1902 թ. ապրիլի 18-ին աշխարհում առաջին անգամ հանցագործի ճանաչման համար կիրառվել է դակտիլոսկոպիա

Քրեագիտությունը  դակտիլոսկոպիայի կիրառման առաջին և ամենակարևոր ոլորտն է: Դակտիլոսկոպիան մարդ-անհատի նույնականացման մեթոդ է մատնահետքերով, որը հիմնված է մաշկի նկարի յուրահատկության վրա:

Նրանք չեն փոխվում կյանքի ընթացքում և մաշկի վնասվածքներից հետո նախկին տեսքով վերականգնվում են: 

Դակտիլոսկոպիայի մեթոդի հիմքում ընկած է անգլիացի Ուիլյամ Գերշելի գաղափարը, ով առաջ է քաշել մարդու մաշկի ափային մակերևույթի  պատկերի անփոփոխության հիպոթեզը: Գաղափարը ծնվել է հեղինակի երկար հետազոտությունների արդյունքում, ով ծառայում էր որպես ոստիկանական չինովնիկ Հնդկաստանում և հետազոտությունների համար լայն «դաշտ» ուներ:

1895 թ. անգլիացի մարդաբան և հոգեբան Ֆրենսի Գալտոնը («Մատնահետքեր» գրքի հեղինակ) հասավ դակտիլոսկոպիայի ներդրմանը՝ որպես քրեական հանցագործների գրանցման մեթոդ արդեն Անգլիայում:

1902 թ. ապրիլի 18-ին Դանիայում առաջինն աշխարհում կիրառվել է դակտիլոսկոպիան հանցագործի ճանաչման համար, արդեն այդ տարվա սեպտեմբերին Մեծ Բրիտանիայում հանցանքի վայրից մատնահետքերն առաջին անգամ օգտագործվեցին հանցագործության մեջ կասկածյալի հանդեպ մեղավորության ապացույց:

Հաջորդ 15-20 տարիների ընթացքում դակտիլոսկոպիկ մեթոդների կիրառումը իրենց պրակտիկայի մեջ ներառեցին աշխարհի տարբեր երկրներ: Ավելի վաղ այդ ոլորտի մասնագետները մատնահետքերը համեմատում էին «ձեռքով», արդյունքում մատանհետքերի համեմատության սկզբունքն ավտոմատացվեց:

Յուրաքանչյուր երկրում կա մատնահետքերի իր էլեկտրոնային բազան: Ընդ որում կան իրավապահ մարմինների տվյալների բազա, որտեղ պահպանվում են երբևէ բանտարկված մարդկանց մատնահետքերը, կա նաև տվյալների բազա, որը «կամավոր» է համարվում: Եթե մարդը գրանցում է անցել, և նրա քարտը բազայում կա, նրան հեշտ են ճանաչում:

Այսօր դակտիլոսկոպիայի կիրառման պրակտիկ մեթոդները շատ լայն են: Քրեագիտությունը մինչ օրս շարունակում է մնալ նրա կիրառման առաջին  և ամենակարևոր ոլորտը: Համակարգչային տեխնիկայի զարգացումը թույլ է տվել մատնահետքերի սկաներներ ստեղծել, որը հաստատում են անհատական համակարգիչների, բջջային հեռախոսների, կրիչների վրա և այլն: Փականները, չհրկիզվող պահարանները` սարքավորված նման սկաներներով, կարելի է բացել մատի պարզ հպմամբ:

Այսօր դակտիլոսկոպիան թույլ է տալիս նշանաբառի փոխարեն օգտագործել ընդամենը մատնահետք` այդ կերպ ապահովելով թվային ինֆորմացիայի և գաղտնի տվյալների հուսալի պաշտպանություն: 

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ