Հետտրավմատիկ սթրեսային և գեներալիզացված տագնապային խանգարումներ. nairimed.com

Կպչուն մտքերը, իռացիոնալ վախերը, տարօրինակ ռիտուալները որոշ չափով բնորոշ են շատերիս:

Ինչպե՞ս հասկանալ, որ այն դուրս է եկել առողջ վարքի սահմաններից և ժամանակն է դիմել մասնագետի օգնությանը. մեկնաբանում է հոգեթերապևտ Ք.Հ. Գալստյանը

Կյանքում կրած կամ ականատես եղած տրավմատիկ իրավիճակից հետո վախի զգացումները կայուն կերպով մնում են երկար ժամանակ։ Այն կարող է ներառել հուսահատեցնող հիշողությունները, դրանց մասին ուղեղում առկայծող հուշերը («ֆլեշբեքերը»), գիշերային մղձավանջները, քնի խանգարումները, անաշխատունակությունը, հետաքրքրությունների, նպատակների անկումը, կյանքի որակի անկանոն և ցածր լինելը։

Հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարումները ժամանակակից հոգեթերապիայի դիտակենտրոնում են և հաղթահարելի են բժշկագիտական նորագույն մոտեցումների և մեթոդների շնորհիվ։ Այս խանգարումներին զուգահեռ` այսօր առավել ակտուալ են գեներալիզացված տագնապային խանգարումները, խուճապային գրոհները (Panic atac), խուճապային էպիզոդիկ նոպաները, տագնապային վիճակներն ու խանգարումները, կպչուն-սևեռուն մտքերն ու օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարումները։

Տարածված հոգեսոմատիկ (հոգեմարմնական) ախտանշաններն են.

• անհաղթահարելի անհանգստությունը, տագնապը,
• տրամադրության անկումը,
• լացկանությունը կամ կոկորդում «լացը խեղդելու» զգացումը,
• դյուրագրգռությունը,
• մտածողության տեմպի արագացումը,
• քնի խանգարումները (դժվար քուն մտնելը, հաճախակի արթնացումները, «հոգնած» արթնանալու զգացումը)
• ոչինչ չանելու ցանկությունը,
• վարքային առանձնահատուկ դրսևորումները,
• հաճախաշնչությունը կամ հևոցը,
• սրտխփոցը, հաճախասրտությունը,
• գլխապտույտը,
• քրտնարտադրությունը,
• բերանի չորությունը,
• վերջույթների սառումը,
• մկանային լարվածությունը,
• մկանային ցավերը,
• դողը,
• սննդի ընդունման դժվարությունը (կոկորդում օտար մարմնի զգացողությունը),
• սրտխառնոցը,
• որովայնի ցավերը,
• հաճախամիզությունը,
• փորլուծությունը:

Վերոնշյալ ախտանշանների առկայության դեպքում անհրաժեշտ է դիմել հոգեթերապևտի, ստանալ մասնագիտական խորհրդատվություն, կազմակերպել բուժում` ժամանակակից hոգեթերապիայի մոտեցումներով և սկզբունքներով։

Դեղորայքային թերապիային զուգահեռ կամ` առանց դեղորայքի, այսօր կիրառելի են և բարձր արդյունավետություն են ապահովում կոգնիտիվ-վարքաբանական և ռացիոնալ- էմոտիվ թերապևտիկ մոտեցումները։

Հոգեթերապիայում այս ուղղությունների կիրառությունը հիմնվում է անձակենտրոն և Էմպաթիկ (ապրումակցող) մոդելների վրա։ Բացի այդ, թերապևտիկ գործընթացի ժամանակ ապահովվում է անձի սթրեսակայունությունը, մշակվում են ինքնօգնության, ինքնաջակցման անհատական ձևաչափեր։ Սրա շնորհիվ պացիենտի գիտակցական վերաբերմունքն իր ունեցած խնդրին (հիվանդությանը) փոխվում է, ստեղծվում է մոտիվացիոն դաշտ` հետագա բուժական գործընթացում վարքային դիսցիպլինաների կառավարման համար։ Դեղորայքային զուգորդությամբ` օրգանիզմում հետագայում կառավարելի են դառնում նաև կենսաքիմիական էլեմենտների հնարավոր խթանումներն ու հետադարձ ապահովումը։

Առողջությունը սկսվում է հոգեկան առողջությունից և խնամքից։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ