Պտղի զարգացման տեմպերի եւ նորածին երեխայի չափի առաջին միջազգային ստանդարտներն են մշակվել. med.news.am

Այսուհետ ողջ աշխարհում ծնված բոլոր երեխաները, որոնց թիվը տարեկան շուրջ 120 միլիոնի է հասնում, միասնական ստանդարտներով են գնահատվելու: Օքսֆորդի համալսարանականների գլխավորությամբ գործող միջազգային փորձագիտական խմբի անդամները ընդհանուր կանոնակարգ են մշակել՝ պտղի զարգացման տեմպերի եւ նորածին երեխայի չափերի գնահատման համար:

Վերջիններս կիրառելի են միայն այն պարագայում, երբ հղի մայրը որեւէ լուրջ առողջական խնդիր չունի, համարժեք սննդակարգի է հետեւում եւ կարող է պատշաճ բժշկական խնամք ստանալ: Գաղտնիք չէ, որ պտղի թերզարգացումն իր հետ անցանկալի երեւույթների շղթա է բերում. ծնվելիս  փոքր չափեր, հիվանդությունների նկատմամբ խոցելիության բարձր մակարդակ եւ, որոշ դեպքերում էլ, մահ՝ նորածնային կամ մանկական տարիքում: Բացի այդ, հղիության անբարենպաստ ընթացքը կարող է ոչ միայն երեխայի, այլ նաեւ՝ մոր առողջության վրա անդրադառնալ:

Խոսքը շաքարախտի, արյան բարձր ճնշման եւ սրտանոթային հիվանդությունների առաջացման բարձր ռիսկին է վերաբերում: Զարգացած եւ զարգացող երկրներին առավելապես նորմայից բարձր քաշ ունեցող նորածին երեխաներն են հատուկ, ինչը մոր մոտ՝ գերսնման արդյունքում առաջացած ճարպակալման հետեւանքն է դիտարկվում: Ու թեեւ նորմայից բարձր քաշով ծնված երեխաներին, որպես կանոն, հաջողվում է մանկական տարիքում մահացությունից խուսափել, այդուհանդերձ, հետագա տարիներին նրանց շաքարախտի եւ արյան բարձր ճնշման առաջացում է սպառնում, հաղորդում է Medical Daily-ն:

Նորմայից ցածր եւ բարձր քաշով ծնված երեխաներին սպառնացող վտանգները աշխարհի բոլոր բժիշկներին են հայտնի: Այդուհանդերձ, մինչ այժմ մասնագետները շարունակում են տարատեսակ՝ պտղի աճը եւ նորածին երեխայի չափերը նկարագրող գրաֆիկական աղյուսակներից օգտվել: Ընդ որում, միմյանցից էականորեն տարբերվող՝ տեղական ստանդարտների թիվը նույնիսկ մեկ հարյուրյակի շեմն է անցնում: Երբեմն էլ դրանք կարող են, առանց օպտիմալ ցուցանիշները հաշվի առնելու, ընդամենը որեւէ երկրի կոնկրետ տարածաշրջանում ծնված երեխաների՝ միավոր ժամանակահատվածի ընթացքում դրսեւորած աճի տեմպերն արձանագրել:

Bill & Melinda Gates հիմնադրամի ֆինանսավորմամբ իրականացված նախագիծը, որ ի սկզբանե ոլորտը կարգավորող միջազգային ստանդարտներ մշակելու նպատակ էր հետապնդում (պաշտոնական անվանումը INTERGROWTH-21st Project), աննախադեպ է՝ իր ծավալով եւ մասնակիցների քանակով: Ընդհանուր առմամբ, նախագծին իրենց մասնակցությունը բերած կին կամավորների թիվը 60 հազարի է հասել, որոնց հետազոտությամբ ավելի քան 300 փորձագետներ եւ բժիշկներ են զբաղվել: Նրանց կողմից առաջարկվող ստանդարտները հղիության ընթացքում երեխայի զարգացման 3-րդ, 10-րդ, 50-րդ, 90-րդ եւ 97-րդ օպտիմալ (ուլտրաձայնային հետազոտության արդյունքների հիման վրա ստացված) ցենտիլային կորերն ու նորածին երեխայի՝ ըստ գեստացիոն տարիքի նորմատիվային չափերն են ներկայացնում (կշիռ, հասակ եւ գլխի շրջագիծ):

“Միլիոնավոր երեխաների մոտ նկատվող աճի տեմպերի շեղումները ժամանակին հայտնաբերելու դեպքում հնարավոր է, հավելյալ սնուցիչների եւ թիրախային բուժման օգնությամբ, իրավիճակի շտկման հասնել: Հակառակ դեպքում նրանց շուրջ 5 տոկոսին է կյանքի առաջին տարվա ընթացքում մահ կամ, լավագույն դեպքում, ծանր, երկարատեւ բուժման ենթակա հիվանդություններ սպառնում”, - մեկնաբանել է հետազոտության ավագ ղեկավար, Օքսֆորդի պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմի անդամ, դոկտոր Խոսե Վիլարը: Նա հավելելով, թե ներկայացված չափորոշիչները կարող են առողջապահության ոլորտում աննախադեպ ձեռքբերումների միջոց ծառայել:

Ընդ որում, ակնկալվող ձեռքբերումները, փորձագետի համոզմամբ, ոչ միայն աղքատ կամ զարգացող, այլ նաեւ՝ զարգացած երկրներում կարող են ակնառու լինել: “Զարգացած երկրներում լույս աշխարհ գալու պահին ավելորդ քաշ ունեցող բազմաթիվ երեխաներ կարող են ժամանակին մատուցված բուժօգնություն ստանալ, ինչը նրանց հետագա կյանքում քրոնիկ բնույթ կրող հիվանդություններից խուսափելու հրաշալի հնարավորություն կընձեռի”, - նշել է դոկտոր Վիլարը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ