Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առաջին բժշկական օգնություն

Սրածայր գործիքներով վնասվելու և արյան հետ պատահական շփման դեպքում բուժաշխատողների մասնագիտական վարակվածության կանխարգելման մեթոդական ուղեցույց

Սրածայր գործիքներով  վնասվելու և արյան հետ  պատահական շփման դեպքում բուժաշխատողների  մասնագիտական վարակվածության կանխարգելման   մեթոդական  ուղեցույց

Հավելված. Հաստատված է ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամանով


Նպատակը`  սույն մեթոդական ուղեցույցը  նպաստելու է բուժօգնություն և սպասարկում իրականացնող  կազմակերպություններում բուժաշխատողների սրածայր գործիքներով  վնասվելու,  արյան և այլ  կենսահեղուկների  հետ պատահական շփման դեպքում մասնագիտական վարակվածության նվազեցմանը: Այն կարող է օգտագործվել նաև բուժաշխատողների  ուսումնա - մեթոդական դասընթացներ կազմակերպելու նպատակով:


Կիրառման ոլորտը` բուժօգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպությունների   բուժաշխատողների համար:

I.    ՆԵՐԱԾՈՒԹՅՈՒՆ

21-րդ դարում բժշկագիտությունը  շարունակում է մեծ քայլերով զարգանալ: Բժշկագիտության բնագավառում ստեղծվում և զարգանում են նոր ուղղություններ: Նախկինում առասպել թվացող  օրգանների փոխպատվաստումը աստիճանաբար դառնում է սովորական երևույթ, կատարելագործվում են ներդիտակային վիրահատությունների տեխնոլոգիաները, մշակվում են արյան և լորձաթաղանթների հետ շփումը բացառող` անարյուն բժշկական միջամտությունների ժամանակակից մեթոդներ: Այս ամենի առաջնահերթ նպատակը իհարկե հիվանդին հնարավորինս արագ և առանց լրացուցիչ տրավմաների բարձրորակ բուժօգնության տրամադրումն է: Անհրաժեշտ է մշտապես հիշել, որ հիվանդի մյուս կողմում կանգնած է բուժաշխատողը, որը բժշկական միջամտություններ իրականացնելիս կարող է ենթարկվել բազմաթիվ վնասակար գործոնների ազդեցությանը: Քիմիական, ֆիզիկական, ճառագայթային, վարակային, մարմնի հարկադրական դիրքի, հոգեհուզական և այլ գործոններից բացի բուժաշխատողների մաշկի և լորձաթաղանթների պատահական շփումը արյան և այլ կենսահեղուկների հետ, սրածայր գործիքներով վնասումը եղել և շարունակում են մնալ որպես օրակարգի խնդրահարույց հարց: Այդ պատճառով, չնայած  բժշկության զարգացմանը, այնուամենայնիվ բուժանձնակազմը որպես վարակման ենթակա ռիսկի խումբ շարունակում է մնալ «վտանգի գոտում»:


Բժշկական օգնություն ցուցաբերելիս բուժանձնակազմը մաշկի և լորձաթաղանթների արյան հետ պատահական շփման հետևանքով կարող  է վարակվել արյան միջոցով փոխանցվող  վարակներով: Դրանցից առավել վտանգավոր  են համարվում հեպատիտ  Բ-ի /ՎՀԲ/, հեպատիտ Ց-ի /ՎՀՑ/ և մարդու իմունային անբավարարության  /ՄԻԱՎ/ վիրուսները:


Արյան հետ պատահական շփման դեպքում, թեպետ  հազվադեպ, բայց հնարավոր է վարակվել նաև այլ  մանրէներով`  վարակային հեպատիտի այլ վիրուսներով, ցիտոմեգալովիրուսով (ՑՄՎ),  Էպշտեյն-Բարրի վիրուսով (ԷԲՎ), Պարվովիրուսով, դժգույն սպիրոխետով (սիֆիլիս), պլազմոդիաներով:


Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության վերջին տասնամյակի վիճակագրական տվյալների համաձայն վարակման վտանգ պարունակող բժշկական միջամտությունների կատարման հետևանքով  բժշկական սրածայր գործիքներով վնասվելու և արյան հետ պատահական շփման արդյունքում արձանագրվել են վիրուսային հեպատի Բ-ի    21 մլն. դեպք    (որոնց  32%     թարմ վարակման դեպք), վիրուսային հեպատիտ Ց –ի  2 մլն.  դեպք`(40% թարմ վարակման դեպք), և ՄԻԱՎ –ի     260 000 դեպք` (որոնց 5% թարմ վարակման  դեպք):


Արյան հետ պատահական շփման դեպքում նշված վիրուսներով վարակների փոխանցման հավանականությունը խոցելի խմբի բուժաշխատողների շրջանում կազմում է.


ՎՀԲ`     5-40%, ՎՀՑ`    3-10%,  ՄԻԱՎ`0,2-0,5%:

 

ՍԱՀՄԱՆՈՒՄ 
Խոցելի խմբին են պատկանում այն բուժաշխատողները ովքեր  չեն ստացել կանխարգելիչ պատվաստումներ և հետկոնտակտային կանխարգելում


Բազմաթիվ ուսումնասիրություններն ապացուցել են, որ բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպությունների աշխատակիցների հեպատիտ Բ-ի մասնագիտական վարակման իրական մակարդակը  կազմում է միայն «այսբերգի» տեսանելի մասը:
Հետազոտվել են նաև Երևան քաղաքի և հանրապետության մարզերի տարբեր բուժհիմնարկներում աշխատող 1538 բուժաշխատող, այդ թվում 605 բժիշկ, 848 բուժքույր եւ 85 կրտսեր բուժաշխատող: Բացահայտվել են բուժաշխատողների վարակվածության նկատելի տարբերություններ` կախված բժշկական մատուցվող բժշկական ծառայության տեսակից: HbsAg հայտնաբերման բարձր հաճախականություն է դիտվել է վիրաբուժական բաժանմունքների բուժանձնակազմի շրջանում (13,6%), ապա հաջորդում են ծննդատների (9,0%), հեմոդիալիզի (8,3%), վերակենդանացման (8,1%) բաժանմունքների, այնուհետև լաբորատորիաների (6,0%), ատամնաբուժական հիմնարկների (4,1%) աշխատակիցները:


Հաստատվել է, որ բուժաշխատողների վարակվածությանը ուղղակիորեն կախված է մասնագիտական գործունեության ստաժից: Հայտնաբերված HBsAg առկայությամբ անձանց միայն 2,7%-ը  սկսնակներ են, 25%-ն  ունի մինչև հինգ տարվա, 32,1%-ը` հինգ-տաս տարվա աշխատանքային ստաժ և 40,2%-ը աշխատել են տասը տարուց ավելի: («Պարէնտերալ վիրուսային  B և  C  հեպատիտների համաճարակաբանությունը Հայաստանում», ըստ Գ.Գ.Մելիք-Անդրեասյանի հետազոտությունների,  ատենախոսություն բ.գ.դ., Երևան, 2004):


Բուժաշխատողների մասնագիտական վնասակարության «ռիսկի» գործոնների ինչպես միջազգային, այնպես էլ Հայաստանի Հանրապետությունում կատարված ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, / «Համաճարակաբանական հսկողության հիմնական սկզբունքները ներհիվանդանոցային ինֆեկցիաների նկատմամբ բազմապրոֆիլ ստացիոնարում» ըստ Ա.Ս.Սարգսյանի հետազոտությունների` ատենախոսություն բ.գ.թ. Երևան 2004թ/, որ բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպություններում բուժաշխատողների մասնագիտական գործնեության ընթացքում արյան  և այլ կենսահեղուկների հետ պատահական շփումը ավելի հաճախ առաջանում  է հետևյալ իրավիճակներում.

 

  1. oգտագործված ներարկիչի  ասեղը  կափարիչով փակելիս,
  2. վիրահատությունների ընթացքում ` հատկապես կար դնելիս,
  3. կենսաբանական հյուսվածքների նմուշառման ժամանակ,
  4. երբ բաց սրածայրը ընկնում է անկողնային սպիտակեղենի կամ  վիրաբուժական փափուկ նյութի մեջ,
  5. օգտագործված սրածայրերը թափոնների  բեռնարկղի մեջ տեղափոխելու ժամանակ,
  6. օգտագործված բժշկական նյութերը /բժշկական թափոնները/ փոխադրելու և օգտագործված բեռնարկղերը մաքրելու ժամանակ,
  7. արյուն նմուշառման բարդ մեթոդների կիրառման ժամանակ,
  8. շտապ օգնության և ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքներում,
  9. արյունահոսող հիվանդների այնպիսի բժշկական միջամտություններ  կատարելիս, որոնք ընթանում են շտապ և սթրեսային իրավիճակներում:


Բուժաշխատողների մասնագիտական գործունեության ընթացքում  հաճախ հանդիպում են վարակման վտանգ պարունակող հետևյալ իրավիճակները`

 

  1. սրածայրով վնասվելը ,
  2. տարբեր կենսանյութերի ցայտումը:


II.     ԽՈՐՀՈՒՐԴՆԵՐ  ՎԱՐԱԿՄԱՆ ՎՏԱՆԳ  ՊԱՐՈՒՆԱԿՈՂ  ԻՐԱՎԻՃԱԿՆԵՐԻՑ ԽՈՒՍԱՓԵԼՈՒ   ՀԱՄԱՐ


1.    Սրածայրով վնասվելուց խուսափելու համար անհրաժեշտ է բացառել օգտագործված ասեղի վրա կրկին կափարիչ անցկացնելը:


2.   Օգտագործված ասեղը առանց կափարիչ հագցնելու պետք է նետել անջրանցիկ, չթափածակվող բեռնարկղերի մեջ:


3.   Բեռնարկղերը տեղադրվում են այնպես, որ հարմար լինեն օգտագործման համար (ձեռքի հեռավորության վրա, դեմքից ցածր) և չշրջվեն: Բեռնարկղերը պետք է փոխարինվեն նորով`  ծավալի  2/3-ի  լցման դեպքում:


4.    Նախքան օգտագործված սուր գործիքներով լցված բեռնարկղերը տեղափոխելն անհրաժեշտ է այն ամուր, հերմետիկ փակել: Եթե բեռնարկղի հերմետիկությունը կասկածելի է թվում, ապա անհրաժեշտ է, այն տեղադրել լրացուցիչ բեռնարկղի մեջ և ուղարկել օգտահանման:


5.    Սրածայրով վնասման կանխարգելման համար կարևոր է նաև անհատական պաշտպանիչ միջոցների` ռետինե ձեռնոցների  օգտագործումը, որոնք պետք է ճիշտ ձեռքի չափով լինեն, այլապես խիստ մեծանում է սրածայրով վնասման վտանգը:


6.   Արյան կամ այլ կենսահեղուկների ցայտացրման վտանգի առկայության դեպքում անհրաժեշտ է օգտագործել նաև դիմակ, պաշտպանիչ ակնոցներ, խալաթ և անջրանցիկ գոգնոց:


7.    Արգելվում է  կտրող գործիքները ձեռքից ձեռք փոխանցելը:


8.    Արգելվում է հատակին ընկած սրածայր գործիքները վերցնել մերկ ձեռքերով` անհրաժեշտ է այդ նպատակի համար օգտագործել ունելի, մագնիս, և կրել ձեռնոց:


III.   ՍՊԵՑԻՖԻԿ  ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՈՒՄ 


9.    Արյունային վարակներից  պաշտպանության հուսալի միջոց է համարվում սպեցիֆիկ կանխարգելումը:  Այն բուժաշխատողները,  ովքեր աշխատանքային գործունեության ընթացքում շփվում են արյան և կենսահեղուկների հետ, պետք է ենթարկվեն պատվաստման հեպատիտ Բ  վիրուսի դեմ:  Հեպատիտ Ց-ի և ՄԻԱՎ-ի նկատմամբ դեռևս պատվաստանյութեր  չեն ստեղծվել:  Այդ  պատճառով կանխարգելիչ  միջոցառումների իրականացումը ձեռք է բերում առաջնակարգ նշանակություն:


IV.   ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐ ԿԵՆՍԱՆՅՈՒԹԻ ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐ ՑԱՅՏԵԼՈՒ  ԴԵՊՔՈՒՄ


10.    Արյան կամ այլ կենսանյութի շրջակա միջավայր  ցայտելու դեպքում, վարակազերծման նպատակով անմիջապես թափված կենսահեղուկի վրա անհրաժեշտ է լցնել բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպությունում  տվյալ պահին կիրառվող որևէ ախտահանիչ նյութ: Այս գործողությունը անհրաժեշտ է կատարել միայն  ձեռնոցներով:  Թափված կենսահեղուկը հեռացնելուց հետո  աղտոտված տարածքը հարկակոր է կրկին ախտահանել:


V.    ԱՆՀԵՏԱՁԳԵԼԻ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐ ՄԱՇԿԻ՝ ԿԵՆՍԱՀԵՂՈՒԿՈՎ  ԱՂՏՈՏՄԱՆ ԴԵՊՔՈՒՄ


11.    Եթե բուժօգնություն ցուցաբերելիս տեղի է ունեցել բուժաշխատողի մաշկի կամ լորձաթաղանթների վնասում և կենսահեղուկով աղտոտում, ապա անհրաժեշտ է մի քանի վայրկյան թողնել, որ վնասվածքը արյունահոսի, իսկ հետո լվանալ առատ հոսող ջրով կամ հոսող ջրի բացակայության դեպքում` ֆիզոլոգիական  լուծույթով:  Այնուհետև թույլատրվում է լվանալ հոսող ջրով և օճառով:  Արգելվում է արյան արտահոս ապահովելու նպատակով սեղմել կամ շփել վնասված մակերեսը, ինչպես նաև վերքից արտածծել արյունը:


12.    Չի կարելի օգտագործել ուժեղ ազդող միջոցներ (սպիրտ, գունազրկող լուծույթներ, յոդ), քանի որ դրանք կարող են գրգռել վերքային մակերեսը և առաջացնել լրացուցիչ արյունալցում:


VI.    ԱՆՀԵՏԱՁԳԵԼԻ ՄԻՋԵՑԱՌՈՒՄՆԵՐ ԱՉՔԻ ՄԵՋ ԿԵՆՍԱՀԵՂՈՒԿԻ  ՑԱՅՏՄԱՆ  ԴԵՊՔՈՒՄ


13.    Աչքի մեջ կենսահեղուկի ցայտման վտանգը հատկապես մեծ է այն դեպքերում, երբ կատարվում է կենսահեղուկով լցված օրգանական փակ խոռոչների դատարկում /պունկցիա/: Երբեմն էլ բժշկական միջամտությունների կատարման ընթացքում խոռոչը լցնող կենսահեղուկի բարձր ճնշման տակ դրանք կարող են ինքնուրույն բացվել: Դրա հետևանքով կենսահեղուկը կարող է ցայտել աչքի մեջ, մաշկի և բերանի լորձաթաղանթի վրա: 


14.    Վերը նշված երևույթի դեպքում  բուժաշխատողի  վարակման վտանգը շատ բարձր է և դրանից խուսափելու համար անհրաժեշտ է օրգանական խոռոչներում կուտակված կենսահեղուկների դատարկման միջամտությունները կատարելիս անպայման կրել դեմքին ամուր հպվող պաշտպանիչ ակնոց, դիմակ և անջրաթափանց գոգնոց: Եթե այնուամենայնիվ պատահական շփումը տեղի է ունեցել, ապա անհրաժեշտ է անհապաղ աչքը լվանալ ջրով կամ ֆիզոլոգիական լուծույթով: Լվանալիս ժամանակ առ ժամանակ կոպերը զգուշորեն բարձրացնել, որպեսզի դրանց տակ նույնպես լվացվի: Եթե կան կոնտակտային ոսպնյակներ, ապա դրանք հարկավոր է  հանել միայն աչքերը լվանալուց հետո: Արգելվում է  աչքերը լվանալ օճառով կամ ախտահանող լուծույթով:


15.    Եթե ցայտումը կատարվել է բերանի մեջ, ապա անհրաժեշտ է անհապաղ թքել բերանն ընկած հեղուկը, ապա  ողողել առատ ջրով կամ ֆիզիոլոգիական լուծույթով և նորից թքել: Կրկնել ողողումները մի քանի անգամ: Ողողման համար չի կարելի օգտագործել օճառ կամ ախտահանող լուծույթ:


Արյան և կենսահեղուկների հետ պատահական շփումների,  ինչպես նաև սրածայրով վնասումների մասին անհապաղ անհրաժեշտ է տեղեկացնել  բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպության վարակի հսկողության պատասխանատուին` ժամանակին անհրաժեշտ  հետկոնտակտային կանխարգելիչ միջոցառումների և խորհրդատվություն ստանալու համար:


VII.   ԱՆՀԵՏԱՁԳԵԼԻ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐ  ՍՐԱԾԱՅՐՈՎ, ԱՐՅԱՆ ԿԱՄ ԱՅԼ ԿԵՆՍԱՀԵՂՈՒԿՆԵՐՈՎ  ԲՈՒԺԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ  ՊԱՏԱՀԱԿԱՆ  ՇՓՄԱՆ ԴԵՊՔՈՒՄ


16.   Բուժաշխատողի սրածայրով վնասման, մաշկի և լորձաթաղանթների արյան հետ պատահական  շփման դեպքում անհրաժեշտ է բուժաշխատողի արյան նմուշը  հնարավորինս արագ հետազոտել արյունային վարակների նկատմամբ` ՎՀԲ, ՎՀՑ, ՄԻԱՎ: Արյան հաջորդ նմուշները պետք է հետազոտել  1, 3, 6 և 12 ամիս հետո:


Աղյուսակ 1.
ԱԽՏՈՐՈՇԻՉ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐ ԱՐՅԱՆ  ՀԵՏ  ՊԱՏԱՀԱԿԱՆ ՇՓՄԱՆ ԴԵՊՔՈՒՄ

 


 
VIII.   ԲՈՒԺԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ  ՍՐԱԾԱՅՐՈՎ  ՎՆԱՍՄԱՆ, ԱՐՅԱՆ ԵՎ  ԱՅԼ  ԿԵՆՍԱՀԵՂՈՒԿՆԵՐԻ  ՀԵՏ  ՊԱՏԱՀԱԿԱՆ  ՇՓՄԱՆ  ԴԵՊՔՈՒՄ  ԲՈՒԺՄԱՆ ՄԵԹՈԴՆԵՐԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆ


17.    Բուժաշխատողների սրածայրով վնասման, արյան և այլ կենսահեղուկների հետ պատահական շփման դեպքում բուժման անհրաժեշտությունն ու մեթոդները ընտրվում են ՎՀԲ, ՎՀՑ և ՄԻԱՎ-ով վարակման ռիսկը գնահատելուց հետո, հաշվի առնելով արյան նմուշների շճաբանական հետազոտությունների արդյունքները:


18.    Կանխարգելիչ միջոցառումներ հեպատիտ Բ-ի նկատմամբ`  Արյան հետ պատահական շփում ունեցած  անձի նկատմամբ կիրառվող կանխարգելիչ միջոցառումները տարբեր են:  Դրանք պայմանավորված են բուժաշխատողի հեպատիտ Բ վիրուսի նկատմամբ ունեցած  իմունային կարգավիճակից:

 

  1. Բուժաշխատողի  իմուն կարգավիճակը համարվում է լարված, եթե
    ա/ ստացել է եռանվագ պատվաստում ՎՀԲ-ի դեմ, սպեցիֆիկ հակամարմինների մակարդակի հետագա  հսկողությամբ,
    բ/պատվաստման նկատմամբ օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան  ավելին է քան 10 IU/L
    գ/ անցյալում հիվանդացել է հեպատիտ Բ-ով
  2. Բուժաշխատողի իմունիտետը բացակայում է կամ թերի է,  եթե
    ա/ եթե պատվաստումը կատարվել է թերի, կամ չի պատվաստվել: Այդ դեպքում անհրաժեշտ է ներարկել  մ/մ 5մլ իմունոգլոբուլին հեպատիտ Բ-ի դեմ վնասվածք ստանալուց 48 ժամվա ընթացքում:


Աղյուսակ 2. 
ՀԵՊԱՏԻՏ Բ-Ի  ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ  ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐ  ԱՐՅԱՆ ՀԵՏ  ՊԱՏԱՀԱԿԱՆ ՇՓՈՒՄԻՑ ՀԵՏՈ

 

XIX.    ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐ ՎՀՑ-ՈՎ ՀԱՎԱՆԱԿԱՆ ՎԱՐԱԿՄԱՆ  ԴԵՊՔՈՒՄ


19.    Այսօր աշխարհում դեռևս մշակված չէ ՎՀՑ-ի նկատմամբ որևէ սպեցիֆիկ կանխարգելման մեթոդ: Արյան հետ պատահական շփում ունեցած անձի նկատմամբ պետք է սահմանել հսկողություն` ոչ պակաս, քան մեկ տարի: Այդ ընթացքում անհրաժեշտ է կատարել հեպատիտ  Ց-ի նկատմամբ արյան շճաբանական հետազոտություններ 3, 6, 9 և 12-րդ ամիսներում: Որևէ թեստում հակամարմիններ հայտնաբերելիս արդյունքն անհրաժեշտ է  համեմատել պատահարից անմիջապես հետո կատարած  հետազոտության արդյունքի հետ: Դա թույլ կտա պարզել, որ վարակումը տեղի է ունեցել մասնագիտական պարտականությունները կատարելիս: Վարակման առկայությունը հաստատելուց հետո անհրաժեշտ է կազմակերպել բժիշկ հեպատոլոգի խորհրդատվություն:


XX.    ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐ  ՄԻԱՎ-ՈՎ ՀԱՎԱՆԱԿԱՆ  ՎԱՐԱԿՈՒՄԻՑ ՀԵՏՈ


20.    ՄԻԱՎ-ով    վարակման ռիսկը արյան հետ շփման դեպքում կազմում է 0.1-0.5%:

 

Աղյուսակ 3
ՄԻԱՎ-ՈՎ ՎԱՐԱԿՄԱՆ  ՌԻՍԿԸ  ԱՐՅԱՆ  ՀԵՏ  ՊԱՏԱՀԱԿԱՆ  ՇՓՈՒՄԻՑ  ՀԵՏՈ


ՄԻԱՎ-ով վարակման հնարավորությունը կտրուկ նվազում է, եթե ՄԻԱՎ –ի ինհիբիտորներով կանխարգելումը սկսվում է արյան հետ պատահական շփումից  2-8 ժամվա ընթացքում

21.    Կան որոշ գործոններ, որոնք մեծացնում են ՄԻԱՎ-ով վարակման ռիսկը: Նախազգուշական միջոցառումներ ձեռնարկեու նպատակով արյան հետ շփման տեսակը գնահատելիս դրանք անհրաժեշտ է հաշվի առնել: Այդ գործոնների թվին են պատկանում.

 

  1. խորը վերքեր,
  2. գործիքի վրա արյան տեսանելի հետքեր,
  3. մաշկի վնասում սնամեջ ասեղով, որի լուսանցքում առկա է վարակված արյուն,
  4. հիվանդի արյունը, որը պարունակում է վիրուսի բարձր տիտր:

 


XXI.   ԱՆՀԱՊԱՂ ՄԻՋՈՑԱՌՈՒՄՆԵՐ ՎԱՐԱԿՎԱԾ ԱՐՅԱՆ  ՀԵՏ  ԲՈՒԺԱՇԽԱՏՈՂԻ ՇՓՈՒՄԻՑ ՀԵՏՈ


22.   Սրածայրով վնասվելիս կամ արյան հետ շփումից հետո անհապաղ անհրաժեշտ է տեղյակ պահել բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպության վարակի հսկողության պատասխանատուին: /վերջինիս բացակայության դեպքում` ադմինիստրացիային:/ Կատարվում է պատահարի պայմանների մանրամասն վերլուծություն և այն քննարկվում է «ՁԻԱՀ-ի կամխարգելման հանրապետական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի  մասնագետների հետ:


23.    «ՁԻԱՀ-ի կամխարգելման հանրապետական կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի  մասնագետների հետ համատեղ գնահատվում են  վարակման ռիսկի մակարդակը և դրանից  ելնելով որոշում է կայացվում հետագա կանխարգելիչ միջոցառումներ կիրառելու անհրաժեշտության մասին: 


XXI.    ՕԳՏԱԳՈՐԾՎԱԾ  ՀԱՍԿԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ


Սրածայր/սուր/կտրող/ծակող գործիք- ներարկիչներ, ենթամաշկային ներարկման ասեղներ, կարեր դնելու ասեղներ, վիրադանակներ և այլ սայրեր, նշտարներ, սղոցներ, դանակներ, կոտրված կամ չկոտրված ապակի, սրվակներ, և այլն:

Պատահական շփում արյան  հետ -  բժշկական միջամտություններ
կատարելիս  արյան կամ արյուն պարունակող  այլ  կենսահեղուկների հետ ակամա  շփում:  

«ՍՐԱԾԱՅՐ ԳՈՐԾԻՔՆԵՐՈՎ  ՎՆԱՍՎԵԼՈՒ ԵՎ ԱՐՅԱՆ ՀԵՏ  ՊԱՏԱՀԱԿԱՆ
ՇՓՄԱՆ ԴԵՊՔՈՒՄ ԲՈՒԺԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ  ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ՎԱՐԱԿՎԱԾՈՒԹՅԱՆ ԿԱՆԽԱՐԳԵԼՄԱՆ»   ՄԵԹՈԴԱԿԱՆ  ՈՒՂԵՑՈՒՅՑԸ  ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
Հիմք ընդունելով Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2002 թվականի օգոստոսի 15-ի N 1300-Ն որոշմամբ հաստատված Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության կանոնադրության 12-րդ կետի «դ» ենթակետը և Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2012  թվականի հունիսի  28-ի  N  26 «Ներհիվանդանոցային վարակների վերահսկման և կանխարգելման 2012-2016 թվականների ծրագիրը և ներհիվանդանոցային վարակների վերահսկման և կանխարգելման առաջնահերթ  միջոցառումների  ցանկը հաստատելու մասին»  արձանագրային  որոշման «VIII. ՆՀՎ-ների համաճարակաբանական հսկողության համակարգի կատարելագործում» բաժնի ռազմավարական ուղղություն 1. «Բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմակերպությունների բուժաշխատողների շրջանում վարակիչ հիվանդություններով  մասնագիտական վարակման կանխարգելում» բաժնի «Մշակել և  ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամանով ընդունել բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող կազմա-կեր¬պությունների բուժաշխատողների շրջանում վարակիչ հիվանդություններով վարակման կանխարգելման մեթոդական ցուցումները» կետի պահանջները.
Հ Ր Ա Մ Ա Յ Ո Ւ Մ   Ե Մ
1.  Հաստատել`
1)  «Սրածայր գործիքներով վնասվելու և արյան հետ պատահական շփման դեպքում բուժաշխատողների մասնագիտական վարակվածության կանխարգելման» մեթոդական ուղեցույցը`  համաձայն հավելվածի:
2) Սույն հրամանի կատարման հսկողությունը հանձնարարել Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարի առաջին տեղակալ Հայկ Դարբինյանին: 
                                                                      ԴԵՐԵՆԻԿ    ԴՈՒՄԱՆՅԱՆ

Սկզբնաղբյուր. ՀՐԱՄԱՆ. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՌՈՂՋԱՊԱՀՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐ
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Մարդկանց հոգեվիճակն արտակարգ իրավիճակներում
Մարդկանց հոգեվիճակն արտակարգ իրավիճակներում

Աղետները, խոշոր ավտովթարներն ու պատահարները, դրանց հետևանքները մարդկանց մոտ առաջացնում  են խորը հուզական լարվածություն: Որոշ դեպքերում կարող է խանգարվել մարդկանց մտածողության բնականոն ընթացքը...

Հոգեկան առողջություն
Առաջին հոգեբանական օգնությունն արտակարգ իրավիճակներում
Առաջին հոգեբանական օգնությունն արտակարգ իրավիճակներում

Արտակարգ իրավիճակներում հոգեբանական տրավմայի ենթարկված մարդկանց օգնություն ցուցաբերելու հիմնական սկզբունքները հետևյալն են...

Հոգեկան առողջություն
Բարդություններ, որոնք շտապ բուժման կարիք ունեն
Բարդություններ, որոնք շտապ բուժման կարիք ունեն

Դոկտոր Մայք Ֆենսթերը մտաբերում է այն օրը, երբ անհապաղ բուժման կարեւորության առաջին դասը ստացավ: Հիվանդանոցում հերթապահության էր, երբ շտապ օգնության բաժին երկու տղամարդ եկան...

Ուղեցույց. Ծայրամասային երակային կատետրների տեղադրման ընթացակարգի և խնամքի
Ուղեցույց. Ծայրամասային երակային կատետրների տեղադրման ընթացակարգի և խնամքի

 Հ Առողջապահության նախարարություն
Երևան 2013

Հավելված Հաստատված է ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամանով
ՙ13-ը հունիսի 2013թ. N 1641-Ա հրամանով...

Վարակաբանություն Վիրաբուժություն ՀՀ հրամաններ Թերապիա
Ծայրամասային երակային կատետրների տեղադրման և խնամքի մեթոդական ցուցումներ
Ծայրամասային երակային կատետրների  տեղադրման և խնամքի մեթոդական  ցուցումներ

Հավելված. Հաստատված է ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամանով

ԾԱՅՐԱՄԱՍԱՅԻՆ ԵՐԱԿԱՅԻՆ  ԿԱՏԵՏՐԱՎՈՐՈՒՄ  


I. Ներածություն...

Վարակաբանություն Վիրաբուժություն ՀՀ հրամաններ Թերապիա
«Ժամանակակից մոտեցումներ ձեռքերի հիգիենայի վերաբերյալ» մեթոդական ձեռնարկ
«Ժամանակակից մոտեցումներ  ձեռքերի հիգիենայի վերաբերյալ» մեթոդական  ձեռնարկ

 Հավելված. Հաստատված է ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամանով

 I.   ՆԱԽԱԲԱՆ

Ձեռքերի ժամանակին և ճիշտ  հիգիենիկ մշակումը  բժշկական անձնակազմի և հիվանդների անվտանգության...

Վարակաբանություն Վիրաբուժություն ՀՀ հրամաններ Թերապիա
Հաստատվել են մահվան պահը արձանագրելու կանոնները
Հաստատվել են մահվան պահը արձանագրելու կանոնները

Ռուսաստանի կառավարությունն առաջին անգամ հաստատել է մարդու մահվան պահը արձանագրելու և վերակենդանացման միջոցառումները դադարեցնելու կանոնները: Համապատասխան դրույթը ընդունվել է սեպտեմբերի 20-ին և տպագրվել է...

Առողջապահության լրատու 14-15.2012
Ամերիկացի գիտնականին հաջողվել է կենդանի պահել անշնչացած մարդուն` արյան մեջ թթվածին ներարկելով
Ամերիկացի գիտնականին հաջողվել է կենդանի պահել անշնչացած մարդուն` արյան մեջ թթվածին ներարկելով

Բոսթոնի մանկական հիվանդանոցի բժիշկ Ջոն Քեյրը բացահայտել է մի տարբերակ, որով հնարավոր է անշնչացած մարդուն կանդանի պահել, գրում է Science Daily -ն...

Ինտենսիվ թերապիա ԼՈՒՐԵՐ: Դեպքեր, բացահայտումներ ԼՈՒՐԵՐ: Թերապիա
Բարեփոխումներ ՇՏԱՊ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ ծառայությունում
Բարեփոխումներ ՇՏԱՊ ՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ ծառայությունում

Ամանորյա տոնակատարություններից հետո, հավանաբար, շտապբուժօգնության կանչերի մեծ մասն առնչվում են սննդային, ալկահոլային թունավորումներին, այրվածքներին...

Հրատապ թեմա Հայաստանում Առողջապահության լրատու 1.2010
Ինֆուզիոն թերապիայի առանձնահատկույթունները հետվիրահատական շրջանում

Ժամանակակից գրականության մեջ ինֆուզիոն թերապիայի խնդիրները վերանայվել են և ստացել հետևյալ ձևակերպումը. 1) համալրել ծավալը, 2) հա­մալրել հեղուկը և 3) համալրել էլեկտրոլիտները...

Վիրաբուժություն Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Ուսուցման սիմուլյացիոն մեթոդներ ներդրման անհրաժեշտությունն անհետաձգելի բուժօգնության ուսուցման շրջանակներում

Բժշկական գործունեության մեջ անհետաձգելի հա­մարվում են այն ախտաբանական փոփո­խու­թյուն­ները, որոնց արդյունքում հիվանդի ընդհանուր վիճակը կտրուկ վատանում է և, համապատասխան անհետա­ձգելի բժշկական օգնություն չցուցաբերելու դեպքում, նրա կյանքին ուղղակի վտանգ է սպառնում...

Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Ավտո-ճանապարհային պատահարների հետևանքով առաջացած գանգուղեղային վնասվածքներ առանձնահատկությունները երեխաների մոտ

Տրանսպորտային պատահարների հետևանքով առաջացած վնասվածքների աճը, ցավոք, չի շրջանցել մաև մանկահասակ բնակչությանը, և առավել հաճախ կրում է պոլիտրավմայի (բազմավնասվածքների) բնույթ...

Մանկական հիվանդություններ Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Արձանագրային բուժումը ծանր վնասվածքներով հիվանդների վարման նախահիվանդանոցային փուլում

Տեղափոխման խնդիրը հանդիսանում է նախա­հի­վան­դանոցային փուլում ծավալվող գործունեության հիմնահարցերից մեկը: Անվտանգ տեղափոխում ապա­հովելու համար հարկավոր են ոչ միայն անհրա­ժեշտ սարքավորումներով և դեղամիջոցներով հագեցած տրանսպորտային միջոցներ, այլև որոշակի տեսա­կան գիտելիքների և գործնական հմտություն­ների քաջ իմացություն: Այս տեսանկյունից...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)
Ինֆուզիոն թերապիայի առանձնահատկությունները շտապ կարգով կատարվող վիրահատությունների ժամանակ

Հիպովոլեմիայի արագ և արդյունավետ շտկումը հանդիսանում է մեծ արդիականություն վայելող խնդիր՝ ցանկացած կրիտիկական վիճակում, այդ թվում նաև՝ շտապ կարգով կատարվող վիրա­հա­տությունների ժամանակ, երբ անհրաժեշտություն է ստեղծվում արագ համալրել ներանոթային ծավալը՝ անզգայացման ողջ ընթացքում կայուն հեմոդինամիկա ապա­հովելու, ինչպես նաև՝ հիպովոլեմիայով...

Վիրաբուժություն Ինտենսիվ թերապիա Մեդիցինսկիյ Վեստնիկ Էրեբունի 3.2008 (35)

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ