Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

ԼՈՒՐԵՐ: Ուռուցքաբանություն

Ամեն ինչում գենե՞րն են մեղավոր. oncology.am

Ամեն ինչում գենե՞րն են մեղավոր. oncology.am

Արդյո՞ք ուռուցքով հիվանդի հարազատները գտնվում են ռիսկի խմբի մեջ. դեռևս ոչ այնքան պարզ թեմա: Իրականում քաղցկեղի և ժառանգականության միջև կա՞, արդյոք, կապ: Այս հարցը հրատապ է այնքանով որ քաղցկեղով հիվանդանալու վախը չափազանց բացասաբար է ազդում ուռուցքային հիվանդությունների նկատմամբ ժառանգական նախատրամադրվածություն ունեցող  մարդկանց կյանքի որակի վրա։

Քաղցկեղը գենետիկական բաղադրիչ ունեցող հիվանդություն է, սակայն այն չի համարվում պարտադիր ժառանգական։ Հնարավոր է ժառանգել միայն գեների մուտացիան, որը մեծացնում  է ուռուցքային հիվանդությունների զարգացման ռիսկը, սակայն չի երաշխավորում հիվանդության զարգացումը։ Գոյություն ունի գեների փոփոխության երկու տեսակ՝ ժառանգվող և կյանքի ընթացքում ձեռք բերվող (բնական ծերացման արդյունքում, քիմիական նյութերի ազդեցությամբ)։ Ժառանգական ԴՆԹ փոփոխությունները փոխանցվում են ծնողներից երեխային և կոչվում են սաղմնային փոփոխություններ կամ` մուտացիաներ։ Գեների որոշ փոփոխություններ բացարձակ անվնաս են, իսկ որոշներն կարող են առողջական խնդիրներ և լուրջ հիվանդություններ առաջացնել, այդ թվում նաև` ուռուցքներ։

Ուռուցքային հիվանդությունների ժառանգական դեպքերը հիմնականում կապված են երկու գենում մուտացիաների առկայության հետ՝ BRCA1 (Breast Cancer 1) և BRCA2 (Breast Cancer 2)։ Այս գեները կան յուրաքանչյուր մարդու մոտ, որոնց ֆունկցիան կրծքագեղձի և ձվարանների վնասված բջիջների վերականգնումը և հյուսվածքների նորմալ աճն ապահովելն է։ Սակայն, երբ դրանք մուտացվում են, սկսում են «ոչ նորմալ» աշխատել, ինչի արդյունքում մեծանում է ուռուցքային հիվանդությունների զարգացման ռիսկը։

Քաղցկեղի գենետիկորեն պայմանավորված տեսակներ

Կան քաղցկեղի որոշ տեսակներ, որոնք ունեն ժառանգական բաղադրիչ։ Դրանցից են կրծքագեղձի, ձվարանների քաղցկեղը, որոշ դեպքերում՝ հաստ աղու, ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղը, մելանոման։ Կան նաև բազմաթիվ գործոններ, որոնք լրացուցիչ ազդում են քաղցկեղային հիվանդությունների զարգացման հավանականության վրա։ Այդ թվին են պատկանում արտաքին միջավայրը, օրգանիզմի ընդհանուր վիճակը, կենսակերպը և այլն։ Այդ պատճառով չի կարելի հարյուր տոկոս վստահությամբ նշել քաղցկեղի տեսակներ, որոնք գենետիկորեն փոխանցվում են։

Ընդունված է խոսել ոչ թե ուռուցքային հիվանդությունների ժառանգման մասին, այլ սերնդե-սերունդ չարորակ գոյացությունների առաջացման հակվածության  փոխանցման մասին։

Ե՞րբ սկսել կանխարգելիչ միջոցառումներ

Որպես կանոն, հիվանդի  մոտ չարորակ նորագոյացության գենետիկական նախատրամադրվածության առկայության մասին կարելի է կասկածել  երկու և ավելի քաղցկեղով հիվանդ արյունակից հարազատների առկայության դեպքում։ Սակայն պետք չէ դրանից վախենալ և միայն հիվանդության մասին մտածմունքներով ապրել։ Բացասական ժառանգական գործոնների ամբողջությունը միշտ չէ, որ բերում է հիվանդության զարգացման։ Միևնույն ժամանակ, քաղցկեղի նկատմամբ ժառանգական նախատրամադրվածություն ունեցող մարդիկ պետք է կանոնավոր հետազոտվեն ուռուցքաբանի մոտ։ Եթե ընտանիքի մի քանի սերնդում դիտվում են չարորակ նորագոյացությունների կրկնվող դեպքեր կամ, եթե կան կրծքագեղձի, ձվարանի կամ հաստ աղու քաղցկեղով մի քանի արյունակից հարազատներ, կարելի է դիմել մասնագետներին՝ ուռուցքաբանական խորհրդատվության և հատուկ թեստերի իրականացման համար։

Ինչպիսի՞ գենետիկական հետազոտություններ են իրականացվում

Դրանք կրծքագեղձի և ձվարանների քաղցկեղի զարգացման բարձր ռիսկի գենետիկական մուտացիաների հետազոտություններն են  (BRCA1/2), հնարավոր է նաև ստամոքսի քաղցկեղի զարգացման բարձր ռիսկի, Լինչի համախտանիշի առկայության գենետիկական հետազոտությունների իրականացում (CDH1), առկայության և այլն։

Սակայն պետք է չմոռանալ, որ գենետիկական թեստերը հետևյալ հարցին հստակ պատասխան չեն տալիս. «արդյո՞ք պացիենտի մոտ կառաջանա քաղցկեղի ժառանգական տեսակը, թե` ոչ»։ Այս հետազոտությունները կարող են ընդամենը հիվանդության առաջացման հավանականության մասին վկայել։ Հնարավոր չէ նաև նախօրոք որոշել, թե ընտանիքի անդամներից հատկապես ո՞ւմ մոտ է քաղցկեղով հիվանդանալու հավանականությունն առավել մեծ։ Սակայն շատ կարևոր է յուրաքանչյուր մարդու համար իմանալ սեփական ընտանիքի բժշկական պատմությունը։ Որքան լավ է պացիենտն այդ մասին տեղեկացված, այնքան կլինիկական ուռուցքաբանին հեշտ է որոշել ուռուցքային հիվանդության զարգացման հավանականությունը։

Ժամանակին իրականացված հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս վաղ հայտնաբերել ուռուցքը և ընտրել բուժման առավել արդյունավետ եղանակներ, ինչը զգալիորեն կմեծացնի ապաքինվելու շանսերը։

Այս հետազոտություններից յուրաքանչյուրը պետք է իրականացվի որոշակի կանոնավորությամբ և որոշակի տարիքում, քանի որ սովորական մարդը` տեսնելով հետազոտությունների շարքը, կարող է մոլորվել։ Այդ պատճառով գործում է հատուկ ծառայություն՝ աքրինինգների անհատական ընտրություն։ Դրանք կրծքագեղձերի, թոքերի, աղիների, ստամոքսի, շագանակագեղձի և արգանդի վզիկի սքրինինգներն են։ Կլինիկական ուռուցքաբանները պետք է հուշեն, թե ի՞նչ հետազոտություններ և որքա՞ն հաճախ հարկ է իրականացնել, ինչպես նաև յուրաքանչյուր հիվանդին խորհուրդ տան անհրաժեշտ հետազոտությունների անհատական գրաֆիկ։ Այսպիսի մոտեցումը բժշկին հնարավորություն կտա հիվանդի առողջական վիճակի մասին կարևոր տեղեկատվություն ստանալ՝ առանց լրացուցիչ հետազոտությունների:

Սկզբնաղբյուր. oncology.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

«Էրեբունի» ԲԿ-ում հեռացվել է գլխուղեղի մեկ քառորդն ընդգրկող չարորակ մեծ ուռուցք. erebunimed.com
«Էրեբունի» ԲԿ-ում հեռացվել է գլխուղեղի մեկ քառորդն ընդգրկող չարորակ մեծ ուռուցք. erebunimed.com

70-ամյա կնոջ մոտ հարազատները վերջին մեկ ամսվա ընթացքում նկատել էին խոսքի արտաբերման և ինֆորմացիայի ընկալման դժվարություններ: Ժամանակի ընթացքում կինը սկսել էր գանգատվել թուլությունից, այնուհետև ի հայտ էին...

ԼՈՒՐԵՐ: Նյարդային համակարգ Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Քաղցկեղով հղի կինն առողջ երեխա է ունեցել՝ հղիության ընթացքում քիմաթերապիայից հետո. erebunimed.com
Քաղցկեղով հղի կինն առողջ երեխա է ունեցել՝ հղիության ընթացքում քիմաթերապիայից հետո. erebunimed.com

36-ամյա կինը «Էրեբունի» ԲԿ էր դիմել հղիության 7 շաբաթական ժամանակաշրջանում: Նրան ընդունել էր ծննդատան մանկաբարձ-գինեկոլոգ Նորայր Ղուկասյանը: Կինը նշել էր, որ երեք տարի առաջ վիրահատվել է կրծքագեղձի ուռուցքի...

ԼՈՒՐԵՐ: Մանկաբարձություն և ուրոգինեկոլոգիա Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում հեռացվել է ձվարանի հսկայական ուռուցք 25 կգ քաշով. oncology.am
Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում հեռացվել է ձվարանի հսկայական ուռուցք 25 կգ քաշով. oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում հեռացվել է ձվարանի հսկայական ուռուցք 25 կգ քաշով...

ԼՈՒՐԵՐ: Մանկաբարձություն և ուրոգինեկոլոգիա Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Կլինիկական դեպք. թիակի ամբողջական հեռացում` Յուինգի սարկոմայի կապակցությամբ. nairimed.com
Կլինիկական դեպք. թիակի ամբողջական հեռացում` Յուինգի սարկոմայի կապակցությամբ. nairimed.com

Ոսկրային սարկոմաներն ախտահարում են կմախքի գրեթե բոլոր հատվածները, որի արդյունքում խնդիր է առաջանում հեռացված հատվածի ռեկոնստրուկտիվ վիրահատությունների շնորհիվ վերականգնել վերջույթի ֆունկցիան...

Քաղցկեղի բարդ վիրահատություններ բարեհաջող ելքով.Արթմեդ ԲՎԿ
Քաղցկեղի բարդ վիրահատություններ բարեհաջող ելքով.Արթմեդ ԲՎԿ

«Արթմեդ» ԲՎԿ ընդհանուր և որովայնային բաժանմունքը բացվել է 2009 թվականին: Թիմը, որով ձևավորվել է բաժանմունքը, գործում է է բ.գ.դ., պրոֆեսոր Արթուր Մուշեղի Սահակյանի ղեկավարությամբ դեռ 2004 թ.-ից...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Ասեղային բիոպսիա և ուռուցքների դրենավորում «Արթմեդում»
Ասեղային բիոպսիա և ուռուցքների դրենավորում «Արթմեդում»

Քաղցկեղը, հատկապես որովայնային տեղակայության պարագայում, հիմնականում զարգանում է դանդաղ ու առանց ախտանշանների և իրեն զգացնել տալիս բավական ուշ փուլերում, երբ կա քաղցկեղի լայն տարածում...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Կլինիկական դեպք. բազալ բջջային կարցինոմա. drtehmine.com
Կլինիկական դեպք. բազալ բջջային կարցինոմա. drtehmine.com

Կլինիկա էր դիմել տղամարդ` կրծքավանդակի վերին և պարանոցի ներքևի հատվածում տեսանելի մաշկային գոյացության առկայությամբ։ Գոյացությունը նկատել են վեց տարի առաջ: Տարիների ընթացքում ուռուցքի...

ԼՈՒՐԵՐ: Վիրաբուժություն Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Կոկորդի քաղցկեղի ժամանակակից բուժում. nairimed.com
Կոկորդի քաղցկեղի ժամանակակից բուժում. nairimed.com

Քաղցկեղը կարող է ախտահարել մարդու օրգանիզմի ցանկացած օրգան` հաշվի չառնելով օրգանի կարևորությունն ու ուռուցքի հեռացնելու բարդությունները։ Ճիշտ այդպես` ուռուցքը կարող է ախտահարել կոկորդի տարրերը, և, տարածվելով...

ԼՈՒՐԵՐ: Քիթ-կոկորդ-ականջ հիվանդություններ ԼՈՒՐԵՐ: Նոր բուժական մեթոդներ ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Կոկորդի քաղցկեղի ժամանակակից բուժում. nairimed.com
Կոկորդի քաղցկեղի ժամանակակից բուժում. nairimed.com

Քաղցկեղը կարող է ախտահարել մարդու օրգանիզմի ցանկացած օրգան` հաշվի չառնելով օրգանի կարևորությունն ու ուռուցքի հեռացնելու բարդությունները։ Ճիշտ այդպես` ուռուցքը կարող է ախտահարել կոկորդի տարրերը...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Ձվարանի քաղցկեղ, ցիտոռեդուկտիվ վիրահատություն. nairimed.com
Ձվարանի քաղցկեղ, ցիտոռեդուկտիվ վիրահատություն. nairimed.com

Օնկոգինեկոլոգիայի առանձնահատկությունների, ոլորտում կիրառվող մեթոդաբանության եւ մի շարք այլ կարևոր հարցերի պատասխանում է Օնկոգինեկոլոգների եվրոպական ասոցիաիայի (ESGO) վարչության անդամ, «Նաիրի» բժշկական կենտրոնի...

ԼՈՒՐԵՐ: Մանկաբարձություն և ուրոգինեկոլոգիա Լուրեր
«Դա կարող էր վերջ տալ իմ կյանքին»․ 20-ամյա ֆուտբոլիստը պատմել է քաղցկեղի դեմ պայքարի մասին. oncology.am
«Դա կարող էր վերջ տալ իմ կյանքին»․ 20-ամյա ֆուտբոլիստը պատմել է քաղցկեղի դեմ պայքարի մասին. oncology.am

«Մանչեսթեր Յունայթեդ» ֆուտբոլային ակումբը հայտնել է պաշտպան Մաքս Թեյլորի հետ պայմանագիրը երկարաձգելու մասին։ Ֆուտբոլիստը ակումբի համակարգում է 14 տարեկանից, բայց դեռ ոչ մի անգամ չի խաղացել...

ՈՒԱԿ-ում կատարվում են ողնաշարի կայունացնող վիրահատություններ՝ մետաղական կոնստրուկցիաների կիրառմամբ. oncology.am
ՈՒԱԿ-ում կատարվում են ողնաշարի կայունացնող վիրահատություններ՝ մետաղական կոնստրուկցիաների կիրառմամբ. oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․ Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում կատարվել է ողնաշարի տրանսպեդիկուլյար կայունացման հերթական վիրահատությունը...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
ՈՒԱԿ-ում կատարվել է եզակի թրոմբէկտոմիա՝ ուռուցքային հիվանդի հետագա բուժումը կազմակերպելու համար. oncology.am
ՈՒԱԿ-ում կատարվել է եզակի թրոմբէկտոմիա՝ ուռուցքային հիվանդի հետագա բուժումը կազմակերպելու համար. oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում կատարվել է եզակի վիրահատություն։ Ձվարանի ուռուցքով պացիենտը ուներ նաև լողացող գլխիկով թրոմբ խորանիստ՝ զստային երակում...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Աննախադեպ վիրահատություն՝ Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում (տեսանյութ). oncology.am
Աննախադեպ վիրահատություն՝ Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում (տեսանյութ). oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում կատարվել է իր ծավալով աննախադեպ՝ թոքի քաղցկեղի վիրահատություն։  Նախկինում նման ուռուցքները ոչ վիրահատելի էին համարվում։ Բարդությունն այն է...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից
Այսուհետ Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի քիմիաթերապիա ստացող հիվանդները կարող են խուսափել մազաթափությունից. oncology.am
Այսուհետ Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի քիմիաթերապիա ստացող հիվանդները կարող են խուսափել մազաթափությունից. oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի Ընդհանուր և մանկական քիմիաթերապիայի բաժանմունքում տեղադրվել է նոր սարք, որը հնարավորություն է տալիս խուսափել մազաթափությունից...

Լուրեր ԼՈՒՐԵՐ: Թվեր և փաստեր Հայաստանից

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ