Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջ և գեղեցիկ

Արևպաշտպան միջոցները կարո՞ղ են վնասակար լինել

Արևպաշտպան միջոցները կարո՞ղ են վնասակար լինել

Լավագույն լուծումը այնպիսի արևապաշտպան միջոցներից խուսափելն է, որոնք պարունակում են ԱՄՆ Սննդամթերքի և դեղերի վարչության (ՍԴՎ, անգլերեն` FDA) կողմից չցուցված հետևյալ ուլտրամանուշակագույն ֆիլտրերը.

 

  • ավոբենզոն (avobenzone)
  • օքսիբենզոն (oxybenzone)
  • օկտոկրիլեն (octocrylene)
  • էկամսուլ (ecamsule)։


Ինչպես պարզել են մասնագետները, վերոնշյալ բաղադրիչների ներթափանցման մակարդակն արյան մեջ զգալիորեն գերազանցում է ՍԴՎ-ի կողմից սահմանված ցուցանիշները։ Հետազոտության հեղինակները նշում են, որ օքսիբենզոնը կարող է բացասաբար անդրադառնալ էնդոկրին համակարգի գործունեության վրա։ Այս նյութը, ենթադրաբար, կարող է ազդել օրգանիզմում այնպիսի գործընթացների վրա, ինչպիսիք են աճը, զարգացումը և վերարտադրողականությունը։ Մասնավորապես, հետազոտության ընթացքում պարզվել է, որ օքսիբենզոնը թույլ էստրոգեն է և կարող է նվազեցնել տեստոստերոն արական հորմոնի մակարդակը դեռահաս տղաների օրգանիզմում։


Այնուամենայնիվ, օգո՞ւտ, թե՞ վնաս


Մաշկաբանության ամերիկյան ակադեմիան ՍԴՎ հետազոտություններին ի պատասխան հրապարակել է, որ արևապաշտպան քսուքներ պետք է կիրառել։ Ընդ որում, բժիշկները խորհուրդ են տալիս գնել SPF-30 և ավելի բարձր պաշտպանության գործոնով միջոցներ, և դրանք համատեղել ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից (ՈՒՄՃ) պաշտպանության այլ մեթոդների հետ (գտնվել ստվերում, կրել գլխարկ և այլն)։


Ֆիզիկական և քիմիական արևապաշտպան ֆիլտրեր


Արևապաշտպան քսուքների բաղադրության մեջ կան քիմիական և ֆիզիկական (հանքային) արևապաշտպան (SPF) ֆիլտրեր։ Առաջին խումբը ՈՒՄՃ կլանողներ են, իսկ երկրորդը՝ անդրադարձնողներ։


Վերոնշյալ «կասկածելի քառյակի» նյութերը պատկանում են քիմիական արևապաշտպան ֆիլտրերի խմբին։ Դա չի նշանակում, որ բոլոր քիմիական արևապաշտպան միջոցները վատն են։ Յուրաքանչյուր տարի Բնապահպանական աշխատանքային խումբը (Environmental Working Group) կազմում է առողջության համար անվտանգ հարյուրավոր արևապաշտպան քսուքների ցանկ, որոնց մեջ կան և՛ հանքային, և՛ քիմիական կամ օրգանական միջոցներ։


Օրգանական ուլտրամանուշակագույն ֆիլտրերը


(ՈՒՄՖ) թույլ են տալիս ստանալ մինչև 100 և նույնիսկ բարձր պաշտպանության գործոնով միջոցներ, որոնք հարմար է ներառել տարաբնույթ կոսմետիկ միջոցների՝ քսուքների, գելերի, ցողացիրների, լոսյոնների և այլ միջոցների մեջ, ավելացնել դեկորատիվ կոսմետիկայի, շամպունների և մազերի լաքերի մեջ։ Սակայն ոչ բոլոր նյութերն են անվտանգ մաշկի համար։


Առաջին հերթին օրգանական ՈՒՄՖ-ները առավել հաճախ են գրգռում մաշկը և առաջացնում ալերգիա։ Դրանցից մի մասը կարող է նաև ֆոտոռեակտիվություն դրսևորել։ Դա նշանակում է, որ ճառագայթումից որոշ ժամանակ անց այդպիսի ֆիլտրերով «պաշտպանված» մաշկի վրա ավելի շատ ազատ ռադիկալներ կառաջանան, քան անպաշտպան մաշկի վրա։


Այժմ հայտնի է, որ մի շարք օրգանական ՈՒՄՖ-ներ օժտված են նաև հորմոնային ազդեցությամբ։ Պարզվել է, որ դրանք կարող են հանգեցնել ձկների, կակղամորթների և ջրային այլ բնակիչների սեռի փոփոխության և սեռական օրգանների զարգացման խանգարման։ Դեռ հայտնի չէ, թե որքանով են ՈՒՄՖ-ների հորմոնային ազդեցությունները դրսևորվում մարդու օրգանիզմում, սակայն արդեն ակընհայտ է, որ այդ նյութերը անվտանգ համարել չի կարելի։


Տխուր փաստն է նաև այն, որ ՈՒՄՖ-ները կարող են թափանցել արյան մեջ և կուտակվել օրգանիզմում։ Օրինակ` ԱՄՆ-ում վերջերս հետազոտել են տարբեր էթնիկ ծագման, տարիքի և սեռի ավելի քան 2000 ամերիկացիների մեզը։ Փորձանմուշների 96%-ի մեջ հայտնաբերվել է արևապաշտպան շատ միջոցների բաղադրության մեջ մտնող հայտնի բենզոֆենոն-3 (օքսիբենզոն) ՈՒՄՖ-ն։
Ընդ որում, կանանց օրգանիզմում, հատկապես երիտասարդ տարիքի, օքսիբենզոնի պարունակությունը միջինը 3 անգամ ավելի բարձր է եղել, քան տղամարդկանց օրգանիզմում, իսկ սպիտակամորթ ամերիկացիների արյան մեջ` յոթ անգամ ավելի, քան աֆրոամերիկացիների մոտ։


Վերջին տարիներին շատ մաշկաբաններ խորհուրդ են տալիս նախապատվությունը տալ հանքային ֆիլտրերին՝ որպես առավել արդյունավետ միջոցի։


Պարզելու համար, որ այս կամ այն քսուքը հանքային ֆիլտրի հիմքով է, բաղադրության մեջ փնտրեք ցինկի դիօքսիդ (zinc oxide) և (կամ) տիտանի դիօքսիդ (titanium dioxide)։


Ֆիզիկական ՈՒՄՖ-ները ալերգիա և մաշկի գրգռվածություն չեն առաջացնում և օժտված են ազդեցության լայն սպեկտրով՝ պաշարում են А և B ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները։


Արդյոք ֆիզիկական ֆիլտրերով արևապաշտպան քսուքները թերություններ ունե՞ն:


Այո։ Դրանց մի մասն ավելի խիտ և դժվար տարածվող կառուցվածք ունի, քան քիմիական ֆիլտրերով միջոցները։ Բացի այդ, ցինկի և տիտանի դիօքսիդները կարող են սպիտակեցնել մաշկը իրենց բնական սպիտակ երանգի պատճառով։ Սա ծանրակշիռ թերություն է մուգ մաշկով մարդկանց կամ մորուսով տղամարդկանց համար, որոնց վրա սպիտակ բծերը կարող են ավելի ցայտուն արտահայտվել։ Բարեբախտաբար, շատ արտադրողներ մեծ ուշադրություն են դարձնում արևապաշտպան միջոցների բաղադրության վրա, և կարելի է գտնել դեմքի համար լիովին աննկատ տարբերակներ։

 

Արևպաշտպան միջոցները կարո՞ղ են վնասակար լինել


Արևայրուքի դեմ քսո՞ւք, թե՞ քսուք` արևայրուքի համար. ո՞րն է տարբերությունը


Որպես կանոն, արևայրուքի դեմ քսուք ասելով՝ ենթադրում են ՈՒՄՃ առավելագույն պաշարող և բարձր SPF-ով միջոցները։ Իսկ արևայրուքի քսուք ասելով՝ հասկանում են ոչ բարձր SPF-ով (մինչև 15) արևապաշտպան միջոց, որը թույլ է տալիս արևայրուք ստանալ։ Սակայն կարևոր է հասկանալ, որ արևայրուքի առաջացումն արդեն վկայում է, որ մաշկն արևից պաշտպված չէ։
Մոսկվայի պետական համալսարանի քիմիկոսները արևայրուքի քսուքներում հայտնաբերել են թունավոր նյութեր
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ քլորացված ջրի և ՈՒՄՃ-ի փոխազդեցությունից ավոբենզոնը տրոհվում է վնասակար քիմիական միացությունների և առաջացնում է երկու տասնյակ օրգանական միացություններ, որոնք պատկանում են արոմատիկ թթուների և ալդեհիդների, ֆենոլների և ացետոֆենոնների դասին։ Ավելի թունավոր են ֆենոլները և քլորացված ացետոֆենոնները։ Ընդ որում, քլորացետաֆենոնը մտնում է արցունքաբեր խառնուրդների բաղադրության մեջ, որոնք կիրառվում են ոստիկանության կողմից ցույցերը, հանրահավաքները ցրելու նպատակով։


Գիտնականները շարունակում են ուսումնասիրությունները։ Նրանց տվյալներով՝ ծովային ջրի քլորացման կամ բրոմացման դեպքում ավոբենզոնի քայքայումից առաջացած նյութերի տեսականին ավելի մեծ է։ Ջրում պղնձի աղերի առկայության դեպքում առաջանում է մեծ քանակությամբ բրոմոֆոր, որը կարող է լյարդի, երիկամների և նյարդային համակարգի գործունեության խանգարում առաջացնել։


Ամբողջ աշխարհում միլիոնավոր մարդիկ ավոբենզոն պարունակող արևայրուքի քսուքներ են օգտագործում։


Ինչո՞ւ են վտանգավոր արևապաշտպան քսուքները


Գիտությունը բավականին համոզիչ փաստարկներով ապացուցել է, որ ՈՒՄՃ-ի ավելցուկը հանգեցնում է վաղաժամ ծերացման և մաշկի քաղցկեղի։ Այդ պատճառով այժմ Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում մարդիկ հազվադեպ են համարձակվում դուրս գալ լողափ՝ առանց արևապաշտպան միջոց քսելու: Աստիճանաբար այս սովորությունը տարածվում է նաև Ռուսաստանում, որտեղ վերջերս առողջ կենսակերպի հետևորդները պատրաստակամորեն ընդունում են արևմտյան միտումները։


Մյուս կողմից, այժմ ավելի շատ հիմքեր կան պնդելու, որ արևապաշտպան միջոցներով արևայրուք ընդունելը ոչ պակաս (երբեմն նույնիսկ ավելի) վտանգավոր է, քան արևի տակ առանց պաշտպանության այրվելը։ Չէ՞ որ հենց ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում, որտեղ արևապաշտպան քսուքները վաղուց են կիրառում, վերջին երեք տասնամյակների ընթացքում արձանագրվում է մաշկի քաղցկեղի բոլոր ձևերի աճ։ Եթե 1970-ականների սկզբին ԱՄՆ-ում սպիտակամորթ բնակչության մեջ մելանոմայի հանդիպման հաճախությունը կազմում էր յուրաքանչյուր 10 հազար մարդուց՝ 6 դեպք, ապա 2000-ականների սկզբին այդ թիվը եռապատկվել է։ Եվրոպայում մելանոմայի հաճախությունը նույն ժամանակաշրջանում ավելացել է գրեթե հինգ անգամ։ Այս տխուր փաստի բացատրության համար առաջարկվել է երեք վարկած։


Առաջինի համաձայն՝ մաշկի քաղցկեղով հիվանդացության դեպքերի ներկայիս աճը պայմանավորված է 1960-70-ականներին արևայրուքով համատարած հրապուրված լինելու գործոնով, քանի որ ԴՆԹ-ի առաջնակի վնասման և ուռուցքի զարգացման միջև կարող է անցնել ավելի քան մեկ տասնամյակ։


Երկրորդ վարկածի կողմնակիցները համոզված են, որ գլխավոր պատճառը արևապաշտպան քսուքներն են և դրանցում առկա քիմիական նյութերը։


Երրորդ վարկածի համաձայն՝ արևապաշտպան միջոցները, կախված կիրառման ձևից, մաշկի պաշտպաններից վերածվում են ռիսկի գործոնների։


Բնական պաշտպանություն


Եթե պաշտպանությունը չի գործել և մաշկի բջիջները տուժել են արևից, ամեն ինչ կորած չէ, քանի որ մաշկը կարողանում է շտկել վնասվածքների զգալի մասը։ Այդպիսի փրկարարական ռեակցիաներից մեկը բոլորիս լավ ծանոթ մաշկի «պլոկվելն» է արևային այրվածքից հետո։ «Մաշկի նորացումն» օգնում է օրգանիզմին ձերբազատվել վնասված ԴՆԹ-ով բջիջներից, որոնք, հակառակ դեպքում, կարող էին չարորակ ուռուցքի գոյացման պատճառ դառնալ։


«Արևից պաշտպանության մասին»,
«Գիտություն և կյանք», https://www.nkj.ru
«Ես պառկած եմ արևի տակ…», 2004, № 5,
Ե.Լոզովսկայա, https://www.nkj.ru
Աննա Մարգոլինա,  կ.գ.թ.
ք. Ռեդմոնդ (ԱՄՆ),  https://www.nkj.ru
https://iz.ru
https://bit.ly

«ՍԱԼՈՒՏԵՄ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր
Պետական գրանցման համար․ 211․200․00969
magazinesalutem@gmail.com
+(374) 91 64 10 15
+(374) 98 79 15 15

Սկզբնաղբյուր. «Սալուտեմ» առողջ ապրելակերպի ամսագիր, N3
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Արևային հերոդերմիա. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևային հերոդերմիա. Սալուտեմ ամսագիր №3

Տարիներ շարունակ արևային լույսի կանոնավոր ներգործությունը կարող է հանգեցնել մաշկի վաղաժամ ծերացման՝ արևային հերոդերմիայի, համախտանիշի, որը պայմանավորված է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների...

Ծերություև և երկարակեցություն Մաշկաբանություն Սալուտեմ 3.2021
Ամռան տապին մաշկը հատուկ խնամքի և ուշադրության կարիք ունի. մաշկաբան Հովհաննես Հովհաննիսյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ամռան տապին մաշկը հատուկ խնամքի և ուշադրության կարիք ունի. մաշկաբան Հովհաննես Հովհաննիսյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ինչպե՞ս ամռան տապին պաշտպանել մաշկը։ Ի՞նչ վտանգներ կարող են առաջանալ արևի ճառագայթների տակ երկար պառկելու դեպքում։ Արևապաշտպան միջոցների ճիշտ ընտրությունը կարևո՞ր է։ Այս մասին զրուցել ենք մաշկաբան...

Մաշկաբանություն Բժշկի ընդունարանում Սալուտեմ 3.2021
Ի՞նչ է սոլյարին, և արդյոք վնասակա՞ր է. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ի՞նչ է սոլյարին, և արդյոք վնասակա՞ր է. Սալուտեմ ամսագիր №3

Սոլյարին կարող է հսկայական վնաս հասցնել առողջությանը։ Ըստ Բրիտանական բժշկական ասոցիացիայի տվյալների՝ սոլյարիում ակտիվ արևայրուքի յուրաքանչյուր 10 տարին 20%-ով բարձրացնում է մաշկի քաղցկեղով...

Սալուտեմ 3.2021
Ինչպես ստանալ գեղեցիկ և առողջ արևայրուք. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ինչպես ստանալ գեղեցիկ և առողջ արևայրուք. Սալուտեմ ամսագիր №3

Արևայրուքն օգտակար է մարդու օրգանիզմի համար, եթե այն ճիշտ են ընդունում Հակառակ պարագայում մարդը կարող է արևային հարված կամ այրվածքներ ստանալ։ Երբեմն էլ սխալ արևայրուքը կարող է մաշկի քաղցկեղի առաջացման...

Սալուտեմ 3.2021
Բջիջների ինքնաոչնչացում: Ինչո՞ւ է արևայրուքը վտանգավոր, և ինչպե՞ս առանց այրվելու ստանալ արևայրուք. Սալուտեմ ամսագիր №3
Բջիջների ինքնաոչնչացում: Ինչո՞ւ է արևայրուքը վտանգավոր, և ինչպե՞ս առանց այրվելու ստանալ արևայրուք. Սալուտեմ ամսագիր №3

Բոլորին ծանոթ է տհաճ այրոցը և քորը, որն առաջանում է արևի ճառագայթների ազդեցության տակ մնալու առաջին իսկ ժամերին։ Այո, առաջին հայացքից դա այնքան էլ ահավոր չէ, նույնիսկ կարելի է դիմանալ, քանի որ այն փոխհատուցվում է...

Մաշկաբանություն Սալուտեմ 3.2021
Արևապաշտպան քսուք. որքանո՞վ են վտանգավոր նրա բաղադրիչները. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևապաշտպան քսուք. որքանո՞վ են վտանգավոր նրա բաղադրիչները. Սալուտեմ ամսագիր №3

Մաշկն արևի վտանգավոր ճառագայթներից պաշտպանելու համար անհրաժեշտ է քսուք։ Սակայն վերջին հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ցանկալի է արևապաշտպան քսուքի որոշ բաղադրիչներ փոխարինել առավել անվտանգ նյութերով...

Սալուտեմ 3.2021
Որոշում ենք մեր ֆոտոտիպը. Սալուտեմ ամսագիր №3
Որոշում ենք մեր ֆոտոտիպը. Սալուտեմ ամսագիր №3

Մաշկը սովորաբար դասակարգում են հետևյալ խըմբերի՝ նորմալ, չոր, յուղոտ, խառը և զգայուն: Նորմալ մաշկն առաձգական է, էլաստիկ, փայլուն և չափավոր խոնավ: Չոր մաշկը տառապում է խոնավության պակասից, ճարպոտն անջատում է...

Սալուտեմ 3.2021
Արևայրուքը առողջ օրգանիզմի վկայություն չէ, այլ մաշկի պաշտպանության փորձ. մաշկաբան. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևայրուքը առողջ օրգանիզմի վկայություն չէ, այլ մաշկի պաշտպանության փորձ. մաշկաբան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Օրգանիզմի վրա ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման (ՈՒՄՃ) չափավոր ազդեցության դեպքում բարելավվում է էնդոկրին գեղձերի աշխատանքը, արագանում են բոլոր նյութափոխանակային գործընթացները։ Արևի շնորհիվ մաշկին...

Սալուտեմ 3.2021
Արևայրուքի դեմ քսուքները երբեմն արևից վտանգավոր են. միջազգային նոր տվյալներ. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևայրուքի դեմ քսուքները երբեմն արևից վտանգավոր են. միջազգային նոր տվյալներ. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ինչո՞ւ աշխարհում մաշկի քաղցկեղի բռնկումը համընկավ արևապաշտպան քսուքների արտադրության զարգացման հետ։ Միջազգային ուսումնասիրությունները ցրում են արևապաշտպան քսուքների մասին առասպելները...

Մաշկաբանություն Սալուտեմ 3.2021
Արևայրուք. վնա՞ս, թե՞ օգուտ. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևայրուք. վնա՞ս, թե՞ օգուտ. Սալուտեմ ամսագիր №3

Արևայրուքը մարդու մաշկի գունավորումն է ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությամբ։


Արևի տակ արևայրուք ստանալով՝ մարդն ամրացնում է իմունիտետը, բարձրացնում ֆիզիկական...

Մաշկաբանություն Սալուտեմ 3.2021
Արևայրուք. տարածվածության պատմությունը և գլխավոր հետևորդները. Սալուտեմ ամսագիր №3
Արևայրուք. տարածվածության պատմությունը և գլխավոր հետևորդները. Սալուտեմ ամսագիր №3

Գունատությունից մինչև մաշկի շոկոլադային երանգ երկար ճանապարհի մասին, և թե ինչ կապ ունի դրա հետ Կոկո Շանելը:

Մի քանի դար պահանջվեց ապացուցելու համար, որ ազնվական գունատությունը, նույնիսկ հիվանդագին...

Սալուտեմ 3.2021
«Արգինե Դավթյան» էսթետիկ բժշկության և գեղեցկության կենտրոն. Սալուտեմ ամսագիր №2
«Արգինե Դավթյան» էսթետիկ բժշկության և գեղեցկության կենտրոն. Սալուտեմ ամսագիր №2

«Արգինե Դավթյան» էսթետիկ բժշկության և գեղեցկության կենտրոնը գործում է շուրջ 14 տարի, ոլորտի լավագույն կենտրոններից է և ունի լուրջ ավանդ էսթետիկ ոլորտի կայացման և զարգացման գործում...

Սալուտեմ 2.2021
Նիհարելու ընթացքում կուրծքը խնամելու համար նախատեսված միջոցներ. ankakh.com
Նիհարելու ընթացքում կուրծքը խնամելու համար նախատեսված միջոցներ. ankakh.com

Շատ կանանց ծանոթ է ավելորդ կիլոգրամներ ունենալու խնդիրը, որոնք առաջին հերթին կուտակվում են կոնքերում, որովայնի, իսկ այնուհետև կրծքի շրջանում: Սակայն նիհարելու ընթացքում ցանկացած կին մտահոգվում է կուրծքը գեղեցիկ պահելու...

Մարմնի խնամք
Գեղեցկության գաղտնիքներ աշխարհի 7 երկրներից
Գեղեցկության գաղտնիքներ աշխարհի 7 երկրներից

Յուրաքանչյուր երկրում կանայք ունեն մաշկի, մազերի խնամքի տեղային, յուրահատուկ միջոցներ, որոնցից օգտվել են դարեր շարունակ, մինչև կստեղծվեին համընդհանուր օգտագործման կոսմետիկ միջոցները: Woman.ru-ն առանձնացրել է...

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ