Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Բժիշկ-արվեստագետ

Բժիշկ-արվեստագետ - Տաթևիկ Շահյան

Բժիշկ-արվեստագետ - Տաթևիկ Շահյան

- Նկարել սիրել եմ միշտ։ Միշտ ասելով` նկատի ունեմ դպրոցական տարիքից, երբ գրադարանից գրքեր էի վերցնում ու դրանց մեջ եղած պատկերները արտանկարում։ Վերջերս ձեռքս ընկավ «Մյունհաուզենի արկածները» գրքի մի հին հրատարակություն, որը փոքր ժամանակ կարդացել էի ու արտանկարել բոլոր պատկերները։ Ասեմ, որ այդ գիրքը թերթելիս շատ հետաքրքիր հիշողություններ արթնացան...

 

- Եվ ի՞նչ որակի էին ստացվում այդ արտանկարները։


- Շատ վատ... Հասկանում էի, որ նկարներս վատն էին, բայց նկարելու ցանկությունն այնքան մեծ էր, որ համառորեն շարունակում էի աշխատել։

 

- Կա՞ր ինչ-որ մեկը, որին, այնուամենայնիվ, դուր էին գալիս Ձեր նկարները, և որը խրախուսում էր Ձեզ։


- Ո՛չ, քանի որ խիստ ինքնամփոփ երեխա էի ու սիրում էի ինքս ինձ զբաղեցնել։ Երբեք չէի սիրում կիսվել ուրիշների հետ. անգամ ծնողներիս ցույց չէի տալիս նկարներս։


Ամբողջ կյանքում երազել եմ նկարչական դպրոց գնալ։ Սովորում էի յոթերորդ դասարանում, երբ մեզ մոտ նկարչական դպրոց բացվեց։ Ես թախանձագին խնդրեցի, աղաչեցի ծնողներիս, որ ինձ այդ դպրոցն ուղարկեն, սակայն, վերջիններս չհամաձայնեցին։ Հավանաբար պատճառն այն էր, որ նրանք կանխավ որոշել էին, որ ես անպայման պետք է բժիշկ դառնամ, իսկ նկարչական դպրոց հաճախելս կարող էր վտանգել այդ ծրագիրը։ Հայրս գտնում էր, որ ճշմարիտ արվեստագետ լինելու համար անպայման պետք է հանճար լինել, և, որ միջակ նկարիչները դժբախտ մարդիկ են։ Ցավոք, իմ մեջ նա հանճարին բնորոշ ոչ մի գիծ չէր նշմարում։ Միայն շատ տարիներ անց, երբ ներկա էր իմ ցուցահանդեսներից մեկին, նկարներս երկար ուսումնասիրելուց հետո ասաց, որ միգուցե ժամանակին սխալ է գործել...


Նկարչական դպրոցին փոխարինեց նկարչական խմբակը, որը բացվել էր մեր դպրոցում։ Սկզբում բավականին շատ երեխաներ ոգևորված որոշեցին հաճախել այդ խմբակը։ Կարճ ժամանակ անց` բոլորը նկարչությունից «հոգնեցին», ու խմբակում մնաց ընդամենը մեկ սան` ես։ Բավականին հետաքրքիր պատկեր էր, երբ ուսուցիչը ընդամենը մեկ աշակերտի հետ նստում էր դպրոցի այգում ու Իշխանասարը նկարում։ Երևի տեսնելով նկարչության հանդեպ իմ սերը` ուսուցիչս չփակեց խմբակը ու դեռ երկար ժամանակ աշխատեց իր միակ աշակերտի հետ։

 

- Արդյունքո՞ւմ...


- Արդյունքում... դարձա բժիշկ...


Ուսանողական թոշակս հավաքում էի ու նկարչական պարագաներ գնում։ Ամբողջ տարին սպասում էի ամառային արձակուրդներին, երբ բավական ժամանակ էի ունենում զբաղվելու իմ սիրած գործով։ Նկարում էի հիմնականում իմ հայրենի սարերն ու բնությունը։

 

- Երևանի բնապատկերները կտավների չե՞ք վերածել։


- Ո՛չ, քաղաքն ինձ ավելի խորթ է ու կաշկանդող։ Ես ինձ իսկապես ազատ եմ զգում միայն բնության գրկում, որտեղ մարդը կարող է բացահայտել սեփական Ես-ը։ Լեռներում դու լեռներինն ես, լեռները` քոնը։ Իհարկե, մենակ սար բարձրանալուց վախենում էի ու միշտ ընկերներիցս մեկին համոզում էի, որ հետս գա։ Որևէ մեկը երկրորդ անգամ չէր համաձայնվում ուղեկցել ինձ, քանի որ ես ամբողջ օրը նկարում էի, իսկ ինքը` մնում արևի տակ։


Առաջին անգամ նկարներս սկսեցին ինձ դուր գալ միայն 18-19 տարեկանում։ Այդ պահից էլ սկսեցի նկարել նաև յուղաներկով։ Չգիտեի, թե անգամ յուղաներկն ինչպես է բացվում, չգիտեի` ինչպես վարվեմ դրա հետ։ Մի բան միայն հաստատ գիտեի. անպայման նկարելու եմ։ Այդ տարիներին երազում էի ծանոթանալ իսկական նկարիչների հետ։ Ինձ համար նրանք ինչ-որ մի այլ` առասպելական աշխարհի ներկայացուցիչներ էին։


Ցավոք, չկար մեկը, որ ինձ ծանոթացներ որևէ նկարչի հետ, իսկ ես այն ժամանակ չափից ավելի անհամարձակ էի, որպեսզի ինքնուրույն փորձեի կապեր հաստատել։ Կրթաթոշակիս մյուս մասն էլ տրամադրում էի գեղանկարչական ալբոմներ գնելուն։ Ինձ գրեթե բոլոր գրախանութներում արդեն ճանաչում էին։ Ուսուցիչներ չունեի, ու այդ ալբոմներն ինձ պետք էին,որպեսզի ուսումնասիրեի նկարչական տեխնիկան, փորձեի հասկանալ, թե ինչպես կարելիէ լավ նկարել, ինչպես կարելի է արտահայտել այս կամ այն գաղափարը, ձգտել կատարելության։ Այնպես որ կարելի է ասել, թե «ուսանել եմ» բազմաթիվ հանճարեղ նկարիչների մոտ, որոնք, ինչ խոսք, այդպես էլ պատկերացում չունեն իրենց «սանի» գոյության մասին...

 

- Եվ քանի՞ տարի տևեց Ձեր ''հեռակա ուսումնառությունը''։


- Շատ երկար, գուցե նույնիսկ մինչ օրս, որովհետև նկարել եմ մի քանի փուլով։ Ուսանողական տարիների արգասաբեր շրջանին հաջորդեց երկարատև «արձակուրդի» շրջան։ Ես ամուսնացա ու տասը տարի չնկարեցի, քանի որ եթե մի բան անում եմ, ապա պիտի անեմ ամենայն նվիրումով, իսկ փոքր երեխաներ ունեցող կինը ամբողջովին նվիրվում է իր երեխաներին։

 

- Ասում են, որ երկարատև ընդհատումից հետո նկարիչները ինչ-որ մի բան կորցնում են ու չեն կարողանում իրենց վերագտնել։


- Համաձայն չեմ, քանի որ ինձ մոտ հակառակ պատկերն է։ Իմ նկարներում կա այդ տասը տարիների ընթացքում կուտակված ներքին էներգիան։ Հիմա` տարիներ անց, մտածում եմ, որ գուցե այդ ընդմիջումն անհրաժեշտ էր։ Ինքնե՛րդ պատկերացրեք։ Ամուսնությունից տասը տարի անց նորից սկսեցի նկարել ուայնքան տարվեցի նկարչությամբ, որ նույնիսկ ընդունվեցի նկարչական մասնավոր ակադեմիա, որտեղ ինձնից բացի մնացած բոլորը 20-25 տարեկան էին։


- Ասել է թե դարձաք պրոֆեսիոնալ նկարի՞չ։


- Պատկերացրե՛ք, որ հենց այդ ակադեմիայում ստացած գիտելիքները նպաստեցին, որ հասկանամ, թե ինչ ահռելի տարբերություն կա պրոֆեսիոնալ նկարիչների ու դիլետանտների միջև։ Ցավոք, ես հայտնվեցի հենց վերջինների շարքերում։ Ժամանակին կարծում էի, թե կարևոր չէ, թե ինչպես ես ներկայացնում ասելիքդ,. շատ ավելի կարևոր է, թե ինչ ես ուզում ասել։ Հետագայում միայն հասկացա, որ պրոֆեսիոնալ մակարդակով ստեղծված գործը շատ ավելի հզոր է ու խոսուն։ Այս եզրահանգումից հետո փորձեցի առավելագույնս հեռանալ դիլետանտությունից ու հասնել պրոֆեսիոնալիզմի։ Կարծում եմ, որ աշխատասիրությանս շնորհիվ ինչ-որ հաջողությունների հասա։

 

- Ձեր անհատականության կայացմանը չի՞ խանգարել նկարչությունը։


- Իհարկե ո՛չ։ Եթե կյանքիցս հանենք նկարչությունը, այն կդառնա տխուր և անհետաքրքիր։ Կարծում եմ, որ նկարելը մի պարգև է, որը տրվում է ոչ բոլորին, ու տալիս հնարավորություն` ասելու այն, ինչ ուրիշ ոչ մի լեզվով չես ասի։ Չարտահայտած մտքեր ու գաղափարներ ունենալը դաժան բան է։ Երջանիկ եմ, որ հնարավորություն եմ ունեցել ազատվելու այդ մտքերից` հանձնելով դրանք կտավներին։

 

- Գիտեմ, որ եղել են տարիներ, երբ նկարչությունը դարձել է Ձեր հիմնական զբաղմունքը։ Ինչպե՞ս ստացվեց, որ թողեցիք բժշկությունը ու անցաք նկարչության։


- Որոշումը կայացրել եմ մեկ օրում։ Ծանր տարիներին, երբ մեր բուժհիմնարկները կաթվածահար վիճակում էին, ստացվեց այնպես, որ մեզ պետք է այցելության գար Հանրապետության առաջին նախագահի տիկինը։ Անհամբերությամբ սպասում էի` վստահ, որ այցելության ժամանակ պետք է ներկայացնենք տիրող իրավիճակը, բացատրենք, որ` օրինակ. ցրտի պատճառով չենք կարողանում տարրական օգնություն ցույց տալ մեզ դիմած հիվանդ երեխաներին։ Ցավոք, ամեն ինչ ընթացավ այլ սցենարով։ Առավոտյան մեր գլխավոր բժշկի աշխատասենյակում մի հոյակապ, ճոխ սեղան գցվեց, ու առաջին տիկինն էլ արժանացավ ջերմագույն ընդունելության...
Հաջորդ օրը ես աշխատանքից ազատվելու դիմում գրեցի ու ամբողջովին նվիրվեցի իմ հոգու կանչին` նկարչությանը... Եվ այդպես մի քանի տարիներ...

- Ի՞նչ եք սիրում նկարել։


- Բնություն։ Ընդ որում, եթե առաջ փորձում էի վերարտադրել այն այնպիսին, ինչպիսին կա, ապա հետո հասկացա, որ բնությունը նաև միջոց է, որն օգտագործելով` հնարավոր է շատ բան ասել։ Երևի այդ պատճառով շատ զարմանում եմ, երբ որևէ նկարչի աշխատանքները փորձում են մինչև վերջ վերլուծել։ Վստահ եմ, որ ամեն մի նկարի մեջ կա մի թաքնված իմաստ, որը հասու է միայն հենց իրեն` հեղինակին։ Գլուխգործոց կարելի է համարել այն նկարը, որը դիտելիս յուրաքանչյուրը կարող է տեսնել այն, ինչ ինքն է ուզում։ Երևի հենց դա էլ կարելի կլինի անվանել կատարյալ նկար։

 

- Երբևէ նկար վաճառե՞լ եք։


- Վաճառել եմ։ Մեծ դժվարությամբ։ Ինձ համար շատ ավելի հեշտ է նվիրել նկարներ, որովհետև գիտեմ, թե ում եմ նվիրում, ու ինձ համար այդ նկարը կարելի է ասել կորած չէ։ Լրիվ այլ պատկեր է նկարը վաճառելիս։ Երբ գալիս էին նկարներ գնելու, դաժան զգացումներ էի ունենում. նկարներդ շարված են, ու սպասում ես, թե որն են ընտրելու։ Կան նկարներ, որոնք շատ ավելի հարազատ են, ու որոնցից շատ դժվար է բաժանվել։ Ու երբ գալիս էին նկար ընտրելու, երեխայի պես հուզվում էի ու մտքում խնդրում, որ հանկարծ դրանցից մեկը չընտրեն։ Մի քանի տարի նկարչությամբ զբաղվելուց հետո կրկին թողեցի այն` դեղագործական ընկերությունում աշխատանքի անցնելու պատճառով։ Ես դա համարում եմ իմ մեծագույն կորուստներից մեկը։ Երջանիկ եմ համարում այն մարդկանց, ովքեր զբաղվում են իրենց սիրած գործով։ Հանգամանքներն ինձ ստիպեցին հրաժարվել նկարչությունից, ու ես ինձ, ցավոք, չեմ կարող դասել երջանիկ մարդկանց թվին... Արդեն տասը տարի է չեմ նկարում։ Գուցե դարձյալ գա մի ժամանակ, երբ ձերբազատված լինեմ կենցաղային և աշխատանքային հոգսերից ու ինձ ազատ համարելով` փորձեմ ևս մեկ անգամ նվիրվել իմ սիրած գործին...

Հեղինակ. Վահե Տեր-Մինասյան
Սկզբնաղբյուր. ՀՀ - Ամսագիր ''Ֆարմացևտ պրակտիկ'' 1-2-2008 (10)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

«ՍՊԻՏԱԿԻ ԵՐԿՐԱՇԱՐԺ» ՕՊԵՐԱՑԻԱՆ
«ՍՊԻՏԱԿԻ ԵՐԿՐԱՇԱՐԺ» ՕՊԵՐԱՑԻԱՆ

Այսօրվա զենքերի հնարավորություններն արդեն ասես կտրել-հատել են մարդկային երևակայության սահմաններն անգամ, կամ էլ, դրանց վրա կենտրոնացածները մոռացել են, որ այդ զենքերը այս միամորիկ, չափ ու սահմաններով...

Պատմության էջերից Հիշարժան տարեթվեր
2015-ը … Հարության և շարունակության տարի. ՆԱՆԵ
2015-ը … Հարության և շարունակության տարի. ՆԱՆԵ

Արդեն մեկ դար է, որ, իհարկե, ոչ բավարար չափով, բայց միևնույն է` մեր երկրի և սփյուռքի հայության ջանքերի գնով, փորձում ենք աշխարհին համոզել, որ մարդկություն բառի արմատը մարդն է` Աստծո պատկերով ու նմանությամբ...

ՆԱՆԵ. Նոստալգիա
ՆԱՆԵ. Նոստալգիա

Ես քեզ որոնեցի երեկ գիշեր նորից,
Թեկուզ մեր այն վերջին...

ՆԱՆԵ. Երկնագույն ծաղիկների ամիսը
ՆԱՆԵ. Երկնագույն ծաղիկների ամիսը

–   Զինվորը կգա, զինվորը չի գա, - Երկնագույն ծաղիկների նրբին թերթերը հատ-հատ պոկելով մրմնջում էր Արփին: Հետո գլուխը բարձրացեց ու հայացքը սահեցրեց երկնագույն ծաղիկներով ծփացող դաշտին...

ՆԱՆԵ. Դեպի քո անհասկանալին, Երկի՛ր
ՆԱՆԵ. Դեպի քո անհասկանալին, Երկի՛ր

 Ես հանելուկներ չեմ սիրում. լավ է, երբ ամեն ինչ պարզ է, ու ես ամեն բան գիտեմ։ Հանելուկն անպայման` ուզեմ, թե չուզեմ, մտքերս խճճելու է իր հանգույցների մեջ, լուծեցի` կարող եմ թեթևացած շունչ քաշել, չլուծեցի...

ՆԱՆԵ. Վերադառնամ...
ՆԱՆԵ. Վերադառնամ...

…Վերադառնամ դաշտը այն բաց .

Բաղեղները հյուսած ծամիս`

Սպասեմ քույր մուսաներին...

ՆԱՆԵ. Երկուսը
ՆԱՆԵ. Երկուսը

Հակոբն ամբողջ գիշեր աչք չփակեց… Եվ դա վերջին ամիսներին առաջին անքուն գիշերը չէր։ Անքուն ժամերն անցնում էին ինչ-որ ելքի փնտրտուքով…Վարկից վարկ պարտքերը  տոկոսների հետ աճում  ու աճում էին։ Եվ հիմա ինքը նման էր ճահճի...

ՆԱՆԵ. Երկիրս
ՆԱՆԵ. Երկիրս

Ինչ էլ լինի`  ծաղկելու է ծիրանենիդ.

Ծիծեռնակը ծանոթ քիվին –              

                   նորոգելու բույնը իր հին,

Պայթելու է հունդը հողում...

Մենք բոլորս ենք տեսնում, թե ինչպես արդեն մոլորակով մեկ ծավալվում ու տիրաբար իշխում են ստորը, դաժանը, ցածրը, գարշելին
Մենք բոլորս ենք տեսնում, թե ինչպես արդեն մոլորակով մեկ ծավալվում ու տիրաբար իշխում են ստորը, դաժանը, ցածրը, գարշելին

Ձեզ ենք ներկայացնում Արթուր Հովհաննիսյանի հարցազրույցը բանաստեղծ և հրապարակագիր, Հայաստանի գրողների միության անդամ, Հայաստանի նկարիչների միության պատվավոր անդամ Նանեի հետ, ով մասնագիտությամբ...

Լևոն Անդրանիկի Ճաղարյան. բարձրակարգ վիրաբույժ
Լևոն Անդրանիկի Ճաղարյան. բարձրակարգ վիրաբույժ

Մարդ, ահա' թե ինչն է ինձ հետաքրքրում:

Մարդկային դեմքը բնության բարձրագույն ստեղծագործությունն է,

և այն ինձ համար անսպառ աղբյուր է:

Ամադեո Մոդիլյանի...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 3-4.2009 (15)
Բժիշկ-նկարչի հոգու աշխարհը - Աշոտ Եղոյան
Բժիշկ-նկարչի հոգու աշխարհը - Աշոտ Եղոյան

- Զարմանալի բան է բժշկությունը, և արդյոք կապ ունի՞ արվեստի հետ, թե՞ ոչ` դժվար է ասել։ Բայց եթե Բուլգակովը, Շիլլերը, Կոնան Դոյլը, Չեխովը բժիշկներ էին, ուրեմն` արվեստի հետ բժշկությունն իսկապե՛ս...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 9-10.2008 (14)
Հրանտ Սապոնջյան
Հրանտ Սապոնջյան

Մեր հյուրն է «Քանաքեռ-Զեյթուն» բժշկական կենտրոնի գինեկոլոգիական բաժանմունքի ավագ օրդինատոր, բ.գ.դ. Հրանտ Սապոնջյանը, ով տարիներ շարունակ իր հիմնական աշխատանքին զուգահեռ զբաղվում է նաև նկարչությամբ...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 6-7.2008 (13)
Մեկ դար... Մեկ կյանք...
Մեկ դար... Մեկ կյանք...

Օրեցօր վերափոխվում է Երևանը։ Նոր սերնդի համար այն վիթխարի, բարձրահարկ շինություններով, անթիվ-անհամար գովազդային վահանակներով ու գունավոր ցուցափեղկերով մի քաղաք է, որի հատուկենտ...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 4-5.2008 (12)
Բժիշկ-նկարիչ` Պավել Անանիկյան
Բժիշկ-նկարիչ` Պավել Անանիկյան

Մեր հյուրն է բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, գիտության վաստակավոր գործիչ, Հայաստանի վիրաբուժական գիտությունների ակադեմիայի նախագահ, Ռուսաստանի բժշկատեխնիկական ակադեմիայի ակադեմիկոս...

Ֆարմացևտ պրակտիկ 3.2008 (11)

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ