1801 թ. նոյեմբերի 9-ին ծնվել է ամերիկացի գործարար Գեյլ Բորդենը՝ խտացրած կաթի հայտնագործողը

Գեյլ Բորդենը ծնվել է 1801 թ. նոյեմբերի 9-ին Նյու-Յորք նահանգում (ԱՄՆ): Իր աշխատանքային ուղին սկսել է Տեխաս նահանգում հողաչափ աշխատելով՝ ստեղծելով Գալվեստոն քաղաքի քաղաքաշինական պլանը, այնուհետև հիմնել է «Telegraph and Texas Redister» շաբաթաթերթը:

Բերդենին են պատկանում մի շարք հայտնագործություններ, օրինակ, լողափում փոխվելու համար շարժական խցիկը (տնակը), մեխանիկական թիերով շոգենավերը, խորտիկների (նախուտեստների) համար պտտվող սեղանը և այլն: Սակայն ավելի շատ ֆինանսական հաջողություն և հռչակ նրան բերեցին սննդամթերքի պահածոյացման բնագավառում կատարված հայտնագործությունները:

Բորդենը սկզբում զբաղվեց «մսային բիսկվիտների» պատրաստմամբ, որոնք երկար ժամանակ կարող էին պահպանվել և անփոխարինելի էին երկար ճանապարհորդությունների ժամանակ: Դրանք 1851 թ. Միջազգային Լոնդոնյան ցուցահանդեսում մրցանակ ստացան: Սակայն, չնայած դրան, ուտեստն իր տհաճ համի պատճառով տարածում չգտավ:

Այնուհետև Բորդենը սկսեց աշխատել կաթի պահպանման ժամկետների մեծացման խնդրի շուրջ: Այդ ժամանակ նա կորցրեց կնոջը, աստիճանաբար նրա բիզնեսը վատացավ: Բորդենը բնակվում էր նկուղում և շարունակում կաթի հետ փորձարկումները:

Լուծումը նրան հուշում են կրոնական աղանդում, ուր նա մի օր գնացել էր իր երեխաներին այցելելու: Այստեղ Բորդենը նկատեց, որ աղանդավորները մրգերի ջերմամշակումն իրականացնում են վակուումային ջեռոցում: Տանը կաթի համար կիրառելով նմանատիպ մեթոդ և դրան շաքար ավելացնելով նա վերջապես հասավ ցանկալի արդյունքի:

Այսպես հայտնագործվեց խտացրած կաթը, որը հիանալի պահպանվում էր ոչ միայն սառը, այլև տաք պայմաններում: Կաթի պահածոյացման տվյալ տիպի համար արտոնագրի ստացումից հետո Բորդենը պայմանագիր կնքեց պարենային ապրանքների մեծածախ առևտրով զբաղվող հարուստ առևտրականի հետ, ով Նյու-Յորքում խանութների խոշոր ցանցի սեփականատեր էր: Այսպես հայտնագործողն իր և իր ընտանիքի համար ապահով ապագա ապահովեց:

Գեյլ Բորդենը մահացավ 1874 թ. հունվարի 11-ին: Իսկ խտացրած կաթն այսօր կա յուրաքանչյուր մթերային խանութում, և քչերը գիտեն, թե մենք ում ենք պարտական այս մթերքի համար:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ