Բիոնիկ էկզոկմախք, որը կաթվածահար հիվանդներին քայլելու հնարավորություն է տալիս. news.am

Ճապոնացի գիտնականները ֆուտուրիստական տեսք ունեցող ռոբոտ են ստեղծել, որն իր մեխանիկական վերջույթների օգնությամբ կաթվածահար հիվանդներին քայլելու հնարավորություն կարող է տալ: Hybrid Assistive Limb (HAL) անունը ստացած էկզոկմախքը Գերմանիայի Բոխում քաղաքում գործող՝ նեյրոռոբոտիկ շարժումներին վարժեցմամբ զբաղվող բժշկական կենտրոնի հիվանդների շրջանում է փորձարկվել, հաղորդում է FoxNews-ը:

Երբ առողջ մարդը ցանկանում է որեւէ վերջույթ շարժել, ուղեղը ողնուղեղի եւ շրջակա նյարդերի միջոցով համապատասխան ազդակներ է ուղարկում մարմնի տվյալ մասի մկաններին: Կաթվածահար մարդկանց պարագայում ողնուղեղի նյարդային վնասվածք է նկատվում, ինչի արդյունքում ազդակներն այնքան թույլ են, որ չեն կարող հասցեատեր մկաններին հասնել:

Մինչդեռ HAL-ը կարող է, հիվանդի մաշկին ամրացված սենսորների օգնությամբ, «որսալ» այդ ազդակները եւ, կոնքային ու ծնկային հատվածներում տեղակայված շարժիչները գործի դնելով, համապատասխան շարժման վերածել: 

«HAL-ը շահեկանորեն տարբերվում է մյուս բոլոր էկզոկխամքներից՝ հիվանդի կողմից ինքնատիպ եւ արդյունավետ նյարդային վերահսկողության շնորհիվ: Ռոբոտն այս պարագայում առավել պասիվ դիրքերում է եւ միայն հիվանդի հրահանգներն է կատարում», - նշել է Բոխումում գործող Bergmannsheil հիվանդանոցի բժշկական տնօրեն դոկտոր Թոմաս Շիլդհաուերը:

HAL-ը նաեւ վերոհիշյալ բժշկական հաստատության խնամքին հանձնված՝ ինսուլտի, մկանային դիստրոֆիայի եւ այլ հիվանդությունների արդյունքում վերին ու ստորին վերջույթների նկատմամբ վերահսկողությունից զուրկ մարդկանց նկատմամբ է փորձարկման փուլ անցնում: 

«Ողնաշարի վնասվածք ունեցող հիվանդների շրջանում փորձարկումները, մեծավ մասամբ, հաջող են անցել, թեեւ կան դեպքեր, որոնց պարագայում դեռեւս չի հաջողվում նորույթի արդյունավետ կիրառությունը գտնել, եւ ներկայումս հետազոտություններ են իրականացվում՝ անհաջողության պատճառը բացահայտելու համար», - նշել է դոկտոր Շիլդհաուերը՝ նշելով, ոչ փորձարկումները հաջողությամբ անցած հիվանդներն այնպիսի գործառնական օգուտ են ստացել, որ միայն զարմանալ կարելի է: Օրինակ՝ հաշմանդամության սայլակին գամված մի տղամարդու հաջողվել է երեք ամիս, շաբաթական 5 անգամ մարզվելուց հետո էկզոկմախքի միջոցով, առանց կողմնակի օգնության, կարճ տարածություններ հատել:

Այդուհանդերձ, նախքան Գերմանիա հասնելը, բիոնիկ էկզոկմախքը Ճապոնիայի շուրջ 200 գերիաթրիկ վերակենդանացման կենտրոններում է փորձարկվել:

HAL-ի նախագիծը Ցուկուբայի համալսարանին կից գործող համակարգային եւ տեղեկատվական ինժեներիայի դպրոցի պրոֆեսոր դոկտոր Յոշիյուկի Սանքայն է մշակել: Ներկայումս բիոնիկ էկզոկմախքը նրա ղեկավարությամբ գործող Cyberdyne Inc. ընկերությունն է թողարկում: Սանքայի խոսքով, HAL-ը բժշկության, խնամքի, բարեկեցության նկատառումներով մարդկությանը օգուտ տալու նպատակով է նախագծվել: Նա դեռ վաղուց էր նշել, թե ցանկանում է այնպիսի նոր տեխնոլոգիաներ մշակել, որոնք միայն օգուտ կարող են տալ մարդուն եւ ոչ մի պարագայում՝ ոչնչացման միջոց ծառայել: Այդ իսկ պատճառով էլ գիտնականը հրաժարվել է ռազմական նպատակներով կիրառման ենթակա ռոբոտներ մշակել՝ ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության եւ Ճապոնիայի կառավարության համար:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ