Բարձր տարիքային խմբի սնուցումը ուռուցքային հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման ժամանակ. oncology.am

Չարորակ ուռուցքները ախտահարում են հիմնականում բարձր տարիքային խմբի մարդկանց։ Վերջին տարիներին նկատվում է ուռուցքային հիվանդությունների աճ բոլոր տարիքային խմբերում, սակայն այն հատկապես նկատվում է 60 տ անց տղամարդկանց և 50 տ անց կանանց շրջանում։ Քաղցկեղի կանխարգելման գլխավոր ուղղություններից մեկը սնուցման կարգավորումն է։

Ուռուցքային հիվանդությունների կանխարգելման գիտականորեն հիմնավորված սննդային կանխարգելումը բաժանվում է սահմանափակ և ընդլայնված մասերի։

Սահմանափ սննդային կանխարգելում.

• կիրառել էկոլոգիապես մաքուր մթերք,
• բացառել բորբոսնած սնունդը, ապխտած մթերքը,
• խմելու և ճաշերի պատրաստման համար կիրառել  կենցաղային ֆիլտրերով զտված ջրմուղի ջուր, ինչպես նաև աղբյուրի կամ թույլ հանքայնացված ջուր,
• կրճատել յուղի մեջ տապակած սնունդը, պահածոյացված, մարինացված և աղ դրված մթերքը,
• հրաժարվել ալկոհոլից կամ այն կիրառել նվազագույն քանակությամբ,
• սովորական ֆիզիկական ակտիվության դեպքում ապահովել առօրյա սննդի կալորիականությանը՝ մինչև 2200-2500 կալորիա, պահպանել նորմալ քաշը  (մարմնի զանգվածի ինդեքսը չպետք է գերազանցի 25 կգ/մ2),
• կրճատել ճարպի կիրառումը սննդի ընդհանուր կալորիականության մինչև 20-25%-ը (օրական 50-70 գ), սահմանափակել տրանս-ճարպերի  (մարգարինների) կիրառումը։

Ընդլայնված սննդային կանխարգելում.

• սննդակարգը հնարավորին դարձնել տարատեսակ,
• ամեն օր ընդունել մրգեր և բանջարեղեն, օրական առնվազն   5 չափաբաժին,
• առօրյա սննդակարգում հակաքաղցկեղածին նյութեր պարունակող մթերքի ավելացում, ճաշատեսակներ՝ պատրաստված ամբողջական ձավարեղենից և հացահատիկների թեփից,  կտավատի կամ ձիթապտղի յուղ, ձկնեղեն և այլ ծովամթերքներ, դեղնականաչավուն և նարնջագույն մրգեր, բանջարեղեն՝ կանաչ թերթավոր, խաչածաղկավոր, հատապտուղներ, սոխ և սխտոր,
• ավելացնել սննդաթելերի ընդունումը օրական  մինչև 35 գ (պարունակում են ամբողջական ձավարեղենը, հացահատիկը և թեփից պատրաստված մթերքը, մրգերը և բանջարեղենը),
• սննդակարգը լրացնել կենսաբանական ակտիվ հավելումներով, ֆունկցիոնալ սնուցման մթերքով և հակաքաղցկեղածին նյութեր պարունակող խոտաբույսերով։

Ընդհանրապես, հարկ է քաղցկեղի սննդային կանխարգելումն սկսել մանկությունից, և դա պետք է անել ամեն օր, ամբողջ կյանքի ընթացքում, սակայն տարեց մարդկանց համար տվյալ խորհուրդները հատուկ կարևորություն ունեն։ Փորձագետների կարծիքով քաղցկեղի սննդային կանխարգելումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ընդհանուր ուռուցքաբանական ռիսկը 30-40 %-ով,  իսկ առավել տարածված չարորակ ուռուցքների ռիսկը 2 և ավելի անգամ։ Կարևոր է ընդգծել, որ վերը նշված խորհուրդներն ունեն ընդհանուր բնույթ, և դրանց իրականացումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ո՛չ միայն ուռուցքային հիվանդությունների, այլ նաև, այսպես կոչված,  քաղաքակրթության այլ հիվանդությունների ռիսկը, ինչպիսիք են սիրտ-անոթային հիվանդությունները, 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետը, մետաբոլիկ համախտանիշը, ճարպակալումը։

Քաղցկեղով տառապող տարեց հիվանդի սնուցումը պետք է լինի հավասարակշռված կալորիաներով և հիմնական սննդանյութերով, ինչպիսիք են` սպիտակուցները, ճարպերը, ածխաջրերը, ինչպես նաև վիտամինները, հանքային նյութերը, այլ սննդանյութեր և ջուրը։ Բացի այդ, որոշ սննդանյութեր, ինչպես, օրինակ, օմեգա-3 պոլիհագեցած ճարպաթթուները, ֆիտոէստրոգենները, օժտված են հակաուռուցքային ազդեցությամբ, լրացնում են հիվանդիհամար նախատեսված հատուկ սննդակարգերը՝ ուղղված հատկապես ուռուցքային գործընթացի դեմ։ 

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ