Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

ԼՈՒՐԵՐ: Ուռուցքաբանություն

Գիտնականները քաղցկեղային ուռուցքների զանգվածային «հաշվեգրում» են կատարել. oncology.am

Գիտնականները քաղցկեղային ուռուցքների զանգվածային «հաշվեգրում» են կատարել. oncology.am

Գենետիկների միջազգային խոշոր կոնսորցիումն ավարտել է 38 քաղցկեղային տեսակներին պատկանող 2,6 հազար ուռուցքների գենոմների վերծանումը։ Դրանց համեմատությունը ցույց է տվել, որ «նորածին» քաղցկեղային բջիջների ԴՆԹ-ն միջինում 4-5 վտանգավոր մուտացիա է պարունակում։ Այս մասին հայտնում է ТАСС-ը, հղում անելով Nature պարբերականին։

«Մեր հետազոտությունը կօգնի հասկանալ, թե ինչու նույն տիպի ուռուցքով երկու հիվանդ տարբեր կերպ են արձագանքում միևնույն դեղամիջոցին։ Նրանցից յուրաքանչյուրն ունի իր ուրույն գենոմը, սակայն նրանց ԴՆԹ-ների ներսում քաղցկեղային բջիջների պահվածքի շաբլոնների վերջավոր թիվ է թաքնված, որոնք մենք կարող ենք բացահայտել այս հետազոտության պես մեծածավալ հետազոտությունների շնորհիվ», - ասել է Փիթեր Քեմփբելը՝ կոնսորցիումի համաղեկավարներից մեկը բրիտանական Սենգերի ինստիտուտից։

Քաղցկեղը և այլ չարորակ նորագոյացությունները մարդկանց մահացության գլխավոր պատճառներից մեկն են, մի փոքր զիջելով սրտի և անոթների հիվանդություններին։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գնահատականով, Երկրագնդի վրա յուրաքանչյուր վեցերորդ մահվան պատճառը քաղցկեղն է։ 2018 թվականին միայն չարորակ ուռուցքները 10 մլն մոլորակի բնակչի մահվան պատճառ են դարձել։

Որպես կանոն, քաղցկեղն ավելի հաճախ ախտահարում է մեծահասակներին, ինչը գիտնականները կապում են ծերության պատճառով ԴՆԹ-ում առաջած խզումները նորոգելու օրգանիզմի ընդունակության վատթարացման և գենոմում պոտենցիալ կերպով վտանգավոր, բայց ոչ մահացու մուտացիաների թվի կուտակման հետ։ Մյուս կողմից դեռ պարզ չէ, թե ԴՆԹ-ի որքան նմանատիպ «վրիպակ» է հարկավոր ուռուցքի ձևավորման համար, և կան արդյոք քաղցկեղի տարբեր տեսակների առաջացումը և զարգացումը ղեկավարող ընդհանուր «կանոններ»։

Pan-Cancer Analysis of Whole Genomes (PCAWG) գենետիկների միջազգային կոնսորցիումը, քաղցկեղային բջիջների գենոմների վերծանման և ուսումնասիրման մինչ օրս ամենազանգվածային նախագծի շրջանակում, այս հարցերի առաջին պատասխաններն է ստացել։ Նախագծին մասնակցել են 37 երկրից 1,3 հազար գիտնական և բժիշկ, ոորոնք իրենց ջանքերն են միավորել քաղցկեղային ուռուցքների մի քանի հազար նմուշների ամբողջական գենոմների վերծանման համար։

Քաղցկեղի գլոբալ հաշվեգրումը

Ի տարբերություն նմանատիպ այլ հետազոտությունների, PCAWG մասնակիցներն աշխատել են ոչ միայն ԴՆԹ-ի այն հատվածի հետ, որը սպիտակուցներն է կոդավորում և գենոմի ընդհանուր երկարության ընդամենը մի փոքր մասն է կազմում, այլ նաև հետազոտել են «աղբային» ԴՆԹ-ն, որը բաժանում է տարբեր գեները և ազդում է այն բանի վրա, թե որքան ակտիվ է բջիջը կարդում այդ գեները։ Նրանք ուսումնասիրել են մուտացիաները գենոմի բոլոր այդ հատվածներում, համեմատել միմյանց հետ և մարդու առողջ բջիջների ԴՆԹ-ների համանման հատվածների կառուցվածքի հետ։

Այս անալիզը հետաքրքիր և նախկինում անհայտ, բոլոր տեսակների կամ գրեթե բոլոր տեսակների քաղցկեղներին բնորոշ շատ ընդհանուր գծեր է բացահայտել։ Մասնավորապես, գիտնականներն ապացուցել են, որ չարորակ նորագոյացությունները ճնշող մեծամասնության դեպքերում, մուտացիաների հետևանքով իսկապես առաջանում են սպիտակուցը կոդավորող գեների մեծ մասում, այլ ոչ թե «աղբային» ԴՆԹ-ում։

Իր հերթին, օրգանիզմի ներսում ապրելու ընդունակ քաղցկեղային բջջի ծնվելու համար անհրաժեշտ է մոտ 4-5 նմանատիպ մուտացիա, որոնցից շատերն, ինչպես պարզվեց, նույնն են քաղցկեղի մի քանի տասնյակ տեսակների համար։ ԴՆԹ-ի կառուցվածքի նմանատիպ փոփոխությունները, ինչպես պարզեցին գիտնականները, բացատրում են իրենց կողմից հետազոտած քաղցկեղային ուռուցքների մոտավորապես 95%-ի առաջացումը։

«Մեզ շատ զարմացրեց այն, որ ուռուցքների գրեթե բոլոր տեսակներն ունեին քաղցկեղային բջիջների ձևավորման համար անհրաժեշտ առանցքային մուտացիաների նույն թիվը։ Սա խոսում է ի օգուտ այն տեսությունների, որոնք պնդում են, որ մուտացիաները պետք է բջջի մի քանի պաշտպանիչ մեխանիզմներ «կոտրեն», մինչև որ նրա հետ ինչ-որ վատ բան պատահի», - հավելել է Յակոբ Պեդերսենը՝ Դանիայի Օրհաուսի համալսարանի պրոֆեսորը։

Մյուս կողմից, մնացած 5% ուռուցքների բնույթը գիտնականների համար դեռ գաղտնիք է մնում։ Քեմփբելի խոսքով, դա խոսում է այն բանի մասին, որ քաղցկեղի առաջացման ոչ բոլոր շարժիչ գործոններն են մարդկությանը հայտնի։ Գիտնականը հույս ունի, որ դա կդրդի PCAWG-ի և այլ գենետիկական կոնսորցիումների գիտնականներին շարունակելու ուսումնասիրությունները։

Սկզբնաղբյուր՝ nauka.tass.ru

Սկզբնաղբյուր. oncology.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

«Դա կարող էր վերջ տալ իմ կյանքին»․ 20-ամյա ֆուտբոլիստը պատմել է քաղցկեղի դեմ պայքարի մասին. oncology.am
«Դա կարող էր վերջ տալ իմ կյանքին»․ 20-ամյա ֆուտբոլիստը պատմել է քաղցկեղի դեմ պայքարի մասին. oncology.am

«Մանչեսթեր Յունայթեդ» ֆուտբոլային ակումբը հայտնել է պաշտպան Մաքս Թեյլորի հետ պայմանագիրը երկարաձգելու մասին։ Ֆուտբոլիստը ակումբի համակարգում է 14 տարեկանից, բայց դեռ ոչ մի անգամ չի խաղացել...

ՈՒԱԿ-ում կատարվում են ողնաշարի կայունացնող վիրահատություններ՝ մետաղական կոնստրուկցիաների կիրառմամբ. oncology.am
ՈՒԱԿ-ում կատարվում են ողնաշարի կայունացնող վիրահատություններ՝ մետաղական կոնստրուկցիաների կիրառմամբ. oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․ Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում կատարվել է ողնաշարի տրանսպեդիկուլյար կայունացման հերթական վիրահատությունը...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
ՈՒԱԿ-ում կատարվել է եզակի թրոմբէկտոմիա՝ ուռուցքային հիվանդի հետագա բուժումը կազմակերպելու համար. oncology.am
ՈՒԱԿ-ում կատարվել է եզակի թրոմբէկտոմիա՝ ուռուցքային հիվանդի հետագա բուժումը կազմակերպելու համար. oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում կատարվել է եզակի վիրահատություն։ Ձվարանի ուռուցքով պացիենտը ուներ նաև լողացող գլխիկով թրոմբ խորանիստ՝ զստային երակում...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Աննախադեպ վիրահատություն՝ Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում (տեսանյութ). oncology.am
Աննախադեպ վիրահատություն՝ Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում (տեսանյութ). oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում կատարվել է իր ծավալով աննախադեպ՝ թոքի քաղցկեղի վիրահատություն։  Նախկինում նման ուռուցքները ոչ վիրահատելի էին համարվում։ Բարդությունն այն է...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Այսուհետ Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի քիմիաթերապիա ստացող հիվանդները կարող են խուսափել մազաթափությունից. oncology.am
Այսուհետ Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի քիմիաթերապիա ստացող հիվանդները կարող են խուսափել մազաթափությունից. oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի Ընդհանուր և մանկական քիմիաթերապիայի բաժանմունքում տեղադրվել է նոր սարք, որը հնարավորություն է տալիս խուսափել մազաթափությունից...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Հերթական բարդ վիրահատությունը Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում՝ բերանըմպանի տեղային-տարածված ուռուցքի արմատական հեռացում. oncology.am
Հերթական բարդ վիրահատությունը Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում՝ բերանըմպանի տեղային-տարածված ուռուցքի արմատական հեռացում. oncology.am

ՀՀ ԱՆ Բ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում կատարվել է հերթական բարդ վիրահատությունը․ բերանըմպանի տեղային-տարածված ուռուցքի արմատական հեռացում՝ պարանոցի բոլոր մակարդակների...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Քաղցկեղը հաղթահարած հայտնի մարդիկ․ Ռոբերտ դե Նիրո. oncology.am
Քաղցկեղը հաղթահարած հայտնի մարդիկ․ Ռոբերտ դե Նիրո. oncology.am

Ամերիկացի հանրահայտ դերասան Ռոբերտ դե Նիրոյի մոտ շագանակագեղձի քաղցկեղ է հայտնաբերվել 2003 թվականին։ Բժիշկների կանխատեսումները լավատեսական են եղել, և դերասանը չի հուսահատվել...

ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր
ԴՆԹ-ի ի՞նչ վնասումներ է առաջացնում ծխախոտի ծուխը և ինչպե՞ս է դա կապված միզապարկի քաղցկեղի հետ. oncology.am
ԴՆԹ-ի ի՞նչ վնասումներ է առաջացնում ծխախոտի ծուխը և ինչպե՞ս է դա կապված միզապարկի քաղցկեղի հետ. oncology.am

Մեծ Բրիտանիայի Յորքի համալսարանի հետազոտողները պարզել են, թե ինչպես են ծխելու ժամանակ արտազատվող թունավոր նյութերը ԴՆԹ-ի վնասում առաջացնում։ European Urology պարբերականում հրապարակված հետազոտության...

ԼՈՒՐԵՐ: Վնասակար սովորություններ ԼՈՒՐԵՐ: Միզային համակարգ
Գիտնականները կապ են գտել քաղցկեղի և դրան նախորդող վարակների միջև. oncology.am
Գիտնականները կապ են գտել քաղցկեղի և դրան նախորդող վարակների միջև. oncology.am

Քաղցկեղ ախտորոշումով պացիենտները դրան նախորդած ժամանակահատվածում ավելի հաճախ են տարբեր տիպի վարակներ տարել, քան այն մարդիկ, ում մոտ քաղցկեղ չի զարգացել։...

Մշակվել է արյան թեստ՝ ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման համար. oncology.am
Մշակվել է արյան թեստ՝ ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման համար. oncology.am

Եթե ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղը չի հայտնաբերվում զարգացման ամենավաղ շրջանում, ապա պացիենտների կյանքի տևողության կանխատեսումը շատ անբարենպաստ է լինում: Ամերիկացի գիտնականներն արյան թեստ են մշակել...

ԼՈՒՐԵՐ: Մարսողական համակարգ ԼՈՒՐԵՐ: Նոր ախտորոշիչ մեթոդներ ԼՈՒՐԵՐ: Գիտաբժշկական լրահոս
Ամերիկահայ բժիշկ Արմենյանի թիմը քաղցկեղը հաղթահարած մարդկանց համար սարք է մշակել․ բացառիկ. oncology.am
Ամերիկահայ բժիշկ Արմենյանի թիմը քաղցկեղը հաղթահարած մարդկանց համար սարք է մշակել․ բացառիկ. oncology.am

Ճառագայթային կամ քիմիոթերապիա անցած մարդկանց մոտ սրտի մկանի աշխատանքը կարող է խափանվել։ Հայի մշակած սարքը հետևում է դրան։ Ամերիկացի գիտնականները  արտի աշխատանքի արագ ախտորոշման համար...

Շվեյցարիայում խելացի կրծկալ են ստեղծել՝ կրծքագեղձի քաղցկեղի վաղ հայտնբերման համար. oncology.am
Շվեյցարիայում խելացի կրծկալ են ստեղծել՝ կրծքագեղձի քաղցկեղի վաղ հայտնբերման համար. oncology.am

Շվեյցարական EPFL համալսարանի ուսանողները IcosaMed ստարտափի հետ համատեղ ստեղծել են խելացի կրծկալ, որը կօգնի հայտնաբերել կրծքագեղձի քաղցկեղն ամենավաղ փուլերում։ Հետազոտողների խոսքով, իրենց մշակումը...

Բժիշկները ուռուցքով հիվանդներին կորոնավիրուսի վարակումից պաշտպանվելու խորհուրդներ են տվել. oncology.am
Բժիշկները ուռուցքով հիվանդներին կորոնավիրուսի վարակումից պաշտպանվելու խորհուրդներ են տվել. oncology.am

Արտերկրի բժիշկներն ուռուցքով հիվանդներին կորոնավիրուսից պաշտպանվելու խորհուրդներ են տվել, քանի որ մարդկանց այս խումբը, COVID-19-ի առումով, գտնվում է բնակչության խոցելի խմբում...

Գիտնականները բացահայտել են քաղցկեղի մետաստազավորմանը նպաստող մեխանիզմը. oncology.am
Գիտնականները բացահայտել են քաղցկեղի մետաստազավորմանը նպաստող մեխանիզմը. oncology.am

Ուռուցքային բջիջները, որոնք տարբերվում են հիմնական բջիջներից, այլ օրգաններ ընկնելու և մետաստազներ տարածելու համար պետք է ստեղծեն «մետաստատիկ խորշ»: Գերմանիայի Հայդելբերգ Հետազոտական ինստիտուտի...

ՀՀ ԱՆ . Մեկնարկել է Տրաստուզումաբ դեղով կրծքագեղձի քաղցկեղի բուժման ծրագիրը
ՀՀ ԱՆ . Մեկնարկել է Տրաստուզումաբ դեղով կրծքագեղձի քաղցկեղի բուժման ծրագիրը

Մարտի 25-ից մեկնարկել է «Վաղ փուլի դրական «Her2/Neu» կրծքագեղձի քաղցկեղի տրաստուզումաբ դեղով բուժման ծրագիրը»: Այն կիրականացվի 2020-2023 թվականների ընթացքում...

ԼՈՒՐԵՐ: Նոր բուժական մեթոդներ ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ