայում և Ֆրանսիայում: Վերադարձին պաշտպանում է մագիստրոսական ատենախոսությունը և պրոֆեսորի կոչումով աշխատանքի է ացնում Մոսկվայի Պետրովյան գյուղատնտեսական և անտառային ակադեմիայում, որտեղ աշխատում է մինչև վերջինիս փակումը՝ 1892 թվականը։ 1872 թ. հենց Գյուղատնտեսական ակադեմիայի տարածքում Տիմիրյազևը գործնականում փորձարկում էր իր գաղափարները և կառուցում առաջին ջերմոցը՝ «վեգետացիոն տնակը»։

 


Համաշխարհային ճանաչումը

1875 թ. Կլիմենտ Տիմիրյազևը պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը «Բույսերի կողմից լույսի յուրացումը» թեմայով, իսկ 1877 թ. հրավիրվել է Մոսկվայի համալսարանի Բույսերի անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի ամբիոն։ 1878-ին լույս է տեսել նրա «Բույսերի կյանքը» գիրքը, որը թարգմանվել է աշխարհի շատ լեզուներով և Տիմիրյազևին համաշխարհային ճանաչում բերել։ 1902 թ. արժանացել է Մոսկվայի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսորի կոչմանը։ Նա արել է հնարավորը գիտությունը և նոր բացահայտումները հասարակության մեջ լայնորեն տարածելու համար։

1909 թ. Տիմիրյազևը Ռուսաստանի միակ ներկայացուցիչն էր՝ հրավիրված Չարլզ Դարվինի 100-ամյակին նվիրված տոնակատարությանը։ Ի դեպ, Դարվինի հետ նա անձամբ հանդիպել է իր կալվածքում 1877 թվականին։

1920 թ. լույս է տեսել Տիմիրյազևի վերջին գիրքը՝ «Գիտությունը և ժողովրդավարությունը»։

Կլիմենտ Տիմիրյազևը մահացել է 1920 թվականի ապրիլի 28-ին` թոքաբորբից։

https://w.histrf.ru
http://libryansk.ru
https://biblioclub.ru

 

«ՍԱԼՈՒՏԵՄ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր
Պետական գրանցման համար․ 211․200․00969
magazinesalutem@gmail.com
+(374) 91 64 10 15
+(374) 98 79 15 15

Սկզբնաղբյուր. «Սալուտեմ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր, N2
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Պաղպաղակի ստեղծման պատմությունից, որտեղ դեր ունեն նաև հայերը. Սալուտեմ ամսագիր №2
Պաղպաղակի ստեղծման պատմությունից, որտեղ դեր ունեն նաև հայերը. Սալուտեմ ամսագիր №2

Հնագույն ժամանակներում մարդիկ փնտրում էին թարմացնող միջոցներ, որոնք կօգնեին դիմակայել ամառվա շոգին։ Պաղպաղակի ինքնատիպ «նախորդներն» էին մրգային հյութերը՝ խառնված ձյան կամ սառցի հետ, որոնք հայտնի էին հին Արևելքում...

Սալուտեմ 2.2021
«Բացահայտումներ, որոնք փոխեցին աշխարհը»`շարքից. Կարլ Լանդշտեյներ (1868-1943). արյան խմբերը. Սալուտեմ ամսագիր №2
«Բացահայտումներ, որոնք փոխեցին աշխարհը»`շարքից. Կարլ Լանդշտեյներ (1868-1943). արյան խմբերը. Սալուտեմ ամսագիր №2

Արյան հետ կապված մեկ այլ խոշոր բացահայտում կատարվել է Վիեննայում 1900 թվականին։ Ամբողջ Եվրոպան խանդավառված էր արյան փոխներարկման հեռանկարով...

Հանրահռչակ բժիշկերի կյանքից Սալուտեմ 2.2021
«Բացահայտումներ, որոնք փոխեցին աշխարհը»` շարքից. Վիլյամ Հարվեյ (1578-1657). արյան շրջանառություն. Սալուտեմ ամսագիր №2
«Բացահայտումներ, որոնք փոխեցին աշխարհը»` շարքից. Վիլյամ Հարվեյ (1578-1657). արյան շրջանառություն. Սալուտեմ ամսագիր №2

Բժշկության ոլորտում կարևորագույն բացահայտումները վերափոխեցին աշխարհը, փոխեցին պատմության ընթացքը՝ փրկելով անհամար մարդկային կյանքեր։ Դրանց շնորհիվ մարդկային գիտակցությունը հասավ նոր սահմանների...

Հանրահռչակ բժիշկերի կյանքից Սալուտեմ 2.2021
Բժշկագիտության բարդ ու հիշարժան ճանապարհը. Սալուտեմ ամսագիր N2
Բժշկագիտության բարդ ու հիշարժան ճանապարհը. Սալուտեմ ամսագիր N2

Մենք լավ ենք ճանաչում հարյուրավոր գեներալների և նախագահների, սակայն մեզ անհայտ են անուններն այն բազմաթիվ բժիշկների, որոնց բացահայտումների շնորհիվ շարունակվում է մարդկության կյանքը, բժիշկներ...

Սալուտեմ 2.2021
Հունիսի 30-ին ծնվել է անգլիացի բուսաբան և ճանապարհորդ Ջոզեֆ Հուկերը
Հունիսի 30-ին ծնվել է անգլիացի բուսաբան և ճանապարհորդ Ջոզեֆ Հուկերը

Ջոզեֆ Դոլթոն Հուկերը ծնվել է 1817 թ. հունիսի 30-ին՝ Հեյլսուորտում: Նրա առաջին ուսուցիչը հենց իր հայրը՝ Վիլյամ Հուկերը դարձավ: Ջոզեֆը՝ 7 տարեկանից սկսած, Գլազգոյի համալսարանում նրա դասախոսություններն էր լսում...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Ինչո՞ւ կեսարյան հատում. Սալուտեմ ամսագիր
Ինչո՞ւ կեսարյան հատում. Սալուտեմ ամսագիր

Ըստ հունական դիցաբանության՝ Ասկլեպիոսը համարվում է բժշկության աստվածը: Կորոնիսը լապիֆների արքա Ֆլեգիասի դուստրն էր և դավաճանության համար սպանվել էր Ապոլոնի կողմից: Երբ Էպիդավրում Կորոնիսի մարմինն այրում են...

ԼՈՒՐԵՐ: Մանկաբարձություն և ուրոգինեկոլոգիա Սալուտեմ 1.2021
Ինչպես օձը դարձավ բժշկության խորհրդանիշը. Սալուտեմ ամսագիր
Ինչպես օձը դարձավ բժշկության խորհրդանիշը. Սալուտեմ ամսագիր

Ըստ հին հունական առասպելի՝ մի անգամ Աս-կլեպիոսին հրավիրում են Կրետե կղզի՝ Մինոս արքայի պալատ, նրա մահացած որդուն վերակենդանացնելու համար։ Նա իր գավազանի վրա օձ է տեսնում և սպանում է նրան...

Սալուտեմ 1.2021
Բժշկի մասնագիտական տոնի և սպիտակ խալաթի պատմությունից. Սալուտեմ ամսագիր
Բժշկի մասնագիտական տոնի և սպիտակ խալաթի պատմությունից. Սալուտեմ ամսագիր

Բուժաշխատողի օրը տոն է ո՛չ միայն բուժաշխատողների, այլև բոլորիս համար, քանի որ յուրաքանչյուր ոք երբևէ հիվանդացել է կամ վնասվածք ստացել, ուստի առնչվել է օգնության հասնող անձնազոհ և պրոֆեսիոնալ...

Սալուտեմ 2.2021
1868 թ. հունիսի 23-ին արտոնագրվեց գրամեքենան
1868 թ. հունիսի 23-ին արտոնագրվեց գրամեքենան

Տեղային արհեստանոցում աշխատելով՝ Կրիստոֆեր Շոուլզը և նրա գործընկեր Կարլոս Գիդդենը գրքի էջերի հաջորդաբար համարակալման համար սարքավորում հնարեցին: Այս հասարակ հարմարանքից էլ սկիզբ է առել...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Բժշկության պատմության դերը ապագա բժշկի կայացման գործընթացում. «Սալուտեմ» ամսագիր
Բժշկության պատմության դերը ապագա բժշկի կայացման գործընթացում. «Սալուտեմ» ամսագիր

«Լուսավորելով ուրիշներին՝ այրվում եմ»,- այս բառերը հայտնի հոլանդացի բժիշկ Նիկոլաս Վան Տուլպն առաջարկեց դարձնել անձնուրաց բժիշկների նշանաբանը, իսկ այրվող մոմը՝ նրանց խորհրդանիշը, գերբը...

Սալուտեմ 1.2021
Բժշկությունը Հին Հայաստանում: Ջուրջուս իբն Ջիբրայիլ իբն Բախտիշու. «Սալուտեմ» ամսագիր
Բժշկությունը Հին Հայաստանում: Ջուրջուս իբն Ջիբրայիլ իբն Բախտիշու. «Սալուտեմ» ամսագիր

Ջիբրայիլ իբն Բախտիշուն հիվանդանոցի հիմնադիրն է` բառի ժամանակակից իմաստով: 800 թ. նա Բաղդադում կառուցել է առաջին հիվանդանոցը` Հարուն ալ-Ռաշիդ խալիֆի նախաձեռնությամբ...

Սալուտեմ 1.2021
1981 թ. հունիսի 5-ին Հիվանդությունների վերահսկման ամերիկյան կենտրոնը նոր հիվանդություն՝ ՁԻԱՀ գրանցեց
1981 թ. հունիսի 5-ին Հիվանդությունների վերահսկման ամերիկյան կենտրոնը նոր հիվանդություն՝ ՁԻԱՀ գրանցեց

«20-րդ դարի ժանտախտ» համարվող հիվանդությունն առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1981 թ. ԱՄՆ-ում: Բժիշկներին շատ անհանգստացրեց թոքաբորբով հիվանդացող երիտասարդների թվի խիստ աճը, ինչը...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ
Պատվաստման պատմությունից. Էդվարդ Ջենները` իմունականխարգելման զարգացման հիմնադիր. «Սալուտեմ» ամսագիր №1
Պատվաստման պատմությունից. Էդվարդ Ջենները` իմունականխարգելման զարգացման հիմնադիր. «Սալուտեմ» ամսագիր №1

Չնայած առողջապահական համակարգերի զարգացմանը, ախտորոշման, բուժման և կանխարգելման նորագույն միջոցների և եղանակների առաջացմանը` մարդկությանը մոտ ապագայում կուղեկցեն վարակիչ հիվանդությունները...

Սալուտեմ 1.2021
Մայիսի 15-ին ծնվել է ռուս և ֆրանսիացի կենսաբան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Իլյա Մեչնիկովը
Մայիսի 15-ին ծնվել է ռուս և ֆրանսիացի կենսաբան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Իլյա Մեչնիկովը

Իլյա Իլյայի Մեչնիկովը ծնվել է 1845թ. մայիսի (3) 15-ին Խարկովի Իվանովկա գյուղում, կալվածատիրոջ ընտանիքում: 1864թ. Մեչնիկովն ավարտել է Խարկովի համալսարանը...

Հիշարժան օրեր, տարեթվեր, տոներ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ