Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առողջ ապրելակերպի հիմունքները

Տնական մթերք առաքում Երևանում
 

Աղմուկը և ծանրալսությունը

Աղմուկը և ծանրալսությունը

«Աղմուկը մտքի թշնամին է»:  Սենեկա

Մարդու ականջը փոքրիկ, սակայն բարդ և զգայուն օրգան է: Ականջի միջոցով ընկալում ենք շրջակա միջավայրի ձայները, հաղորդակցվում միմյանց հետ:

 

Ձայնի ընկալումը բնության մեծագույն պարգև է: Մեծ քաղաքները մարդկանց գրավում են այն պատճառով, որ այստեղ գոյություն ունի ձայնային որոշակի ֆոն, կյանքի «եռուզեռ», իսկ գյուղական պայմաններում «ձայնային քաղցի» վիճակ է, որն առաջացնում է մենակության զգացում:

 

Ձայնային ազդանշանները բնորոշվում են ալիքի բարձրությամբ ու տատանման հաճախականությամբ և բաժանվում են երկու մասի` հնչյունների (տոներ) և աղմուկի: Հնչյուններն ունեն ալիքի հաստատուն կամ պարբերաբար փոփոխվող հաճախականություն, այսինքն` որոշակի ռիթմիկություն: Ձայնային ազդանշաններն ականջով հաղորդվում են ուղեղի կեղև, որտեղ ենթարկվում են վերծանման. որոշակի ինֆորմացիա պարունակող ձայնը յուրացվում է և դրա նկատմամբ առաջանում է համապատասխան ռեակցիա: Աղմուկը չի պարունակում օգտակար ինֆորմացիա, ընդհակառակն, խանգարում է նրա ընկալմանը և անբարենպաստ ազդեցություն գործում: 

 

Աղմուկը խանգարում է նաև ստեղծագործական աշխատանքին:


Աղմուկը տարբեր ձայների անկանոն, քաոսային զուգորդությունն է, որն անբարենպաստ ազդեցություն է գործում մարդու առողջության վրա: Խանգարվում են աշխատանքային գործունեությունն ու հանգիստը, և մարդ շուտ է հոգնում, օգտակար ինֆորմացիայի` խոսքի, երաժշտության ընկալումը դժվարանում է, առաջանում է նյարդահուզական գրգռված վիճակ: Աղմուկի բարձր մակարդակն ազդում է վեգետատիվ ֆունկցիաների, տարբեր օրգան-համակարգերի վրա (սրտանոթային, ստամոքսաաղիքային, հորմոնային) և այլն: 

 

Որպեսզի հասկանանք, թե ուժգին ձայներն ինչպես են ազդում լսողության վրա, հակիրճ ներկայացնենք լսողության ֆիզիոլոգիան:

 

Լսողական և հավասարակշռության օրգանները տեղակայված են քունքոսկրում: Լսողական օրգանը բաղկացած է երեք մասից` արտաքին, միջին և ներքին ականջից:

 

«Կգա ժամանակը և մարդիկ ստիպված կլինեն դատաստան տեսնել աղմուկի հետ այնքան վճռական, ինչպես վարվել են ժանտախտի և  խոլերայի հետ»: 

Ռ.Կոխ

 

Արտաքին ականջն ականջախեցին է և արտաքին լսողական անցուղին: Ականջախեցին արտաքին աշխարհից որսում է ձայնային տատանումներ, որոնք անցուղով հասնում են թմբկաթաղանթին: Վերջինս արտաքին ականջը բաժանում է միջին ականջից: Ձայնային ալիքներն առաջացնում են թմբկաթաղանթի տատանում, որը լսողական ոսկրիկների շղթայի և ձվաձև պատուհանի միջոցով հաղորդվում է ներքին ականջ, առաջացնելով շուրջավիշի և թաղանթային խխունջի հեղուկի` ներավիշի ծփանք: Ծփանքի ալիքների տատանումները հաղորդվում են բուն լսողական օրգանի լարերին, որոնց վրա գտնվող զգայուն թարթչավոր բջիջները լսողական նյարդի նուրբ թելիկների միջոցով գրգիռը հասցնում են մինչև մեծ ուղեղի կեղևի լսողական բարձրագույն կենտրոն: Այստեղ էլ զանազանվում և ընկալվում են տարբեր ձայները, բառերն ու հնչյունային երանգները:

 

Ձայնի ուժգնությունը չափվում է դեցիբելներով (դԲ): Առօրյա խոսքը մոտ 40-60 դԲ է, մանկական խաղահրապարակի աղմուկը` 65 դԲ, փոշեծծիչի ձայնը` 70 դԲ, իսկ բարձր երաժշտությունը` 120 դԲ:

 

«Երաժշտությունը ծնվում է լռության մեջ»:

Դ.Շոստակովիչ 

 

Հարուստ և հիասքանչ է երաժշտական հնչյունների աշխարհը: Ներդաշնակ և որոշակի ռիթմիկություն ունեցող ձայներն ընդունակ են առաջացնելու մեծագույն հաճույք, ամենանուրբ զգացմունքներ, մարդկանց տանելով երազանքների աշխարհ: 

 

Ժամանակակից մարդու լսողական օրգանը շրջակա միջավայրի աղմուկի, մեքենաների և զանազան այլ սարքավորումների աշխատանքի ժամանակ արտաբերվող բարձր ձայների ազդեցության պատճառով գտնվում է գերլարված վիճակում: Քաղաքակրթության ներկա «բարիքներին» գումարվում են նաև աուդիոփլեյերները` խաղարկիչները, որոնցից հնչող երաժշտության ձայնի ուժգնության մակարդակը կարելի է բարձրացնել մինչև 115 դԲ-ի, որը լուրջ վնաս կարող է հասցնել լսողությանը նույնիսկ ամենակատարյալ ականջակալների օգտագործման դեպքում:

 

Պատկերացնելու համար, թե ուժգին ձայներն ինչպես են ազդում լսողական օրգանի վրա, թարթչավոր բջիջները կարելի է համեմատել ցորենի արտի, իսկ ձայնային ալիքները` քամու հետ: Թեթև քամին նման է թույլ ձայնին. այն թեթևակիորեն թեքում է ցորենի հասկերի գագաթները` առանց վնասելու դրանց: Քամու ուժգնացմանը զուգընթաց` հասկերի ցողուններն ավելի շատ են թեքվում, իսկ երկարատև և ուժգին կամ կարճատև, բայց շատ ուժգին քամին կարող է լուրջ վնասել արտը` ջարդելով ցողունները:

 

Ուժգին ձայնը նման ազդեցություն է գործում թարթչավոր բջիջների վրա: Հանկարծակի հնչող բարձր ձայնը կարող է ներքին ականջում առաջացնել արյունազեղում, թաղանթների պատռում, սպիական փոփոխություններ, և լսողությունը նվազում է: Երկարատև հնչող ուժեղ ձայնը վնասում է թարթչավոր բջիջներին, առաջացնելով քրոնիկական միկրովնասվածքներ. ներքին ականջում տեղի են ունենում անոթանյարդային և դիստրոֆիկ փոփոխություններ ու լսողության նվազում: Որքան ձայնն ուժեղ է, այնքան ներքին ականջն ավելի արագ է վնասվում: Ընդ որում, 85 դԲ ից սկսած ձայնի ուժգնության յուրաքանչյուր 10 դԲ-ով բարձրացումը 10 անգամ մեծացնում է դրա վնասակար ազդեցությունը լսողական օրգանի վրա: Ինչպես արդեն նշեցինք, ականջակալներով երաժշտություն լսելիս ձայնի ուժգնությունը կարող է հասնել 115 դԲ-ի: Եթե երկու ժամ շարունակ 85 դԲ ուժգնությամբ աղմուկի պայմաններում գտնվելիս լսողական օրգանը չի վնասվում, ապա ականջակալներով կես ժամից ավելի 110 դԲ ուժգնությամբ երաժշտություն լսելիս` այն լրջորեն վնասվում է: Գիտական հետազոտությունների արդյունքում պարզվել է, որ ականջակալներով բարձր երաժշտություն լսողների լսողական օրգանը 30 տարեկանում ենթարկվում է այնպիսի փոփոխությունների, ինչ նման «բարիքներից» չօգտված 60-70 տարեկաններինը:

 

Ժամանակակից պայմաններում մարդը տառապում է միջավայրի ձայնային աղտոտումից և երազում է լսել լռությունը` որպես հանգստի և ուժերի վերականգնման կարևոր գործոն: Հարկ է նշել, որ երեխաների լսողական օրգանը շատ ավելի նուրբ և խոցելի է, քան մեծահասակներինը, հետևաբար խորհուրդ չի տրվում տանն ամբողջ հզորությամբ բարձրացնել ռադիոընդունիչի կամ հեռուստացույցի ձայնը, պետք է համոզել երեխային խուսափել աուդիոփլեյերով երաժշտություն լսելուց: Իսկ եթե, այնուամենայնիվ, նա օգտվում է աուդիոփլեյերից, ապա երաժշտության ձայնը պետք է այնքան թույլ լինի, որ շրջակա միջավայրի ձայները նույնպես լսելի լինեն: Այս դեպքում երեխայի լսողական օրգանը չի վնասվի:

 

Օրորոցային երգի մեղմ հնչյունների ներքո երեխան լսում է լռությունը և արագ քնում: Լռությունը մեծ բարիք է, այն պետք է վայելել:

Հեղինակ. Նունե Նահապետյան բ.գ.թ., դոցենտ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան ՊԲՀ քիթ-կոկորդ-ականջաբանության ամբիոն
Սկզբնաղբյուր. Առողջապահություն 4.2011 (293)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ինչպե՞ս է կենսակերպն ազդում կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկի վրա. oncology.am
Ինչպե՞ս է կենսակերպն ազդում կրծքագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկի վրա. oncology.am

Հետազոտություններն ապացուցում են, որ քաղցկեղի շատ տեսակների զարգացումը կապված է սննդակարգի, ֆիզիկական ակտիվության և քաշի հետ: Եվ, չնայած քաղցկեղի որոշ տեսակների համար (արգանդի պարանոցի, քիթըմպանի, միզապարկի և այլ քաղցկեղների...

Ուռուցքաբանություն
Մի փիլիսոփա ասել է.«Ես որոշեցի երջանիկ դառնալ, որովհետև դա օգտակար է առողջության համար». facebook.com/tachararoghjutyan/
Մի փիլիսոփա ասել է.«Ես որոշեցի երջանիկ դառնալ, որովհետև դա օգտակար է առողջության համար».  facebook.com/tachararoghjutyan/

Ընդհանրապես պետք է սովորություն դարձնել դժվարություններին վերաբերվել թեթև և թույլ չտալ, որ դրանք մինչև վերջ թափանցեն հոգու խորքերը, որովհետև ամենածանր իրավիճակն էլ անցողիկ է և ի վերջո ժամանակի ընթացքում մոռացվում է, բայց այն...

Ես
Որքա՞ն է Ձեր բիոլոգիական տարիքը
Որքա՞ն է Ձեր բիոլոգիական տարիքը

Օրգանիզմի մորֆոլոգիական և ֆիզիոլոգիական զարգացումը ներկայացնում է մարդու բիոլոգիական տարիքը: Սա բժշկական տեղեկատուներում է ձևակերպված: Իսկ դա նշանակում է, որ տարիքի մասին միայն կարելի է խոսել առաջնորդվելով օրգանիզմի վիճակից...

Ես
Քայքայվող կենսապոլիմերներ
Քայքայվող կենսապոլիմերներ

Վերջին ժամանակներում ամենատարբեր իրավիճակներում կարելի է հանդիպել «բիո» կամ «կենսա» նախածանցը, որը կարծես երաշխիք է, որ ապրանքն անվտանգ է բնության և մարդու համար...

Հրատապ թեմա Աշխարհում
«Օդի վիտամիններ»
«Օդի վիտամիններ»

Մարդն իր գիտակցության մեջ վիտամինները զուգորդում է պտուղ-բանջարեղենի, մթերքի կամ դեղատնից գնված վիտամինային հաբերի հետ: Սակայն գոյություն ունեն նաև աչքի համար ոչ տեսանելի, առանց համի ու հոտի վիտամիններ...

Օգտակար խորհուրդներ
«Մարդն ամենից հաճախ հիվանդանում է ալարկոտությունից ու ժլատությունից». Նիկոլայ Ամոսով. 168.am
«Մարդն ամենից հաճախ հիվանդանում է ալարկոտությունից ու ժլատությունից». Նիկոլայ Ամոսով. 168.am

Նիկոլայ Ամոսովը հայտնի վիրաբույժ է, ով դադարել է վիրահատություններ կատարել 78 տարեկանում։ Econet.ru-ն գրում է, որ նա մահացել է 89 տարեկանում։ Ուսումնասիրել է առողջության, երկարակեցության հետ կապված հարցեր...

ՀՀ ԱՆ. Գաջեթների կիրառության չարաշահումը հարված է առողջ ապրելակերպի սկզբունքներին
ՀՀ ԱՆ. Գաջեթների կիրառության չարաշահումը հարված է առողջ ապրելակերպի սկզբունքներին

Հեռահաղորդակցության էլեկտրոնային պարագաները (գաջեթներ` հեռուստացույց, պլանշետ, սմարթֆոն և այլն) մեծ նշանակություն ունեն թե գործնական կյանքում, թե պարզապես կենցաղում: Արդեն անհնար է պատկերացնել մեր առօրյան...

Քաղցկեղը վախենում է առողջ կենսակերպից. oncology.am
Քաղցկեղը վախենում է առողջ կենսակերպից. oncology.am

Անընդհատ խոսվում է առողջ կենսակերպի մասին, սակայն քչերն են նրան հետևում. չէ՞ որ առողջ կենսակերպը ներառում է ո՛չ միայն ալկոհոլից և նիկոտինից հրաժարվելը: Այն ներառում է նաև ճիշտ սնվելու սովորությունը...

Ուռուցքաբանություն
10 վտանգավոր սովորություններ, որոնք դանդաղորեն վնասում են ուղեղը. 1in.am
10 վտանգավոր սովորություններ, որոնք դանդաղորեն վնասում են ուղեղը. 1in.am

newsyou.info-ն ներկայացնում է 10 վտանգավոր սովորություններ, որոնք դանդաղորեն վնասում են ուղեղը...

Օգտակար խորհուրդներ
Տարբեր բնույթի զբաղմունքների համար օրվա ամենահարմար ժամերը. news.am
Տարբեր բնույթի զբաղմունքների համար օրվա ամենահարմար ժամերը. news.am

գիտնականները հայտնել են, թե որոնք է օրվա ամենահարմար ժամերը տարբեր բնույթի զբաղմունքների համար, լինի դա երեխա սաղմնավորելը, բժշկի գնալը, թե սպորտով զբաղվելը, հայտնում է Vaccine-ը, հաղորդում է «Միր»-ը...

Ինչպես խուսափել քրոնիկ հիվանդությունների գարնանային սրացումից. 1in.am
Ինչպես խուսափել քրոնիկ հիվանդությունների գարնանային սրացումից. 1in.am

Սովորաբար, գարնանը բնորոշ է քրոնիկ հիվանդությունների սրացում, գրում է healthyliving.com.ua-ը: Ավանդաբար ինքնազգացողության գարնանային վատացման հիմնական գործոնների թվում նշվում է...

Թերապիա
10 բան, որոնք խլում են օրգանիզմի ուժերը. 1in.am
10 բան, որոնք խլում են օրգանիզմի ուժերը. 1in.am

Քրոնիկ հոգնածությունը ժամանակակից մարդկանց հիվանդությունն է: Կան բաներ, որոնք ուղղակի խլում են մարդու ուժերը: Ստորև ներկայացնում ենք դրանցից 10-ը...

Քաղցկեղից պաշտպանվելու 10 պարզ միջոց. 1in.am
Քաղցկեղից պաշտպանվելու 10 պարզ միջոց. 1in.am

Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալների` հաջորդ երկու տասնամյակների ընթացքում քաղցկեղով հիվանդների թիվն աշխարհում կմեծանա 70 տոկոսով: Ներկայում ամենամահաբերը տղամարդկանց շրջանում...

Օրը լավ սկսելու 9 սովորություն առավոտյան. 1in.am
Օրը լավ սկսելու 9 սովորություն առավոտյան. 1in.am

healthinfo.ua-ն ներկայացնում է առավոտյան 9 սովորություն կյանքը դեպի լավը փոխելու համար...

10 ոսկե կանոն, որոնք կօգնեն ապրել 100 տարի. 1in.am
10 ոսկե կանոն, որոնք կօգնեն ապրել 100 տարի. 1in.am

Healthinfo.ua-ը ներկայացնում է 10 ոսկե կանոն, որոնք կօգնեն ապրել 100 տարի...

Ծերություև և երկարակեցություն

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ