Ուղեղի իմպլանտները կվերականգնեն հիշողությունը. med.news.am

Պատերազմի ժամանակ վերապրած սթրեսը կարող է առաջացնել դիսոցիատիվ ամնեզիա, որի ընթացքում սթրեսը եւ վնասվածքները կարող են ճնշել մարդու հիշողությունները։  Երբեմն վատ հիշողությունների արգելափակումը շատ հարմար է, սակայն դրա պատճառով մարդը դադարում է ճանաչել իր ընտանիքը եւ ընկերներին:

Այժմ մի խումբ ռազմական հետազոտողներ զարգացնում են ուղեղի իմպլանտներ, որոնք կարող են օգնել այդ հիշողությունները վերականգնելու հարցում, - հաղորդում է iflscience.com-ը։

Ամերիկյան պաշտպանական հետազոտությունների առաջադեմ նախագծերի գործակալությունը (DARPA) աշխատում է հիշողության վերականգնումը խթանող չորս տարվա համալիր ծրագրի մշակման վրա, որով նախատեսված է  ուսումնասիրել եւ հասկանալ մարդու ուղեղը ավելի խորը մակարդակով։ Այս ամենը իրականացվում է նախագահ Բարաք Օբամայի նախաձեռնությամբ։

DARPA ծրագրի ղեկավար Ջասթին Սանչեսը քննարկել է այդպիսի սարքեր ստեղծելու հնարավորությունը Տեքսասի համալսարանում ուղեղի առողջության հարցերի մասին կազմակերպված համաժողովի ընթացքում։ Ծրագիրը արդեն անվանել են Ակտիվ հիշողության վերականգնում (RAM):

«Եթե դուք վիրավորվել եք մարտական հերթապահություն իրականացնելու ժամանակ եւ չեք կարող հիշել ձեր ընտանիքին, մենք ուզում ենք ունենալ այդ տեսակի ֆունկցիաներ վերականգնելու հնարավորություն», - ասում է Սանչեսը։

Հաջողության դեպքում այս նախաձեռնությունը կլինի առաջինը, որը կապացուցի, որ մարդկանց, իրադարձությունների եւ փաստերի մասին հիշողությունները կարող են վերականգնվել։ Հիշողության վերականգնումը օգտակար կլինի ո'չ միայն նրանց համար, ովքեր պատերազմ են վերապրել, այլեւ Ալցհեյմերի հիվանդությամբ տառապող հիվանդների համար։

Կենդանիների վրա արված փորձարկումները ցույց են տվել, որ գիտնականները ի վիճակի են ընդլայնել կարճաժամկետ հիշողությունը. «Աշխատանքի գաղափարն  այն է, որ վերականգնվեն ուղեղի այն հատվածների գործառույթները, որտեղ մշակվում են հիշողությունները, որպեսզի մարդը կարողանա  վերհիշել իր հին հիշողություններն ու ստեղծել նոր հիշողություններ, ինչպես հարկն է», - ասում է Ուեյկ Ֆորեստ համալսարանի ներկայացուցիչ Ռոբերտ Համփթոնը։

Իհարկե, աշխատանքում կան նաեւ էթիկական հարցեր։ Արթուր Կապլանը՝  DARPA-ի էթիկայի հարցերով մասնագետը զգուշացնում է, որ հիշողությունները կազմում են անձի ինքնության մեծ մասը, եւ դա կարող է անսպասելի հետեւանքների հանգեցնել։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ