Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Սնունդը և առողջությունը

Կոճապղպեղ նույնն է՝ իմբիր, Ginger եւ Zingiber Officinale

Կոճապղպեղ նույնն է՝ իմբիր, Ginger եւ Zingiber Officinale

Բույսի վերգետնյա մասը երկարավուն տերեւներով, մինչեւ 2 մ բարձրության ցողուն է։ Վառ կարմիր ծաղիկները ունեն մեկ առէջք։ Կոճապղպեղի հիմնական հարստությունը հոտավետ, այրող համ ունեցող արմատն է։

 

Կոճապղպեղը բազմամյա բույս է։ Հայրենիքն է` Հարավ-Արեւելյան Ասիան։ Բույսը հայտնի է եղել Հնդկաստանում եւ Չինաստանում դեռեւս հնագույն ժամանակներից։

Սանսկրիտով գրված ձեռագրերում այն անվանվում է «sringavere»։ 4000 տարի առաջ հնդիկները կիրառում էին բույսը «Կարի» համեմունքային խառնուրդի մեջ։ Եվրոպացիներն իմացան կոճապղպեղի եւ այլ համեմունքների մասին Ալեքսանդր Մակեդոնացու (մ.թ.ա. 327) արշավանքների ժամանակ։ Հռոմեացիները կանոնավոր ձեւով կատարում էին սեւ պղպեղի, դարչինի եւ կոճապղպեղի առեւտուր, պահեստավորելով այդ համեմունքները Եգիպտական Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Հռոմի անկումից հետո (5-րդ դար) այդ համեմունքների հետ ծանոթացան նաեւ գերմանական ցեղերը։ 3-րդ դարում գրված «De re coquinaria» խոհարարական գրքում Ապիցիուս Կաելիուսը բազմիցս հիշատակում է կոճապղպեղի մասին։ Մեր ժամանակներում կոճապղպեղն առավել օգտագործվում է արաբական երկրներում, Չինաստանում, Ճապոնիայում, Անգլիայում եւ ԱՄՆ-ում։ Անգլիայում կոճապղպեղը կիրառվում է 9-րդ դարից, Մարկո Պոլոն առաջին եվրոպացին էր, որը տեսել եւ նկարագրել էր կոճապղպեղը (եւ այլ բույսեր) իր ճամփորդությունների գրքում` 1298 թվականին։

Հին Հայաստանում 15-րդ դարի բժշկապետ Ամիրդովլաթ Ամասիացին իր դեղամիջոցների միջնադարյան հանրագիտարանում կոճապղպեղի վերաբերյալ գրում է հետեւյալը. «Կոճ պղպեղ, զանճապիլ, իմպիր, տաքկոճ, սնգրվեղ, զանճաֆիլ։ Լինում է երկու տեսակ՝ չինական եւ հնդկական։ Օգտակար է կաթվածի, ընկնավորության եւ այն հիվանդությունների դեպքում, որոնց հետեւանքով լորձ է առաջանում։ Կոճապղպեղի ընդունման չափաբաժինը 1,5 գրամ է։ Բայց վնասակար է տաք բնույթ ունեցող մարդկանց համար»։

16-րդ դարում իսպանական ազնվական Մենդոզան Ջամայկա կղզում կոճապղպեղի պլանտացիաներ հիմնադրեց, որտեղից մինչ մեր օրերը արտահանվում է այս արժեքավոր բույսի արմատը։

Հիմնական արտահանող երկրներն են նաեւ Հնդկաստանը, Չինաստանը, Արեւմտյան Աֆրիկայի արեւադարձային գոտու երկրները։ Կոճապղպեղը բազմացնում են վեգետատիվ ձեւով, կտրատելով բույսի կոճղարմատները, առաջին բերքը կարելի է հավաքել 6-12 ամիս անց։ Բույսի արմատը վաճառվում է կտրատած, աղացած, շաքարապատ կամ շոկոլադապատ ձեւով, նաեւ գարեջրի համար նախատեսված էքստրակտի ձեւով։ Մանր աղացած արմատը կիրառում են քաղցրավենիքների, ապուրների, մսային եւ ձկնային ուտեստների մեջ։

Կոճապղպեղը հարուստ է եթերային յուղերով, տանինով, բջջանյութով, օսլայով, ազոտային միացություններով։ Կոճապղպեղը պարունակում է վիտամիններ՝ C, B1, B2, ենթավիտամին A, միկրոտարրեր (նատրիում, կալիում, մագնիում, ֆոսֆոր, կալցիում, երկաթ, ցինկ)։ Կարեւոր ամինաթթուներ (վալին, ֆենիլանին, մետիոնին, լեյզին, տրեոնին, տրիպտոֆան)։

Կոճապղպեղի թեյը նպաստում է ստամոքսահյութի արտադրմանը, ունի ցավամոքիչ հատկություն, որի հետեւանքով լավացնում է մարսողությունը, հանգստացնում որովայնի ցավերը, լավացնում նյութափոխանակությունը, արյան շրջանառությունը, օգտակար է նաեւ շնչառական ուղիներին։

Ստամոքսի ցավերը հանգստացնող թեյ. խառնել մեկ քառորդ թեյի գդալ կոճապղպեղ, 1 պատիճ հիլ (կարդամոն), 1 թեյի գդալ դեղին թեյ, ավելացնել 250 մլ տաք ջուր, թրմել 30 րոպե։

Որպես ցավազրկող միջոց` միմյանց խառնել կես թեյի գդալ կոճապղպեղի փոշին եւ 1 ձվի դեղնուցը, քսել վնասվածք ստացած հատվածին։ Այս դեղատոմսն օգնում է նաեւ գլխացավի դեպքում (քսել քիմքին)։

Յուղ ոտքերի մերսման համար. 1 ճաշի գդալ աղացած կոճապղպեղին ավելացնել 200 մլ արեւածաղկի յուղ, 1 շաբաթ թրմել մութ, հով տեղում։ Պարբերաբար խառնել փայտե գդալով։

Շագանակագեղձի բորբոքման դեպքում օգտակար է հետեւյալ աղցանը.

Կտրատել կանաչ խնձորը (կեղեւի եւ միջուկի հետ միասին), քարավուզի թարմ տերեւները, համեմը, ավելացնել կիտրոնի հյութ եւ կոճապղպեղի յուղ (ըստ ճաշակի)։

Բկաբորբի դեպքում

Խառնել հավասար քանակությամբ կոճապղպեղի, ծովաբողկի, սեւ պղպեղի փոշի։ 1 թեյի գդալ խառնուրդին ավելացնել 1 ճաշի գդալ արեւածաղկի յուղ։ Մի փոքր տաքացնել։ Հովանալուց հետո թրջոցի ձեւով դնել պարանոցին, 5-10 րոպեից հանել, փաթաթել բրդե շալով։

Նիհարեցնող թեյեր

Մանր կտրատել կոճապղպեղի արմատը (4 սմ) եւ 2 ատամիկ սխտոր։ Այդ բոլորը լցնել ջերմապահի մեջ, ավելացնել մեկ լիտր եռջուր, թրմել 10 ժամ, քամել։ Պարունակությունը խմել օրվա ընթացքում։

Խառնել մանրացրած 60 գրամ դաղձի տերեւներ, կես ճաշի գդալ կոճապղպեղ, կես թեյի գդալ հիլ։ Խառնուրդի վրա լցնել 500 մլ եռջուր։ Թրմել 30 րոպե, քամել, ավելացնել 30 մլ նարնջի եւ 80 մլ կիտրոնի հյութեր։ Քաղցրացնել 1 ճաշի գդալ մեղրով, խմել սառը վիճակում։

Դիմադրողականությունը բարձրացնող դեղատոմսեր

Մեկ օրվա չափաբաժին. մեկ փափկեցրած ադամաթուզին ավելացնել 100 մլ կաթ, 1 թեյի գդալ մեղր, 1 թեյի գդալ կոճապղպեղ։ Խառնիչով լավ խառնել։ Օգտագործել 7-10 օր։

- Խառնել 1 թեյի գդալ սրոհունդի ծաղիկները, կեսական թեյի գդալ ուրց եւ կոճապղպեղի փոշի։ Ավելացնել 500 մլ եռջուր։ Թրմել 1 ժամ, քամել։ Բաժանել մասերի, խմել օրվա ընթացքում։

Օգտակար խուրհուրդներ

- Փորկապության դեպքում ուտելուց հետո ընդունել 1-3 գրամ կոճապղպեղի փոշի։

- Բկաբորբի դեպքում (նաեւ ստոմատիտի) ծամեք մի փոքր կտոր կոճապղպեղի արմատ։

- Սրտխառնոցի դեպքում խմեք (գազը հանած) հանքային ջրի մեջ լուծված 1,5 գրամ (կես թեյի գդալ) կոճապղպեղի փոշի։

- Ցուրտ եղանակներին կոճապղպեղի թեյը խմելուց հետո չի կարելի անմիջապես տնից դուրս գալ։

- Խմեք (ուտելուց առաջ) մեկ թեյի գդալ կոճապղպեղի թարմ հյութը, խառնած մի պտղունց աղի հետ։

Հանգստացնում է կոկորդային ցավերը։

- Սովորական թեյի կամ սուրճի մեջ խառնած մի պտղունց կոճապղպեղի արմատի փոշին կարգավորում է ճնշումը, ամրացնում դիմադրողականությունը։

Հեղինակ. Ջուլիետա ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Սկզբնաղբյուր. 168.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Liana

29.01.2014

Barev dzez xndrum em aseq ptxaberutyan hamar inchpes patrastel imbire?

Մեդ-Պրակտիկ

28.01.2014

Հարգելի Anna, բարև Ձեզ, ստորև հղումն է, որտեղ Դուք կկարդաք Ձեր հարցի պատասխանը և ավելին (ընդ որում, հոդվածը տեղադրվել է այսօր).

https://www.med-practic.com/arm/78/27729/article.more.html

anna

26.01.2014

xndrum em aseq mek amsum qani kilogram karox enq niharel?

Մեդ-Պրակտիկ

23.01.2014

Հարգելի Լաուրա, բարև Ձեզ, եթե սխտորի փոխարեն օգտագործել այլ բան, դա արդեն կունենա այլ հատկություններ:

Ռուզաննա

22.01.2014

Ես լսել եմ իմբիրի օգտագործումը նիհարելու համար հետևյալ ձև՝ 0.5 լիմոնի հյութ, 1 հատ կանաչ թեյ 5-6 սմ իմբիր տյորկա անել և 1 լիտր եռացրած ջուր, մի քանի ժամ թողնելուց հետո օգտագործել, կօգնի այդ նիհարելու համար

Լաուրա

17.01.2014

ասացեք խնդրեմ կարող եմ արդյոք թեյ պատրաստել առանց սխտորի եվ օգտագործել որևիցե մի ուրիշ թեյ?

Մեդ-Պրակտիկ

16.01.2014

Հարգելի Անի, բարև Ձեզ, քանի որ կայքում չունենք համապատասխան հայերեն լեզվով հոդված, իսկ թեման ընդարձակ է, խորուրդ ենք տալիս 2 ռուսերեն լեզվով հոդված.

http://www.baby.ru/blogs/post/134094153-39360821/

http://lady.tsn.ua/zdorovye/aktualnaya-tema/koren-imbirya-polezen-pri-beremennosti-i-kormlenii.html

ANI

14.01.2014

Imbir kareli e ogtagortsel hghiutyan ev krtsqov kerakrelu jamanak???

Lusine

01.12.2013

shnorhakal em patasxanelu hamar...es knaxntrem sharunakel ogtagorcum@ ))

Մեդ-Պրակտիկ

30.11.2013

Հարգելի Լուսինե, բարև Ձեզ, եթե այն օգնում է և եթե հաշվի առնենք, որ օգտագործածն օգտակար սնունդ է, և եթե նաև հաշվի առնենք, որ իմբիրը տարվա ոչ բոլոր եղանակներին է լինում ու երկարատև օգտագործումը պրակտիկորեն հնարավոր չէ...  որոշումը կարող եք կայացնել ինքնուրույն:

Lusine

27.11.2013

Barev dzez ..es arden 10 or e inch imbir em ogtagorcum niharelu hamar sxtorov u asem vor ka ardyunq ES NIHAREL EM .aseq xndrum em vorqan jamanak kareli e ayn ogtagorcel ev kam vorqan jamanaky mek @ndmijum tam??naxapes shnorhakalutyun;)

Մեդ-Պրակտիկ

16.11.2013

Հարգելի Անուշիկ, բարև Ձեզ, սովորաբար ժաղովրդական խորհուրդները բանաձև չունեն և սովորաբար յուրաքանչյուրը հիմնվում է իր փորձի վրա: Այդ փորձը չունենք, բայց մի բան պարզ է, Ձեր ներկայացրած դեղատոմսը եթե չօգնի, չի վնասի:

ԱՆՈՒՇԻԿ

16.11.2013

Մի բան խնդրեմ պատասխանեք եթե կարող եք: Լսել եմ որ մեկ թեյի գդալ Իմբիրի փոշին և մեկ բաժակ մածունը խառնւմ ապա ուտում են մեկ օրվա ընթացքում, որը նպաստում է նիհարելուն: Ճիշտ է արդյոք՞ և հնարավոր է որ օրգանիզմին վնասի:

Ashxen

15.07.2013

Շատ շնորհակալ եմ:

Մեդ-Պրակտիկ

14.07.2013

Հարգելի Աշխեն, բարև Ձեզ, սովորաբար և′ որպես համեմունք, և’ ժողովրդական բժշկության մեջ կիրառում են արմատները։

Ashxen

13.07.2013

ասացեք խնդրեմ, իսկ կոճապղպեղի համեմունքը դա նույն արմատից է պատրաստվաց, թե տերևներից: Նկատի ունեմ նույն օգտակար արդյունքն ունւ արդյոք ինչպես հենց արմատը:

Sveta.Harutyunyan.1977.

10.06.2013

Shnorkalutyun ,harcin patasxanelu hamar,bayc aynuamenayniv hetaqrqir kliner imanal ,kochapxpexi hakacucumneri masin evs. Naxapes shnorhakal em,harcis ushadrutyan arjanacnelu hamar.

Մեդ-Պրակտիկ

10.06.2013

Հարգելի Սվետա Հարությունյան, այս պահին կայքում կոճապղպեղի մասին միայն վերոնշյալ հոդվածն է, որը, կարծում ենք, բավականին տեղեկատվական է։ Կարող ենք ավելացնել հետևյալը.

ԿՈՃԱՊՂՊԵՂԸ (իմբիր) լինում է երկու տեսակի` չինական եւ հնդկական: Այն լիցքաթափող հատկություն ունի: Օգնում է կաթվածի եւ դեմքի ծռվածության ժամանակ: Կոճապղպեղը նպաստում է ցրտից եւ լորձից առաջացող հիվանդությունների դեպքում: Այն սրում է միտքը: Եթե կոճապղպեղը լցնեք աչքերի մեջ, դա կվերացնի աչքերի դեմ մթնելը եւ թանձր լորձ կհանի կոկորդից: Այն նպաստում է նաեւ մարսողությանը, մաքրում եւ տաքացնում ստամոքսն ու լյարդը: Եթե կինը հեշտոցի մեջ մտցնի մեղրի հետ խառնած կոճապղպեղ, ապա դա կնպաստի մերձեցումից հաճույք ստանալուն: Օրական չափաբաժինը` 1,47 գրամ: Սակայն կոճապղպեղը վնաս է տաքարյուն մարդկանց: Կոճապղպեղին կարող է փոխարինել սովորական պղպեղը:

Sveta.Harutyunyan.1977.

08.06.2013

GREQ XNDRUM EM KOCHAPXPEXI MASIN

Մեդ-Պրակտիկ

08.04.2013

Հարգելի Վերժինե, բարև Ձեզ, կոճապղպեղի փոշին կարելի է օգտագործել թեյ պատրաստելու համար։

verjine

07.04.2013

asaceq xndrem kojapxpexi (imbir) poshuc karelie tey patrastel

Կարդացեք նաև

Ծիրանը ժողովրդական բժշկության մեջ և կոսմետոլոգիայում
Ծիրանը ժողովրդական բժշկության մեջ և կոսմետոլոգիայում

Բոլորիս հայտնի է արևահամ այս պտուղը։ Նուրբ և հյութալի պտղամիսը, թավշյա կեղևը ոչ մեկին անտարբեր չի թողնում։
Հայաստանում գեթ մեկ անգամ եղած ճանապարհորդները, ովքեր հնարավորություն են ունեցել փորձելու...

Սալուտեմ 2.2021
Հանքային ջրեր. Սալուտեմ ամսագիր №2
Հանքային ջրեր. Սալուտեմ ամսագիր №2

Հանքային ջրերի մասին հիշատակումներ կան դեռևս մ.թ.ա. XV դարի հնդկական Վեդաներում։ Մարդիկ հնուց հանքային ջրերն օգտագործում էին հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման համար։ Հանքային ջրերի արդյունավետության...

Սալուտեմ 2.2021
Սերկևիլը ժողովրդական բժշկության մեջ. Սալուտեմ ամսագիր № 1
Սերկևիլը ժողովրդական բժշկության մեջ. Սալուտեմ ամսագիր № 1

Սերկևիլի պտուղները, տերևները և սերմերը վաղուց օգտագործում են բժշկության մեջ և կոսմետոլոգիայում: Թարմ վիճակում սերկևիլի պտուղները հաճախ ունենում են թթու և տտիպ համ: Սովորաբար պտուղներն օգտագործում են...

Սալուտեմ 1.2021
Տղամարդու առողջության օգտակար սննդամթերքներ. urolog.am
Տղամարդու առողջության օգտակար սննդամթերքներ. urolog.am

Սպանախ
Սպանախը նպաստում է տեստոստերոնի մակարդակի բարձրացմանը, և ֆոլաթթվի հարուստ աղբյուր է...

Առողջ տղամարդ
13 մթերք առողջ ստամոքսի համար.
13 մթերք առողջ ստամոքսի համար.

Ստամոքսը զգայուն օրգան է ու համապատասխան մոտեցում է պահանջում: Ուտելուց հետո ստամոքսում ծանրության զգացումն արդեն իսկ մարսողության խնդրի արտահայտություն է: Աղեստամոքսային համակարգի հիվանդությունները...

Ինչպե՞ս առողջ սնվել աշխատավայրում (How to eat healthy at work). urolog.am
Ինչպե՞ս առողջ սնվել աշխատավայրում (How to eat healthy at work). urolog.am

Առողջ սնունդը չի վերաբերում միայն նախաճաշին, ճաշին կամ ընթրիքին: Մարդիկ հաճախ նախընտրում են օրվա ընթացքում մի քանի անգամ սնվել թեթև ուտելիքով կամ խորտիկներով: Իսկ այդպիսի նախուտեստները կարող են օգնել...

Մթերքների պահպանման ժամկետները.
Մթերքների պահպանման ժամկետները.

Ստորև ներկայացվում է տարբեր մթերքների պահպանման ժամկետները...

Հյութ, որը կօգնի ազատվել ծնկի և հոդերի ցավից
Հյութ, որը կօգնի ազատվել ծնկի և հոդերի ցավից

Ծնկների և հոդերի ցավերն առավել տարածված են 50 տարեկանն անց անձանց շրջանում և կարող են էապես ազդել կյանքի որակի վրա։ Բորբոքման և ցավի դեմ պայքարելու բնական միջոցներ շատ կան։ Առաջարկվող միջոցը...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Ինչպիսի՞ ըմպելիքներ է սիրում կամ չի սիրում սիրտը. armeniamedicalcenter.am
Ինչպիսի՞ ըմպելիքներ է սիրում կամ չի սիրում սիրտը. armeniamedicalcenter.am

Սիրտը կարող է ոչ միայն սիրել, այլ նաև՝ տառապել: Փորձենք պարզել, թե ինչպիսի ըմպելիքներ են օգտակար կամ վնասակար սրտի համար...

Մթերքներ, որոնք օգնում են ազատվել ավելորդ քաշից
Մթերքներ, որոնք օգնում են ազատվել ավելորդ քաշից

Ավելորդ քաշից ազատվելու համար ամենաարդյունավետ ձևը յուրաքանչյուր օր հստակ մրգեր և բանջարեղեն օգտագործելն է: Հարվարդի համալսարանի գիտնականների համոզմամբ՝ դրանք առնվազն օգնում են չգիրանալ` անգամ կալորիաների քանակի...

Ո“ր մթերքները կարելի է սառեցնել, որոնք` ոչ
Ո“ր մթերքները կարելի է սառեցնել, որոնք` ոչ

Դեռ մեկ հարյուրամյակ առաջ մարդիկ ստիպված էին ուտել միայն սեզոնային մրգեր ու բանջարեղեններ, բայց այն պահից, ինչ հայտվեցին սառնարաններն ու սառցախցիկները, սննդակարգը կարելի է բազմազան դարձնել մշտապես...

Կարմիր սոխի օգտակար հատկությունները
Կարմիր սոխի օգտակար հատկությունները

Սոխի այս տեսակն առողջության համար բազմաթիվ առավելություններ ունի: Առաջինը, որ պետք է իմանալ, միշտ հում վիճակում ուտելն է: Բարձր ջերմաստիճանը նվազեցնում է նրա առավելությունները...

Ավոկադոյի օգտակարությունը. urolog.am
Ավոկադոյի օգտակարությունը. urolog.am

Ավոկադոյի պտուղները հարուստ են վիտամիններով և կարևոր հանքային նյութերով։ Անգելրեն այն կոչվում է alligator pear (կոկորդիլոս տանձ)։ Ավոկադոն մարմնի և օրգանիզմի երիտասարդության և առողջության աննկարագրելի աղբյուր է...

Ձեթերի տեսակները և նրանց առանձնահատկությունները
Ձեթերի տեսակները և նրանց առանձնահատկությունները

Ձեթերի օգուտն անգնահատելի է, ու շատերը գիտեն դրա մասին: Սակայն ոչ բոլորը գիտեն դրանցից յուրաքանչյուրի բուժիչ հատկության մասին: Յուրաքանչյուր ձեթ իր առանձնահատկություններն ունի ու անկրկնելի բաղադրությունը: Ձեթերի բաղադրության ճարպերն...

Միջոցներ, որոնք կարող են օգնել ցավազրկողների նման
Միջոցներ, որոնք կարող են օգնել ցավազրկողների նման

Օգտագործվող սննդի որակը շատ կարևոր է առողջության համար։ Fithacker.ru-ն գրում է, որ մի խումբ մթերքներ կարող են ցավազրկող ազդեցություն ունենալ օրգանիզմի վրա...

Ցավ Ավանդական բուժման մեթոդներ և միջոցներ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ