Կարմրուկը կրկին օրախնդիր. հարցազրույց վարակաբան Նաիրա Ծատուրյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Խոսենք վերջին շրջանում կարմրուկի տարածվածության մասին:

Երկար տարիներ, բարեբախտաբար, կարմրուկի գրանցված որևէ դեպք չունեինք: Առանձին դեպքեր գրանցվում էին արտերկրից եկածների մոտ:

Սակայն վերջին շրջանում (արդեն մի քանի ամիս) կարմրուկի դեպքեր են գրանցվում նաև մեր երկրում: Իհարկե, բռնկման մասին խոսք լինել չի կարող, բայց, բոլոր դեպքերում, կա՛ն հիվանդության հաստատված դեպքեր, և այդ կապակցությամբ կատարվում են ակտիվ միջոցառումներ՝ հիվանդության տարածումը կանխելու նպատակով:

Կարմրուկը համարվում է մանկական հիվանդություն, սակայն վերջին տարիներին ամբողջ աշխարհում բավականին տարածում ունի նաև մեծահասակների շրջանում: Ինչպիսի՞ն է վիճակը մեր երկրում:

Այո, կարմրուկը համարվում է մանկական հիվանդություն, բայց այժմ դեպքեր ունենք նաև մեծահասակների շրջանում: Մեծահասակների մոտ հիվանդության ընթացքը գրեթե նույնն է, սակայն ավելի մեծ է բարդությունների զարգացման հավանականությունը:

Փորձենք համառոտ խոսել կարմրուկի ընթացքի մասին:

Կարմրուկը սուր վարակիչ հիվանդություն է, տարածվում է օդա-կաթիլային ճանապարհով՝ հիվանդի խոսելու, հազալու, փռշտալու ընթացքում:

Վարակի ընկալունակությունը 100% է, ինչը նշանակում է, որ չպատվաստված, կամ կարմրուկով չհիվանդացած անձանց վարակվելու հնարավորությունը շատ բարձր է:

Այդ պատճառով խորհուրդ է տրվում երեխաների շրջանում պատվաստումների մակարդակը հասցնել 95-94% ընդգրկվածության: Մեր հանրապետությունում կարմրուկի դեմ պատվաստումn ընդգրկված է պատվաստումների ազգային օրացույցում և կատարվում է անվճար հիմունքներով:

Որո՞նք են կարմրուկի ախտանշանները:

Հիվանդության գաղտնի շրջանը տևում է 21 օր, հազվադեպ ավելի երկար՝ մինչև 28 օր: Հիվանդությունն ունի բնորոշ ախտանշաններ, որոնք էտապային բնույթ են կրում: Հիվանդությունն ընթանում է 4 փուլով` գաղտնի, պրոդրոմալ, կատառալ և լավացման: Առաջին փուլին բնորոշ է ախտանիշների տրիադան՝ հարբուխ (քթահոսություն), չոր հազ, կոնյուկտիվիտ (աչքերի լորձաթաղանթի բորբոքում, լուսավախություն): Հիվանդը գանգատվում է նաև տանջող ցավից` բկանցքում, գլխացավից, ջերմության բարձրացումից: Շատ կարևոր ախտանիշ է կարմրուկին բնորոշ ցանը:

Հարկ է տեղեկացված լինել առաջին օրերին արտահայտվող ախտանիշի մասին, որն  օգնում է վաղ շրջանում՝ մինչև ցանավորումը, ախտորոշել հիվանդությունը. դա այտերի լորձաթաղանթին փոքր սեղանատամների դիմաց Կոպլիկ-Ֆիլատովի բծերի ի հայտ գալն է:

Ցանավորումից հետո ախտորոշումը բավականին հեշտանում է: Ցանը նույնպես փուլային բնույթ է կրում. առաջին էլեմենտները հայտնվում են դեմքին, ականջների ետևում, այնուհետև` պարանոցին, իրանին, վերջույթներին: Ցանի զարգացման տևողությունը միջինը 3 օր է, որից հետո ցանային էլեմենտները նույն հաջորդականությամբ հետ են զարգանում:

Որքա՞ն է գաղտնի շրջանը, վարակելիության տևողությունը:

Հիվանդության գաղտնի շրջանը 3 օր է, որի ժամանակ վարակելիությունը նվազագույն է: Հիվանդն առավել վարակիչ է կատարալ շրջանում և ցանավորման առաջին 4 օրերին: Դրանից հետո վարակելիության մակարդակն իջնում է:

Ի՞նչ բարդություններով է հղի կարմրուկը:

Կարմրուկի բարդություները բազմաթիվ են և լուրջ, քանի որ կարմրուկի վիրուսը դրսևորում է տրոպիզմ էպիթելոցիտների և կենտրոնական նյարդային համակարգի բջիջների նկատմամբ, ինչպես նաև կարող է զարգացնել իմունասուպրեսիա: Ամենահաճախակի բարդությունը մնում է թոքաբորբը` հատկապես երեխաների շրջանում: Հնարավոր է նաև կոնյուկտիվիտի, լարինգիտի, տրախեիտի, օտիտի, ստոմատիտի զարգացում, որոնք հետագայում կարող են լուրջ խնդիրների պատճառ դառնալ: Կարմրուկի ամենածանր բարդություններից են կենտրոնական նյարդային համակարգի ախտահարումները` էնցեֆալիտ, մենինգիտ, մենինգոէնցեֆալիտ:

Ինչպե՞ս բուժել:

Կարմրուկը սպեցիֆիկ բուժում չունի: Իրականացվում է ախտանշանային բուժում, իսկ բարդությունների, երկրորդային վարակի դեպքում բուժումն ուղղված է այդ խնդիրների վերացմանը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ