1618 թ. ապրիլի 16-ին Ուիլյամ Հարվեյն առաջինն է նորովի շարադրել մարդու օրգանիզմում արյան շրջանառության համակարգը

1618 թ. ապրիլի 16-ին Ուիլյամ Հարվեյը՝ հայտնի անգլիացի գիտնականը և բժիշկը, կազմակերպեց հրապարակային դասախոսություն Լոնդոնում: Այդ դասախոսությանը նա առաջին անգամ շարադրեց մարդու օրգանիզմում (նաև այլ տաքարյուն կենդանիների) արյան շրջանառության  համակարգի  իր տեսությունը;

Պատմեց ինչպես է անցկացրել է մի շարք փորձեր, որոնք թույլ են տվել հետևություններ անել: Հարվեյը հաշվարկել է, որ արյունը շարժվում է շրջանով, ավելի ճիշտ` երկու շրջանով. փոքր՝ թոքերով և մեծ՝ ամբողջ մարմնով:

Այդ ելույթից հետո 10 տարի անց՝ 1628 թ., Հարվեյը հրապարակեց «Կենդանիների սրտի և արյան շարժման անատոմիական հետազոտություն» աշխատությունը, որն ընդունվեց որպես դասական աշխատություն, որտեղ վերստին ընդգծեց արյան շրջանառության մասին մինչ այդ գոյություն ունեցող պատկերացումները` հիմնված անտիկ կորիֆեյ Կլավդիոս Գալենի հայացքների վրա:

Անտիկ բժիշկ Գալենը ապրել է մեր թվարկության II դարում: Նա ստեղծել է առաջինը ֆիզիոլոգիայի պատմության մեջ արյան շրջանառության տեսությունը, ըստ որի զարկերակային և երակային արյունը հեղուկներ են՝ էությունները տարբեր. եթե առաջինը «տարածում է շարժում, ջերմություն և կյանք», ապա երկրորդը կոչված է «օրգանները սնուցելու»: Հենց այդ պատկերացումն էլ ժխտվել է Գարվեյի բացահայտմամբ:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ