Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Աշխատավայրում

Օտար յուրայինների մեջ I յուրայինների մեջ օտար

Օտար յուրայինների մեջ I յուրայինների մեջ օտար

Գրեթե յուրքանչյուր ոք իր կյանքում շրջապատի հետ շփվելիս զգացել է տագնապ կամ լարվածություն: Օրինակ, ինչպես եք ձեզ զգում, երբ քննադատում են, կամ ինչպիսին է ձեր ինքնազգացողությունը գործընկերոջ հետ վիճաբանելուց հետո: Չենք խոսում արդեն անծանոթ լսարանի առջև ելույթից առաջ ձեր ապրումների մասին:

 

Անշնորհք, հիմար, նյարդային կամ անվստահ երևալու վախը ստիպում են հուզվել: Նման իրավիճակը իրավամբ կարելի է համարել ստրեսային, գտնում են հոգեբանները: 

 

Իհարկե, շատերը այդ վիճակը համարում են լոկ թյուրիմացություն, որը հաջորդ անգամ չի կրկնվի: Սակայն ոմանց համար հասարակության առջև այդ վախը լուրջ խնդիր է, որը հաղթահարել հնարավոր չէ:

 

Ինչպես տարբերել սոցիալական վախը սոցիալական ֆոբիայից` սևեռուն վախից:

 

Եթե նման վիճակ ծագում է երբեմն, իսկ հուզմունքն արագ անցնում է, ապա անհանգստանալու կարիք չկա: Դա լոկ արձագանքն է տհաճ վիճակի, որը և բարձրացրել էր անհանգստության մակարդակը: Եթե վերոնշյալ հանգամանքները պատահում են շատ հազվադեպ, սակայն նման ապրումների մասին մտքերը հանգիստ չեն տալիս և ստիպում են խուսափել մարդկանց հետ շփվելուց կամ հասարակական վայրեր հաճախելուց, ապա կարելի է վստահորեն ասել սոցիաֆոբիայի առկայության մասին: 

 

Սոցիաֆոբիան շրջապատող մարդկանց կողմից կշտամբանքի արժանանալու վախն է, որը կրում է սևեռուն բնույթ:

 

Հաճախ սոցիաֆոբիան չի ընկալվում որպես վախ, այլ ի հայտ է գալիս որպես անցանկալի, մերժված լինելու զգացում կամ սոցիալակամ բնույթի խնդրի լուծում: Օրինակ, դա կարող է լինել բողոք աշխատանքի ընդունվելիս տեստավորման ենթարկվելու, հիվանդանոց գնալու կամ բժշկին տուն կանչելու դեմ, խանութ կամ ռեստորան, սպորտդահլիճ կամ լողավազան գնալու անվճառականություն կամ խուճապ:

 

Երբեմն հասարակության առջև վախը բացահայտվում է կաշկանդվածությամբ, ձեռքերի դողով, կարմրությամբ, քրտնելով, սրտխառնոցով, գլխապտույտով, արգելակմամբ:

 

Մի շատ դեպքերում վախն ի հայտ է գալիս օտարի ներկայությամբ ուտելիս, հեռախոսային խոսակցության ժամանակ, հանրային զուգարանից օգտվելիս, քաղաքային տրանսպորտում երթևեկելիս, սեռական հարաբերությունների և այլ իրավիճակներում: 

 

Մարդիկ, ովքեր տառապում են սոցիաֆոբիայով ձգտում են լավ տպավորություն թողնել շրջապատի վրա, սակայն միաժամանակ կասկածում են, որ իրականում դա իրենց հաջողվում է: Օրինակ, անթերի աշխատելով ջանում է կանխել գործընկերների կամ պետի քննադատությունը: Նա երբեք չի ասի ՙոչ՚, նույնիսկ եթե խնդրանքը հակասի նրա հետաքրքրություններին և ցանկություններին: Եվ տանն էլ նա զիջում է բոլորին և ամեն ինչում: 

 

Սոցիաֆոբիայով տառապողը խուսափում է այն իրավիճակներից, երբ մյուսներն իրեն կարող են մերժել:

 

  • Մի դեպքում մարդիկ առավելապես վախենում են սոցիալական շփումների հետևանքներից: Այդպես է լինում, երբ մարդ չի համարձակվում խանութին վերադարձնել խոպան ապրանքը կամ խուսափում է պետի հետ խոսել աշխատավարձի բարձրացման մասին: Հասկանալի է, որ նրանց համար ավելի դյուրին է հրաժարվել նյութական որևէ բարիքից, քան հանդուրժել իր հասցեին արված զրուցակցի մեղադրանքները, որոնք, բացի այդ, կարող են դառնալ հասանելի հասարակությանը:

  • Այլ դեպքերում նրանց համար շատ կարևոր է շրջապատի համար լինել դրական կամ նույնիսկ բացարձակապես անբասիր անձնավորություն: Այստեղ անձը կարող դառնալ պատանդ սեփական իմիջի: Օրինակ, պատահում է այնպես, որ սոցիաֆոբիայով տառապողը ընկերական շրջապատում իրեն պահում է աշխույժ, կատակում է, իր մասին պատմում է անհավանական պատմություններ և նույնիսկ ծիծաղում է ուրիշների թերությունների վրա: Թվում է, նա այնքան ինքնավստահ է: Իրականում նա ջանում է թաքցնել իր տագնապը և կանխել շրջապատի կողմից հնարավոր անբարյացկամությունը: Նրա համար նման միջոցառումը ծանր փորձություն է:

 

Սոցիաֆոբիայով տառապողի համար տագնապի հիմնական պատճառն այն է, որ նա համոզված է, որ շրջապատի ուշադրությունն անպայման կրում է բացասական բնույթ:

 

Նման մարդիկ ուրիշների մոտ վախենում են թողնել թույլ կամ հիմար տպավորություն (չնայած դրա համար իրականում չկա ոչ մի հիմք): Շրջապատի մարդիկ սովորաբար սոցիաֆոբիայով տառապաող մարդկանց մասին արտահայտվում են բավական մեղմ, քան նա ենթադրում է: Մարդն այնպես է կառուցված, որ ընկալելում է աշխարհը, այդ թվում և շրջապատի ռեակցիան, սեփական ենթադրությունների պրիզմայի միջով: Այդ իսկ պատճառով, սոցիաֆոբիայով տառապաող մարդկանց դժվար է ընդունել սեփական հասցեին արված հաճոյախոսությունները և ասել դրանք ուրիշներին: 

 

Նրանք ջանում են թաքցնել բնավորության իրենց ՙիրական՚ գծերը կամ արտաքին թերությունները: Նրանց թվում է, թե իրենց ՙիրական՚ բնույթը պարզապես անտանելի է և երբ որևէ մեկը կիմանա, թե ինչ է թաքնված ՙքաղաքավարության դիմակի՚ ներքո, ապա նրանք անմիջապես ծիծաղի առարկա կդառնան և հասարակության կողմից կմերժվեն: Օրինակ, եթե մարդ գտնում է, որ վատ ֆիգուրա ունի, երբեք չի համաձայնվի լողավազան կամ ծովափ գնալու առաջարկին: Սոցիաֆոբիայով տառապող անձինք հաճախ են իրենց համարում անհետաքրքիր, ձանձրալի և միջակ ունակությունների տեր մարդիկ և այդ իսկ պատճառով հրաժարվում են երեկոների կամ ընկերների հետ ժամանակ անցկացնելու հրավերներից:

 

Շփման վախը սովորաբար ծագում է 12-ից և 20 տարեկան հասակում: Դա այսպես կոչված պատանեկան շրջան է: Այն ցանկացած մարդու կյանքում ամենաբարդ շրջանն է. չէ որ դա անցումն է մանկությունից դեպի չափահասություն:

 

Այդ շրջանում նա շատ բան կյանքում կատարում է առաջին անգամ. գիտակցաբար ապրում է սեռական հակումը, ինքնուրույն ընտրում ընկերներին, հետաքրքրությունները, հագուստի ոճը, պատասխանատու լինում սեփական արարքների համար և այլն: Հաճախ պատանիներն այդպիսի պահերին զգում են ուժեղ լարվածություն: 

 

Հասարակության մեջ առաջին մուտքով է պայմանավորված անձի ապագա վերաներմունքը սոցիալական տարբեր փոխհարաբերությունների նկատմամբ:

 

Վախը, որ ծագում է շփումների ժամանակ բացասական փորձի արդյունքում, հետագայում դառնում է հուզական վահան, անհատին պահպանելով շրջապատի կողմից բխող վտանգից:

 

Այլ խոսքով, սոցիաֆոբիայի գլխավոր պատճառներից մեկը կարող է լինել փորձի բացակայության պատճառով ծագած անվստահությունը:

 

Իսկ ձեզ մոտ ինչպես է

 

Նրանց համար, ովքեր կասկածում են, որ սոցիաֆոբիա ունեն, առաջարկվում է հետևյալ թեստը: 

 

  1. Մտեք հագուստեղենի կամ կոշկեղենի հարուստ մի խանութ, փորձեք մի քանի բաներ և հեռացեք առանց որևէ բան գնելու:

  2. Անցորդներից մեկին հարցրեք դեպի շենքը տանող ճանապարհը, որի դիմաց դուք կանգնած եք:

  3. Շուկայի կենտրոնում սկսեք երգել:

  4. Խանութում վճարելով գնումների համար, պարզում եք, որ փողը չի բավարարում:

  5. Զանգահարեք որևէ տեղեկատու ծառայություն և մեկ զանգի ընթացքում հարցրեք ոչ պակաս 5 բան:

  6. Ռեստորանում խնդրեք մատուցողին փոխել ձեր ճաշատեսակը:

  7. Ընդունեք հրավեր այնպիսի միջոցառման, որին չեք ուզում գնալ:

  8. Խոշոր գումարի պարքտ արեք ոչ լավ ծանոթից:

  9. Ժողովի ժամանակ ելույթ ունեցեք ռացիոնալիզատորական առաջարկով:

  10. Փողոցում մոտեցեք ցանկացած մարդու և առաջարկեք ծանոթանալ:

 

Եթե նույնիսկ այն միտքը, թե պետք է կատարել այս խնդիրները, ձեզ սարսափեցնում է, նշանակում է, ցավոք, դուք տառապում եք սոցիաֆոբիայով: Այդ դեպքում ընդունեք վերանշյալ առաջարկները որպես գործողության անցնելու հրահանգ: Եթե այդ 10 կետերի կատարումը ձեզ համար դժվար չի լինի, կարող համարել, որ դուք ազատվեցիք հասարակության առջև վախից:

Սկզբնաղբյուր. Առողջապահության լրատու 3 (541) 29.01.2010
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

ՀՀ ԱՆ. Խորհուրդներ՝ բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում աշխատանքի կազմակերպման
ՀՀ ԱՆ. Խորհուրդներ՝ բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում աշխատանքի կազմակերպման

Շաբաթվա ընթացքում արձանագրված և կանխատեսվող շոգ եղանակի կապակցությամբ առողջապահության նախարարությունը հիշեցնում է, որ բարձր ջերմաստիճանային պայմաններում աշխատանքի կազմակերպման նկատմամբ ՀՀ օրենսդրությամբ սահմանված պահանջները...

Օգտակար խորհուրդներ
Հատուկ ընդմիջումներ՝ +40 աստիճանից բարձր պայմաններում աշխատանքի ժամանակ. iravaban.net
Հատուկ ընդմիջումներ՝ +40 աստիճանից բարձր պայմաններում աշխատանքի ժամանակ. iravaban.net

ՀՀ աշխատանքային օրենսգրքի 153-րդ հոդվածը սահմանում է աշխատանքի ընթացքում լրացուցիչ և հատուկ ընդմիջումներ ունենալու իրավունքը...

ԼՈՒՐԵՐ: Բժշկական իրավունք
5 հետաքրքիր փաստ, թե ինչպես է նստած աշխատանքն ազդում առողջության վրա. news.am
5 հետաքրքիր փաստ, թե ինչպես է նստած աշխատանքն ազդում առողջության վրա. news.am

Շատերն են հավանաբար լսել, որ նստած աշխատանքը բացասաբար է ազդում մեր առողջության վրա` ընդհանրապես, եւ մասնավորապես` աշխատանքի ժամանակ սիրտ-անոթային համակարգի վրա...

Աշխատավայրում կենտրոնանալու 6 միջոց. 1in.am
Աշխատավայրում կենտրոնանալու 6 միջոց. 1in.am

Աշխատանքի ընթացքում մենք ստիպված ենք մշտապես լինել կապի մեջ` հեռախոսի և համակարգչի միջոցով: Որպեսզի դա խնդիր չդառնա, ubr.ua-ն ներկայացնում է 6 միջոց...

Ես և աշխատանքը
Բույրեր, որոնք կօգնեն առօրյա աշխատանքում. 1in.am
Բույրեր, որոնք կօգնեն առօրյա աշխատանքում. 1in.am

Գիտնականները պարզել են, որ կոնկրետ բույրերից օրգանիզմում բարձրանում է ցինեոլի մակարդակը, որը խթանում է նեյրոնների ակտիվությունը: Հենց դրա հետ են կապում մտավոր հանձնարարությունների փայլուն լուծումը, ագրեսիվության...

Ես և աշխատանքը
12 մեթոդ աշխատավայրում սթրեսից ազատվելու համար. 1in.am
12 մեթոդ աշխատավայրում սթրեսից ազատվելու համար. 1in.am

Lady.obozrevatel.com-ը մեթոդներ է առաջարկում աշխատավայրում սթրեսից ազատվելու համար...

Ես և աշխատանքը
5 տարբերակ, թե ինչպես կարող է աշխատանքը փչացնել քունը.
5 տարբերակ, թե ինչպես կարող է աշխատանքը փչացնել քունը.

Շատերն անհամբերությամբ են սպասում ուրբաթ երեկոյան ժամերին, երբ դուրս կգան գրասենյակից՝ առաջիկա հանգստյան օրերին լարվածությունը թոթափելու ոգևորությամբ: Իրավիճակը ծանոթ է ամբողջ աշխարհի աշխատողներին. պատճառը...

Քուն, քնի խանգարումներ Ես և աշխատանքը
Աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման 12 խորհուրդ. 1in.am
Աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման 12 խորհուրդ. 1in.am

Ոչինչ միանգամից չի լինում՝ ցանկացած նպատակի հասնելու համար անհրաժեշտ են ջանքեր և ժամանակ: Իսկ եթե այդ հարցին մոտենաք կազմակերպված, ապա կհասնեք դրական...

Ես և աշխատանքը
6 նշան, որոնք վկայում են, որ դուք աշխատամոլ եք. tert.am
6 նշան, որոնք վկայում են, որ դուք աշխատամոլ եք. tert.am

Աշխատամոլ, գնումների մոլի սիրահար կամ շոկոլադամոլ լինելն այն մեղքերից է, որոնք մարդիկ խոստովանում են ոչ այնքան մեղքի, որքան հումորի զգացումով: Շատերը գիտեն, որ շոկոլադի չարաշահումը կամ աշխատավայրում մեկ-երկու ժամ ավելի մնալն այնքան էլ...

Ես և աշխատանքը
3 խորհուրդ՝ աշխատավայրում ընկերներ ձեռք բերելու համար
3 խորհուրդ՝ աշխատավայրում ընկերներ ձեռք բերելու համար

Եթե հաջողացրել եք ընկերություն հաստատել աշխատավայրում, ապա կարող եք ինքներդ ձեզ բախտավոր մարդ համարել: LinkedIn պրոֆեսիոնալ սոցիալական ցանցը սպասարկող մասնագետների կողմից իրականացված...

Ես և աշխատանքը
Եթե ստիպված եք երկար ժամեր անցկացնել համակարգչի առջեւ. կինեզիոթերապևտ Արամ Նալբանդյան (տեսանյութ)
Եթե ստիպված եք երկար ժամեր անցկացնել համակարգչի առջեւ. կինեզիոթերապևտ Արամ  Նալբանդյան (տեսանյութ)

Նստած դիրքը ողնաշարի համար ամենածանրն է համարվում: Այդ մասին med-practic-ի հետ զրույցում ասաց կինեզիոթերապևտ, ռեաբիլիտոլոգ Արամ  Նալբանդյանը ՝ հավելելով, որ ողնաշարը օրգանիզմի...

Բժշկի ընդունարանում Ես և աշխատանքը Բժիշկներ
Ինչպես ճիշտ հեռանալ աշխատանքից. նրանք Ձեզ երկար կհիշեն
Ինչպես ճիշտ հեռանալ աշխատանքից. նրանք Ձեզ երկար կհիշեն

Բոլորս էլ ժամանակ առ ժամանակ փոխում ենք մեր աշխատավայրը: Հոգեբանները խորհուրդ են տալիս փոխել աշխատանքը 3-5 տարին մեկ: Եթե մտածում եք\' ինչպես հեռանալ աշխատանքից, հետևեք...

Ես և աշխատանքը
10 շարժում, որոնք կարող են ձեզ առանց աշխատանք թողնել
10 շարժում, որոնք կարող են ձեզ առանց աշխատանք թողնել

Թափուր աշխատատեղին դուք արձագանքել եք հիանալի ռեզյումեով (ինքնակենսագրական) և դրան կից անթերի  նամակով։ Դուք տեղեկություններ եք հավաքել ընկերության մասին և հարցազրույցի ժամանակ...

Ես և աշխատանքը
Համակարգիչն ու ձեր առողջությունը
Համակարգիչն ու ձեր առողջությունը

Մարդկանց հիվանդություններն ու ընտրած մասնագիտությունը ուղղակիորեն փոխկապակցված են: Օրինակ` հանքափորները, սովորաբար, տառապում են սիլիկոզներից, նրանք, ովքեր ստիպված են ամբողջ օրը ոտքի վրա կանգնել, ունենում են երակների լայնացում… Իսկ որ...

Ես և աշխատանքը
Բացառիկ խորհուրդներ` աշխատավայրում խնդիրների լուծման համար
Բացառիկ խորհուրդներ` աշխատավայրում խնդիրների լուծման համար

Միկա Բրժեզինսկին, ով Morning Joe հայտնի հեռուստաշոուի հաղորդավարուհին է և ամերիկյան Cosmo-ի` կարիերայի հարցերով խորհրդատուն, կօգնի աշխատավայրում վերացնել բոլոր այն խոչընդոտները, որոնք քեզ անհաղթահարելի են թվում...

Ես և աշխատանքը

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ