Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Բժշկի ընդունարանում

Հարցազրույց նյարդաբան, բ.գ.թ. Բելլա Գրիգորյանի հետ. իր գործին նվիրյալը

Հարցազրույց նյարդաբան, բ.գ.թ. Բելլա Գրիգորյանի հետ. իր գործին նվիրյալը

«Հերացի» թիվ 1 համալսարանական հիվանդանոց Ռադիոլոգիայի կենտրոնի ԷՆՄԳ լաբորատորիայի հիմնադիր


Նյարդաբանի մասնագիտական բարդ ճանապարհ եք անցել. ինչի՞ց սկսվեց:


80-ականների սկզբին հայրս հիվանդացավ` ծանր նյարդաբանական հիվանդություն, որն այդպես էլ Հայաստանում չախտորոշվեց: Ծնողներս ստիպված մեկնեցին Մոսկվա, որտեղ ախտորոշումից հետո սկսեց բուժվել: Հեռվից-հեռու բուժման գործընթացը բազմաթիվ խնդիրներ էր ստեղծում:


Այդ ժամանակ բժշկական համալսարանի ուսանող էի, և նյարդաբանի մասնագիտությունն ընտրելուս առաջին պատճառը հորս վիճակն էր:

 

Մյուս պատճառը նրանում էր, որ թեև շատ նյարդաբանական հիվանդություններ գրեթե չեն բուժվում, ախտորոշման գործընթացը պահանջում է տրամաբանություն և գիտելիքների մեծ ծավալ, ինչն ինձ համար այն դարձնում էր հետաքրքիր ու գրավիչ:


Ինչպե՞ս միտք հղացավ հասնել Ամերիկա և բերել մի մեթոդ` էլեկտրանեյրոմիոգրաֆիան, որի կարիքն այնքան կար պատերազմի ճանապարհին կանգնած մեր երկրի համար:


Երկրաշարժից հետո՝ 1988-ին, ԱՄՆ-ից շատ բժիշկներ այցելեցին Հայաստան, և շատ խնդիրների բախվեցին: Դրանցից էին տարբեր վնասվածքների ժամանակ նյարդերի, մկանների վնասվածքները, որոնց ախտորոշման համար կիրառվող մեթոդները չէին համապատասխանում միջազգային բժշկության մակարդակին: Եվ Հայ օգնության ֆոնդը (ՀՕՖ) 1990-ից սկսեց բժիշկների վերապատրաստումներ կազմակերպել Միացյալ նահանգների լավագույն բժշկական կենտրոններում։


Ինքս այդ ժամանակ նորավարտ էի, վարժ խոսում էի անգլերեն, ուստի ընդգրկվեցի բժիշկների առաջին խմբում: ԱՄՆ-ում աշխատում էի պերիֆերիկ նյարդերի լաբորատորիայում, սովորում հիվանդությունների ախտորոշման մեթոդները, բուժման ընտրության մոտեցումները: Երբ վերադարձա, անհրաժեշտ գիտելիքները և փորձը ներդնելու համար ՀՕՖ-ի օգնությամբ ձեռք բերվեց նաև առաջին նեյրոմիոգրաֆը:

 

Կիսվեք, խնդրե՛մ, Ձեր փորձով:


Մեթոդը ստեղծվել է 20-րդ դարի առաջին կեսին, սակայն բուռն զարգացում է ապրել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո: Ցավալի է, բայց փաստ, որ պատերազմները խթանում են գիտության զարգացումը: Արդեն ամբողջ աշխարհում՝ Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում մեթոդը կիրառելի էր:


Մեթոդը հնարավորություն է տալիս հետազոտել ծայրամասային (պերիֆերիկ) նյարդերը, մկանները, նյարդ-մկանային կապակցությունները, ողնուղեղային բջիջները, գտնել նյարդի վնասվածքը, վնասման աստիճանը, վնասման տեղը, հաջորդիվ`գնահատել բուժման ընթացքը:

 

Հարցազրույց նյարդաբան, բ.գ.թ. Բելլա Գրիգորյանի հետ. իր գործին նվիրյալը

 

Ինչո՞ւ էր այդ մեթոդն այդքան անհրաժեշտ վիրավոր զինվորներին:


Ցավոք, մենք առճակատվեցինք ժամանակակից պատերազմի առանձնահատկություններին: Պատերազմը փոխել է իր դեմքը: Եթե անգամ զինվորը պաշտպանիչ հագուստ է կրում, նրա վեջույթները անպաշտպան են մնում: Բազմաբեկորային վնասվածքների ժամանակ, բեկորները թափանցելով վերջույթների մեջ, վնասում են ոսկրերը, մկանները, անոթները, նյարդերը` առաջացնելով ոսկրա-նյարդա-անոթային համակցված ծանր վնասվածքներ: Մեթոդը հնարավորություն է տալիս նույնիսկ ծանր վնասվածքների դեպքում ճիշտ ախտորոշել, գտնել վնասվածքի տեղակայումը: Եվ որքան շուտ է այն իրականացվում, այնքան ճիշտ և արդյունավետ է բուժման ընթացքը:


Կա՞ն էլեկտրամիոգրաֆիայի կիրառման արդյունավետության անառարկելի փաստեր:


Ճշգրիտ ախտորոշման դեպքում խուսափում ենք բժշկական սխալներից, այլապես հնարավոր է երկարատև ու անարդյունք «բուժել» հիվանդին, և պարզվի, որ վնասվածքի տեղում ձևավորվելել են անվերադարձ փոփոխություններ, կամ սպիացման գործընթացը խոչնընդոտել է, որ նյարդն աճի ու վերականգնվի:

 

Խոսենք հայ-ամերիկյան համագործակցության մասին:


1988-ից առայսօր ՀՕՖ-ը բազմաթիվ բժշկական ծրագրեր է իրականացրել, վերապատրաստել բազմաթիվ մասնագետների: Պատերազմի ժամանակ սերտ համագործակցել ենք ֆրանսիացի մասնագետների հետ` հատկապես Լիոնի համալսարանական հիվանդանոցից, որոնք 2021 թվականից առայսօր 3 ամիսը մեկ Հայաստան են գալիս` ծանր հիվանդների բուժման և փորձի փոխանակման համար: Նրանք սովորեցնում են նոր մեթոդներ, կիսվում իրենց փորձով և մեզնից էլ սովորում ժամանակակից ռազմական վնասվածքներով հիվանդների վարման մեր փորձը:


«Յուրաքանչյուր հիվանդ հնարավորություն է տալիս մի բան ավելի սովորել, չէ՞ որ բժշկությունն այն մասնագիտությունն է, որ մինչև կյանքի վերջը սովորելու բան ունես»,- այսպես եք արտահայտվել 2013 թվականին «Առողջապահության լրատու» շաբաթաթերթին տրված հարցազրույցում: Այսօր ի՞նչ կավելացնեք Ձեր այս համոզմունքին:


Չնայած 10 տարի է անցել այդ հարցազրույցից, կյանքս նույն կերպ շարունակվում է: Ոչինչ չի փոխվել, թերևս` հակառակը, գործունեության ծավալն ավելի է ընդլայնվել:


«Երջանկություն է, որ մասնագիտական քո միջամտությամբ կարող ես օգնել ո՛չ միայն հիվանդ մարդկանց, այլև երիտասարդ բժիշկներին», - դարձյալ Ձեր խոսքերն են: Տարիներ անց ինչպիսի՞ն են այսօրվա երիտասարդները, և շարունակո՞ւմ եք Ձեր առաքելությունը:


90-ականներից սկսած ընդգրկվել եմ տարբեր կրթական ծրագրերի աշխատանքներում` ՀՕՖ-ի հետ ամերիկան ծրագրերն էին, հետո եվրոպական` Զալցբուրգյան բժշկական սեմինարները: Վերջին տարիներին միոգրաֆիայի հետ կապված ծրագրերն են հոգեհարազատ դարձել:
Երբեմն հետևում եմ մեր երիտասարդ գործընկերներին, որոնք արդեն հայտնի, անգամ արտերկրում ճանաչված մասնագետներ են, հիշում նրանց առաջին փորձերը, առաջին հաջողությունները: Հաճելի է գիտակցելը, որ դա նաև մեր ջանքերի պտուղն է:

 

Հարցազրույց նյարդաբան, բ.գ.թ. Բելլա Գրիգորյանի հետ. իր գործին նվիրյալը

 

Պատմեք, խնդրե՛մ, ամերիկահայ բարերար Նազարյանների ընտանիքի մասին, ովքեր ներդրում ունեն ռադոլոգիայի կենտրոնի կայացման գործում:


Նազարյանների ընտանիքի ավագ որդին՝ Լևոն Նազարյանը, հայտնի բժիշկ- ռադիոլոգ է, աշխատում է Ջեֆերսոնի ռադիոլոգիայի կենտրոնում, ԱՄՆ և սերտ կապեր ունի մեր համալսարանի հետ, ինչը համագործակցության առիթ դարձավ: Երբեմն փոքր գործից է սկսվում մեծ գործը: Նազարյանների ընտանիքն օգնեց համալսարանական ռադիոլոգիայի կենտրոնի ստեղծմանը;


Կենտրոնը ներկայում ունի գրեթե բոլոր ժամանակակից ծառայությունները, որոնք անհրաժեշտ են բազմապրոֆիլային հիվանդանոցի համար: Այն առայսօր նաև ուսուցողական կենտրոն է: Այստեղ իրականացվում են անոթների, նյարդերի, գլխուղեղի, ողնուղեղի հետ կապված բոլոր անհրաժեշտ հետազոտությունները:


ՀՕՖ գործունեության շրջանակում Դուք «Զալցբուրգյան միջազգային բժշկական սեմինարներ» ծրագրի համակարգողն եք. ի՞նչ տվեց ծրագիրը, և ինչպիսի՞ն է ծրագրի այսօրը:


Զալցբուրգյան ծրագրերը բազմաթիվ էին՝ 10-ից ավելի տարբեր մասնագիտական ուղղությամբ: Անցկացվում էր բաց մրցույթ` արտերկրից հրավիրված դասախոսների կողմից, և յուրաքանչյուր երկրից ընտրվում էին մի քանի մասնագետներ:


Այժմ ծրագիրը շարունակվում է այլ համակարգով, առավել ընդլայնուն է, ավելի շատ մասնագետներ են դիմում Հայաստանից և գործընթացն է հեշտացված, քանի որ այսօրվա մեր մասնագետներն ավելի ակտիվ են` գիտաժողովներին մասնակցության, վերապատրաստումներ անցնելու առումով և ավելի վարժ են տիրապետում անգլերենին:


Կյանքն ընթանում է առաջ բոլոր ասպարեզներում, և մեր երիտասարդ մասնագետները՝ նույնպես: Ցավալի է, որ մեր մասնագետների մի մասը տեղափոխվում են Եվրոպա, ԱՄՆ… Բայց նրանց փոխարեն գալիս են նորերը:

 

Հարցազրույց նյարդաբան, բ.գ.թ. Բելլա Գրիգորյանի հետ. իր գործին նվիրյալը

2015 թվականին Դուք պարգևատրվել եք Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի շքանշանով, կկիսվե՞ք մեզ հետ:


Աշխատանքում չես մտածում պարգևների մասին, բայց միշտ հաճելի է, երբ այն գնահատվում է: Դա նշանակում է հաղթահարված փուլ և կարելի է առաջ անցնել` դեպի նոր ձեռքբերումներ, և շարունակել ծառայել հիվանդներին, հասարակությանը, բժշկական միջավայրին:


Որպես վերջաբան. նպատակ, որին հասնելը սպասված երջանկություն էր և նպատակ, որի ճանապարհին եք…


Երբ նոր էի սկսել նյարդաբանի ճանապարհը, պետք է զբաղվեի ծայրամասային նյարդերի բուժմամբ ու մեկնեցի ԱՄՆ, այնտեղ զգացի, որ պրակտիկորեն ոչինչ չգիտեմ:


Հիմա, երբ նայում եմ անցածս ճանապարհին, երջանկություն է, որ բավականին մեծ ու որակով գործ է կատարվել, որ վաստակում ես այն աշխատանքով, որը նաև հաճույքով ես անում: Բավարարվածություն է օգնել բուժառուներին` ապաքինվել, գործընկերներին` կրթվել և ճիշտ ուղղորդվել մասնագիտական հարցերում:


Այդքանով հանդերձ, միշտ կա գիտակցումն այն բանի, որ շատ բան դեռ չգիտենք, անելիքներ դեռ շատ կան, և դա անվերջ գործընթաց է:

 

Բժշկությունը զարգանում է շատ արագ, և պետք է վազել նրա հետևից, չմնալ տեղում: Այսպիսի ասացվածք կա. «Եթե ուզում ես մնալ տեղում՝ շարժվիր առաջ», որովհետև հետ կմնաս, եթե չշարժվես առաջ»: Որքան էլ փորձված մասնագետ լինես՝ այն ճիշտ ուղղությամբ զարգացնելու համար առաջ ընթանալը պարտադիր է:

Սկզբնաղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

«Արմենիա» ՀԲԿ քիթկոկորդականջաբանության և դիմածնոտային վիրաբուժության կլինիկայի գործունեությունը. հարցազրույց Վասակ Մելիքսեթյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
«Արմենիա» ՀԲԿ քիթկոկորդականջաբանության և դիմածնոտային վիրաբուժության կլինիկայի գործունեությունը. հարցազրույց Վասակ Մելիքսեթյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ է ներառում ծառայությունը:

Կլինիկան ներառում է երկու բաժանմունք՝ քիթկոկորդականջաբանություն և դիմածնոտային վիրաբուժություն: Իրականացնում են քիթկոկորդականջաբանության և դիմածնոտային ախտաբանության ախտորոշիչ և վիրաբուժական...

Բժշկական կազմակերպություններ և կենտրոններ
Հետքովիդային համախտանիշ. հարցազրույց թոքաբան Սիրանուշ Պողոսյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
Հետքովիդային համախտանիշ. հարցազրույց թոքաբան Սիրանուշ Պողոսյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ է հետքովիդային համախտանիշը:


Հետկոքիդային համախտանիշը քովիդ վարակի հետևանք է, երբ հիվանդացածների մոտ 3 ամիս և ավելի...

Վարակաբանություն
Զարկերակային ճնշման մշտադիտարկում. հարցազրույց Լուսինե Մանուկյանի հետ. morevmankan.am
Զարկերակային ճնշման մշտադիտարկում. հարցազրույց Լուսինե Մանուկյանի հետ. morevmankan.am

Ի՞նչ է զարկերակային ճնշման մշտադիտարկումը՝ մոնիթորինգը, և ինչո՞ւ է կարևոր այդ հետազոտությունը հղիների մոտ:

Զարկերակային ճնշման մշտադիտարկումը ոչ ինվազիվ հետազոտություն է և միակ մեթոդն է, որը թույլ է տալիս...

Հղիություն, ծննդաբերություն Սրտանոթաբանություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Քաղցկեղի բուժման նորագույն մեթոդները երիտասարդ մասնագետի աշխատանքում
Քաղցկեղի բուժման նորագույն մեթոդները երիտասարդ մասնագետի աշխատանքում

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնը նորագոյացությունների բուժման առաջատար բազմապրոֆիլային մասնագիտացված կենտրոնն է Հայաստանում։Ուրոլոգիական բաժանմունքի օնկոուրոլոգ...

Ուռուցքաբանություն
Ի՞նչ է պետք սիրտ-անոթային հիվանդությունների և դրանց բարդացումները կանխելու համար. «Արամյանց» ԲԿ
Ի՞նչ է պետք սիրտ-անոթային հիվանդությունների և դրանց բարդացումները կանխելու համար. «Արամյանց» ԲԿ

«Արամյանց» ԲԿ ընդհանուր և ինվազիվ սրտաբանական բաժանմունքը զբաղվում է սրտաբանական պաթոլոգիաների թերապևտիկ բուժմամբ և ներանոթային միջամտություններով: Բաժանմունքը վերազինված է նորագույն տեխնոլոգիաներով...

Սրտանոթաբանություն
Օրթոպեդիկ և վնասվածքաբանական խնդիրների բարձրակարգ բուժում Արամյանց ԲԿ-ում. «Արամյանց» ԲԿ
Օրթոպեդիկ և վնասվածքաբանական խնդիրների բարձրակարգ բուժում Արամյանց ԲԿ-ում. «Արամյանց» ԲԿ

Մենք հաճախ անտեսում ենք մեր առողջական խնդիրները, ականջ չենք դնում մեր օրգանիզմի ուղարկած ահազանգերին, դիմանում ենք ցավին, ամեն կերպ հետաձգում բժշկին այցելելը և մի պատահական օր նրա մոտ հայտնվում արդեն շտապ կարգով...

Բժշկական կազմակերպություններ և կենտրոններ
Այրվածքաբանության ազգային կենտրոնում կան տուժածին դժվար իրավիճակներից դուրս բերելու անհրաժեշտ բոլոր միջոցները, թեև առկա է հիմնանորոգման կարիք
Այրվածքաբանության ազգային կենտրոնում կան տուժածին դժվար իրավիճակներից դուրս բերելու անհրաժեշտ բոլոր միջոցները, թեև առկա է հիմնանորոգման կարիք

Այրվածքաբանության ազգային կենտրոնը հիմնադրվել է 1995թ.՝ Դավիթաշեն վարչական շրջանում գործող առանձին մասնաշենքում։ Մինչև այդ, տևական ժամանակ, գործել է ...

Բժշկական կազմակերպություններ և կենտրոններ
«Մասնագիտությունը՝ բժիշկ» շարքից. հարցազրույց «Արմենիա» ՀԲԿ վիրաբույժ Գևորգ Սիմոնյանի հետ. armeniamedicalcenter.am
«Մասնագիտությունը՝ բժիշկ» շարքից. հարցազրույց «Արմենիա» ՀԲԿ վիրաբույժ Գևորգ Սիմոնյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Մանկության երազանքին` հավատարիմ

«…սա իմ կոչումն է, ես չեմ նայել գնահատված-չգնահատված լինելուն, աշխատել եմ բժշկի երդմանը հավատարիմ»...

Բժիշկներ
«Լավ վիրաբույժը պետք է նաև լավ մարդ լինի». Հովհաննես Սարուխանյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
«Լավ վիրաբույժը պետք է նաև լավ մարդ լինի». Հովհաննես Սարուխանյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Խոստովանում է՝ եթե նորից վիճակվեր ընտրություն կատարել, ապա կրկին բժշկի մասնագիտությունը կընտրեր։ Իր հաջողությունների ու ձեռքբերումների, հաղթահարած դժվարությունների մասին վաստակաշատ...

Բժիշկներ Սալուտեմ 3.2021
«Ասացի՝ ուզում եմ սրտաբան դառնալ, որ բուժեմ պապիկիս հիվանդությունից ունեցող մարդկանց». Սարգիս Կիրամիջյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
«Ասացի՝ ուզում եմ սրտաբան դառնալ, որ բուժեմ պապիկիս հիվանդությունից ունեցող մարդկանց». Սարգիս Կիրամիջյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Մեր հայրենակից Սարգիս Կիրամիջյանը, որ բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ում, իր մասնագիտական ուղին մանուկ հասակում է ընտրել։ Փոքրիկ Սարգսի վրա խոր ազդեցություն էր թողել սիրելի պապիկը, որ երկար տարիներ տառապում էր...

Բժիշկներ Սալուտեմ 3.2021
Ամռան տապին մաշկը հատուկ խնամքի և ուշադրության կարիք ունի. մաշկաբան Հովհաննես Հովհաննիսյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
Ամռան տապին մաշկը հատուկ խնամքի և ուշադրության կարիք ունի. մաշկաբան Հովհաննես Հովհաննիսյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ինչպե՞ս ամռան տապին պաշտպանել մաշկը։ Ի՞նչ վտանգներ կարող են առաջանալ արևի ճառագայթների տակ երկար պառկելու դեպքում։ Արևապաշտպան միջոցների ճիշտ ընտրությունը կարևո՞ր է։ Այս մասին զրուցել ենք մաշկաբան...

Մաշկաբանություն Առողջ և գեղեցիկ Սալուտեմ 3.2021
Եթե բժիշկն ասաց, որ ամեն ինչ գիտի, ուրեմն սպառվել է որպես մասնագետ
Եթե բժիշկն ասաց, որ ամեն ինչ գիտի, ուրեմն սպառվել է որպես մասնագետ

«Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար, դիմածնոտային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արեգ Սեփյանը զբաղվում է դիմածնոտային...

Բժիշկներ
Գեղեցկության ու երիտասարդության պահապանը. պլաստիկ վիրաբույժ Արարատ Հեքիմյան
Գեղեցկության ու երիտասարդության պահապանը. պլաստիկ վիրաբույժ Արարատ Հեքիմյան

Արարատ Լևոնի Հեքիմյանը պլաստիկ վիրաբույժ է՝ մասնագիտացած էսթետիկ վիրաբուժության, միկրովիրաբուժության, դեմքի,  մարմնի էսթետիկ և վերականգնողական  վիրաբուժության մեջ: Աշխատում է «ՆյուՄեդ», «ԱրտՄեդ» և «Վեդի»...

Պլաստիկ վիրաբուժություն
«Որ չտուժի դասընթացը...». Սմբատ Ազնաուրյան. Սալուտեմ ամսագիր №3
«Որ չտուժի դասընթացը...». Սմբատ Ազնաուրյան. Սալուտեմ ամսագիր №3

Ինչպե՞ս են վերապատրաստվում Մ. Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարանի դասախոսները, ի՞նչ ճանապարհ են անցնում մինչև լսարան մտնելը բուհի երիտասարդ և խոստումնալից կադրերը, ինչպե՞ս են գնահատվում դասախոսի...

Սալուտեմ 3.2021

Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ