Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Երեխայի դաստիարակությունը և հոգեկան առողջությունը

Մանկական սթրեսը արձագանքելու է տարիներ անց

Մանկական սթրեսը արձագանքելու է տարիներ անց

Ով չի լսել ասացվածքը. «բոլոր հիվանդությունները նյարդերի պատճառով են»: Վերջերս այն մեկ անգամ ևս ապացուցվեց: Գիտնականները պարզել են, որ այն մարդիկ, ովքեր մանկական տարիներին ուժեղ սթրես են տարել, չափահաս դառնալիս, չնայած բավական բարեկեցիկ կյանքով են ապրում, միևնույնն է, նրանց առողջական վիճակն ավելի վատ է, քան նրանց մոտ, ովքեր խաղաղ մանկություն են ունեցել:

 

Եվ ինչ բացատրություն է տալիս այս փաստին բժշկությունը: Լոնդոնի թագավորական քոլեջի հոգեբանները  հետազոտել են 1950-1955 թթ. ծնված ավելի քան 7100 մարդու և տվյալներ հավաքել նրանց մանկության վերաբերյալ: Ինչպես պարզվել է, այն մարդիկ, ովքեր երջանիկ մանկություն չեն ունեցել, նրանց մեծահասակները մշտապես ճնշել են, կամ էլ ընտանիքը բարեկեցիկ կյանքով չի ապրել, միջին տարիքում հինգ անգամ ավելի հաճախ են կորցրել աշխատունակությունն առողջության պատճառով, ինչպես նաև հակում են ունեցել դեպրեսիաների նկատմամբ: Միևնույն ժամանակ, ովքեր մանկության տարիներին հաճախ են հիվանդացել, բայց սթրեսային իրավիճակներում չեն եղել, հազվադեպ են հաշմանդամ դարձել: 

 

Հետազոտությունների ղեկավար պրոֆեսոր Մաքս Հենդերսոնը ենթադրում է, որ փոքր տարիքում ապրած սթրեսը տարբեր հիվանդությունների զարգացմանը նպաստող գործոն է դառնում: Սակայն պարզվեց, որ տվյալ փաստը բժշկության տեսակետից բացատրելն այնքան էլ դյուրին չէր: Եվ միայն վերջերս Վիսկոնսին-Մեդիսոնի համալսարանի մասնագետները, հոգեբանության և մանկաբուժության պրոֆեսոր Սեթ Պոլլակի ղեկավարությանբ, կարողացան այդ փաստի բացատրությունը գտնել: Գիտնականները հնարավոր համարեցին, որ անմիջական կապ  պետք է գոյություն ունենա  մանկության տարիներին ապրած սթրեսային իրավիճակների (բռնություն, ծեծ, կյանք` մանկատանը, որտեղ դաժան պայմաններ են եղել և այլն) և  թույլ իմունային համակարգի միջև: Կամավորների, ովքեր իրենց մանկությունը բնութագրել են  դժբախտ կամ սթրեսային,  արյան մեջ հակամարմինների  բարձր մակարդակ է արձանագրվել, որոնք ուղղված են եղել սովորական հերպեսի վիրուսի դեմ (HSV-1), որոնք որպես կանոն  հանդիպում են թաքնված  ձևով: Այդ հակամարմինները արտադրվում են օրգանիզմի կողմից, եթե իմունային համակարգը ախտահարված է: Իսկ այն մարդկանց արյան մեջ, ովքեր իրենց մանկությունը բարեկեցիկ են համարել, հակամարմինների մակարդակը հերպեսի վիրուսի դեմ նորմայից չի բարձրացել:  Պրոֆեսոր Պոլլակի խոսքերով, մեր իմունիտետը ոչ թե բնածին է, այլ ձեռքբերովի, իսկ իմունային համակարգի վիճակը շատ խիստ կախված է այն պայմաններից, որոնց մեջ մենք հայտնվել ենք վաղ մանկության տարիներին: Քանի որ  մեր նյարդային համակարգն անբաժանելի է մնացած օրգաններից:  Սթրեսի դեպքում  հորմոնային արտանետում է տեղի ունենում, որն ազդում է ողջ օրգանիզմի վրա, փոխվում է կենսաքիմիական վիճակը: Եվ այդ ամենն աստիճանաբար քայքայում է իմունային համակարգը:  ՙՉնայած այն հանգամանքին, որ պայմանները, որտեղ մեծացել են այդ երեխաները, ժամանակի հետ փոխվել են, հոգեբանական մակարդակով նրանք դեռ վերապրում են այդ սթրեսը,- մեկնաբանում է Պոլլակը: - Դա ազդեցություն է ունենում ոչ միայն նրանց վարքագծի  և սովորելու ընդունակության վրա, այլև իմունային համակարգի վատ աշխատանքի վրա, որն էլ իր հերթին լրջորեն ազդում է նրանց առողջության վրա՚: 

 

Մեծ է նաև հիվանդ մեծանալու հավանականությունն այն երեխաների մոտ, որոնց մայրերը հղիության ժամանակ այնքան էլ լավ հոգեկան վիճակում չեն եղել: Հոնկոնգի բժիշկները եկել են այն եզրակացության, որ, եթե հղի կինը ընկճված է, անհանգիստ վիճակում է, դեպրեսիա է ապրում, դա կարող է ամենալուրջ հետևանքներն ունենալ ինչպես իր սեփական առողջության, այնպես էլ ապագա երեխայի առողջական վիճակի վրա: Ինչպես հայտնի է, դեպրեսիան թուլացնում է օրգանիզմի պաշտպանական ուժերը, այդ պատճառով էլ այն հաճախ ուղեկցվում է տարբեր հիվանդություններով:  

 

Սթրեսը, որն ապրում է ծնողը, հեշտությամբ փոխանցվում է երեխային: Ըստ վիճակագրության, երեխաները, ովքեր մեծանում են նյարդային պայմաններում, հաճախ են հիվանդանում մրսածության հիվանդություններով, տառապում են նաև էնուրեզով, ասթմայով, շաքարային դիաբետով: 3-4 տարեկան 56 երեխաների թքից վերցված անալիզը ցույց էտվել, որ փոքրիկների մոտ, ում մայրերը ստիպված են եղել սթրեսներ տանել աշխատավայրում, կորտիզոլ հորմոնի մակարդակը, որը մասնակցում է զարկերակային արյան ճնշման, անոթային և իմունային համակարգերի գործառույթների, ինչպես նաև մետաբոլիզմի կարգավորմանը, երկու անգամ բարձր է եղել, քան նրանց մոտ, ում մայրերը կամ ընդհանրապես չեն աշխատել կամ էլ գոհ են եղել իրենց աշխատանքից: Հետազոտողների կարծիքով, կորտիզոլի ավելորդ արտադրությունը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ հուզական գերգրգռման ռեակցիա: Եվ, եթե ցանկանում եք, որ ձեր երեխաները առողջ մեծանան, ինքներդ ավելի քիչ նյարդայնացեք:

Սկզբնաղբյուր. Առողջապահության լրատու 7 (545) 26.02.2010
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Հոգեբանորեն առավել վնասակար խոսքերը, որ ծնողը կարող է ասել իր երեխային
Հոգեբանորեն առավել վնասակար խոսքերը, որ ծնողը կարող է ասել իր երեխային

Ծնող լինելը մեծ պատասխանատվություն է: Կենդանություն տալով փոքրիկ մարդկային էակին՝ դուք նաև պարտավոր եք նրանց մեջ սերմանել բարոյականության զգացում և համոզված լինել, որ նրանք մեծանում են խելամիտ և ճշտապահ չափահասներ...

Շեղված վարքը` դեռահասության տարիքում
Շեղված վարքը` դեռահասության տարիքում

Աշխարհում տարեց-տարի ավելանում է մանկական հանցագործությունների, թմրամոլության և ինքնասպանությունների թիվը, մեծանում է այն երեխաների թիվը, որոնք միտում ունեն դևիանտ վարքի կամ արդեն ցուցաբերել են...

Հոգեկան առողջություն
Որո՞նք են վաղ սեռական կյանքի վտանգները (The risks of early sexual activity). urolog.am
Որո՞նք են վաղ սեռական կյանքի վտանգները (The risks of early sexual activity). urolog.am

Բժշկական տեսանկյունից ո՞ր տարիքից կարելի է սկսել սեռական հարաբերությունները: Արդյո՞ք կուսության վաղ կորստի վտանգ գոյություն ունի: Արդյո՞ք սեռական ժուժկալությունը վնասակար է...

Սեքսոլոգիա
Երեխայի դաստիարակության 19 ոսկե պատվիրան մեծանուն մանկավարժ, փիլիսոփա Մարիա Մոնտեսորիից. myentertrain.com
Երեխայի դաստիարակության 19 ոսկե պատվիրան մեծանուն մանկավարժ, փիլիսոփա Մարիա Մոնտեսորիից. myentertrain.com

Իտալացի մեծանուն մանկավարժ Մարիա Մոնտեսորին այն չորս մանկավարժներից մեկն է, ով, ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ի, մեծ ներդրում է ունեցել XX դարի մանկավարժական մտածողության ձևերի հաստատման հարցում...

Սեռական հասունացում կամ ուղղակի հասունացում. հարցերին պատասխանում է Մարինա Մելքումովան. arabkirjmc.am
Սեռական հասունացում կամ ուղղակի հասունացում. հարցերին պատասխանում է Մարինա Մելքումովան. arabkirjmc.am

Սեռական հասունացմանը վերաբերող առավել հաճախ մտահոգող հարցերին պատասխանում է Արաբկիր բժշկական համալիր- Երեխաների և դեռահասների առողջության ինստիտուտ, դեռահասային բժիշկ, դեռահասային...

Բժշկի ընդունարանում
Խոսքի զարգացումը նախադպրոցական տարիքում բնական և արհեստական բիլինգվիզմի ժամանակ. izmirlianmedicalcenter.com
Խոսքի զարգացումը նախադպրոցական տարիքում բնական և արհեստական բիլինգվիզմի ժամանակ. izmirlianmedicalcenter.com

Հայտնի է, որ օտար լեզվի յուրացումը մեծ ջանքեր և ժամանակ է պահանջում: Սակայն երեխան լիարժեք տիրապետում է օտար լեզվին երկու-երեք տարվա ընթացքում` առանց որևիցէ ջանքեր գործադրելու...

Ինչի դեմ պետք է պայքարեն ծնողները. գիտնականներ. 1in.am
Ինչի դեմ պետք է պայքարեն ծնողները. գիտնականներ. 1in.am

Հոգեբանները հետազոտություն են անցկացրել երեխաների դաստիարակությանը վերաբերող տարածված լեգենդների ոլորտում: Նրանք առանձնացրել են մի շարք պնդումներ, որոնք ծնողները սխալմամբ համարում են ճիշտ...

Հոգեբանները ներկայացրել են երեխաների համար հիպերխնամակալության վտանգավորության մասին. 1in.am
Հոգեբանները ներկայացրել են երեխաների համար հիպերխնամակալության վտանգավորության մասին. 1in.am

Zdravoe.com կայքի փոխանցմամբ՝ հիպերխնամակալությունը չափազանց վատ է անդրադառնում երեխաների զարգացման վրա և վտանգավոր է մտահոգ հայրերի ու մայրերի համար...

Ինչպե՞ս կրճատել գիշերային կերակրումները. kksenyak.am
Ինչպե՞ս կրճատել գիշերային կերակրումները. kksenyak.am

Սա երևի կերակրող մայրերին ամենաշատ հուզող հարցերից է: Այն գնալով ավելի հրատապ է դառնում երեխայի մեծանալուն զուգահեռ, քանի որ շատ երեխաներ սկսում են գիշերն ավելի հաճախ...

Երեխայի սնուցումը
Դաստիարակեք ֆինանսապես անկախ երեխաներ. mediamax.am
Դաստիարակեք ֆինանսապես անկախ երեխաներ. mediamax.am

Հայաստանը զարգացող տնտեսություն ունեցող երկրների շարքում է: Շատ ընտանիքների համար օրվա հացի փող վաստակելը խնդիր է: Մարդիկ այնքան մտահոգված են իրենց վաղվա ապրուստի համար, որ երեխաների դաստիարակության...

Աբրահամ Լինքոլնի նամակն իր որդու ուսուցչին. movsisyannune.com
Աբրահամ Լինքոլնի նամակն իր որդու ուսուցչին. movsisyannune.com

Ես հասկանում եմ, որ նա պետք է իմանա, որ ոչ բոլոր մարդիկ են արդար, ոչ բոլորն են անկեղծ: Բայց սովորեցրեք նրան, որ եթե կա սրիկա, կա նաև հերոս, եթե կա եսասեր քաղաքական գործիչ, կա նաև նվիրյալ առաջնորդ: Սովորեցրեք նրան այն, որ եթե կա...

Ինչպես երեխաներին սովորեցնել նկարել. 1in.am
Ինչպես երեխաներին սովորեցնել նկարել. 1in.am

Բոլոր երեխաներն էլ սիրում են նկարել, բայց ոչ բոլորն են կարողանում: Շատ կարևոր է այդ շրջանում օգնել երեխային: Այդ նպատակով AdMe.ru-ն ներկայացնում է նկարներ, որոնց շնորհիվ կարելի է փուլ առ փուլ արտանկարել...

Ի՞նչ հեքիաթներ է պետք կարդալ երեխաների համար քնից առաջ. news.am
Ի՞նչ հեքիաթներ է պետք կարդալ երեխաների համար քնից առաջ. news.am

Գիտնականները հայտնել են երեխաներին քնից առաջ կարդալու համար իդեալական հեքիաթի «բաղադրատոմսը». հեքիաթը տեւում է ուղիղ 8 րոպե ու 36 վարկյան, ու այնտեղ կա վիշապ, արքայադուստր, կախարդ ու փերի...

10 նշան այն բանի, որ ձեր երեխան Ինդիգո է. mediamag.am
10 նշան այն բանի, որ ձեր երեխան Ինդիգո է. mediamag.am

Նոր սերնդի մարդկանց, ովքեր տարբերվում են ոչ ստանդարտ մտածելակերպով և գերունակություններով՝ անվանում են տարբեր կերպ։ Ոմանք անվանում են նրանց «նոր հազարամյակի երեխաներ», մյուսները՝ «լույսի երեխաներ» կամ...

Երեխան գնում է առաջին դասարան. 5 անսովոր մեթոդ ստուգելու նրա պատրաստ լինելը. 1in.am
Երեխան գնում է առաջին դասարան. 5 անսովոր մեթոդ ստուգելու նրա պատրաստ լինելը. 1in.am

Ինչպե՞ս ստուգել երեխայի պատրաստ լինելը դպրոցին: 4mama.com.ua-ն առաջարկում է մի քանի անսովոր մեթոդներ...


Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ