Հարցազրույց Հայաստանի միակ կին միկրովիրաբույժի` Թեհմինե Ասատրյանի հետ

Մեր հյուրն է Հայաստանի միակ կին միկրովիրաբույժ, համալսարանական թիվ 1 կլինիկական հիվանդանոցի պլաստիկ, վերականգնողական վիրաբուժության և միկրովիրաբուժության ամբիոնի ավագ դասախոս Թեհմինե Ասատրյանը:

–   Ինչպե՞ս ընտրեցիք բժշկի մասնագիտությունը:

–   Վաղ մանկությունից բժիշկ դառնալն իմ երազանքն էր, չնայած իմ հարազատական և ընկերական շրջապատում բժիշկ չկար: Ինձ հետաքրքրում էին, թե ինչպես են վերքերը բուժում, դրա համար երազում էի հենց վիրաբույժ դառնալ: Փողոցում կամ բակում, եթե որևէ մեկն ընկնում ու վնասվում էր, շտապում էի նրա մոտ, մշակում վերքը…

Ընդունվեցի Երևանի Մ. Հերացու անվան բժշկական համալսարան և 3-րդ կուրսից միկրովիրաբույժ դառնալու հստակ որոշում կայացրի: Ամառային ամիսներին մասնակցում էի պրակտիկ աշխատանքներին, շրջում վիրաբուժական և այլ բաժիններով, որպեսզի առավել հստակեցնեմ կայացրածս որոշումը:  «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի վերակենդանացման բաժանմունքում հերթապահում էի բուժքույրերի հետ և խնդրում, որ ինձ հնարավորինս ներգրավեն աշխատանքների մեջ:

Բժշկական համալսարանում սովորելու տարիներին զբաղվում էի գիտական աշխատանքներով` ֆարմակոլոգիայի և ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոններում: Դասերից հետո հերթապահում էի «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնում: Մասնակցել եմ նաև համալսարանում անցկացվող օլիմպիադաներին (անատոմիա, ախտաբանական անատոմիա, ֆարմակոլոգիա)` եզրափակիչ փուլերում զբաղեցնելով I-III տեղերը: 

Ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնում մեծ դժվարությամբ էի թույլտվություն ստանում ներկա գտնվելու վիրահատություններին: Համալսարանն ավարտելուց հետո դիմեցի Պլաստիկ վիրաբուժության համալսարանական կենտրոն, որը ղեկավարում է Արտավազդ Սահակյանը` պլաստիկ վիրաբուժության և միկրովիրաբուժության հիմնադիրը: Կլինիկական օրդինատուրա ընդունեցին մեծ դժվարությամբ, քանի որ նախապատվությունը տղներին էին տալիս: Գիշեր-ցերեկ, առանց զլանալու, սովորում էի ու աշխատում:

2004 թվականն էր, Հայաստանում այդ ժամանակ կնճիռների բոտոքսով հարթեցման մեթոդը դեռևս չէր կիրառվում: Որոշում կայացրեցի Մոսկվայում վերապատրաստվել և կիրառել… Վերադառնալուց հետո սովորել և ավարտել եմ ամերիկյան համալսարանի անգլերենի կուրսերը` 95% արդյունքով:

 2005-ից առայսօր դասավանդում եմ, 17 հրատարակված հոդվածների և 1 մեթոդական ձեռնարկի հեղինակ եմ: 

 
–   Ի՞նչ կասեք միկրովիրաբուժության մասին` որպես մասնագիտություն:

–   Միկրովիրաբուժությունն ամբողջ աշխարհում բաժանված է պլաստիկ վիրաբուժությունից: Մեզ մոտ, Հայաստանում, դրանք միավորված են` պլաստիկ վերականգնողական վիրաբուժություն և միկրովիրաբուժություն` ներառելով նաև ձեռքի վիրաբուժությունը:

Ընդհանուր առմամբ, միկրովիրաբուժությունը մասնագիտություն չէ, դա մեթոդ է, երբ վիրահատությունն իրականացվում է մանրադիտակի տակ: Այն կարող է կիրառվել գինեկոլոգիայում, նյարդավիրաբուժության մեջ, անոթային վիրաբուժության մեջ և այլն:

–   Ո՞ւմ եք համարում Ձեր առաջին ուսուցիչը:

–   Իմ ուսուցիչը, որպես ղեկավար, Արտավազդ Սահակյանն է, ով առայսօր ակրկնելի իր բնագավառում: Նրա նախաձեռնությմաբ օրդինատուրան ավարտելուց հետո շարունակեցի աշխատանքն ամբիոնում: Շատ բան եմ սովորել նաև Գևորգ Յաղջյանից` հատկապես ծանր հերթապահությունների ժամանակ, երբ պատասխանատվությունը մեծ էր: Նա սովորեցնելու մեծ ջիղ ունի և եթե տեսնում էր, որ օրդինատորը հետաքրքրված է, նրա վրա այնպիսի մեծ ծանրաբեռնվածություն ու պահանջներ էր դնում, որ ցանկալի արդյունքը երաշխավորված էր:  Անհրաժեշտ գրքեր էր տալիս, համբերատար բացատրում յուրաքանչյուր մանրուք, պատասխանում հարցերին: Ես շատ երախտապարտ եմ նրանց:

Էսթետիկ վիրաբուժությունը նույնպես շատ հետաքրքիր է, բայց այնտեղ գործ ունես ոչ թե հիվանդների, այլ հաճախորդների հետ:

–   Հետաքրքիր դեպքեր Ձեր պրակտիկայում, բնականաբար, շատ են եղել, խոսենք նրանց մասին, որ տպավորվել են Ձեր հուշերում:

–   Միշտ անմոռանալի է իրականացրած առաջին ծանր վիրահատությունը: Տպավորվել է մի դեպք, երբ ոտքն ապակիով շատ խորը վնասած երեխա բերեցին ընդունարան: Կարելի է ասել, կյանքի գնով եմ կարել վնասված նյարդերը, անոթներն ու հյուսվածքները: Մի անգամ էլ ավտովթարից վնասված Ֆրանսիայի քաղաքացի ընդունվեց: Այդ կնոջ 60-ամյակն էին որոշել նշել, բայց փողոցն անցնելիս, ավտովթարի արդյունքում, հայտնվել էր կլինիկայում: Վիճակը բավականին ծանր էր, առկա էին կոտրվածքներ, ներքին օրգանների և դեմքի լուրջ վնասվածքներ: Դեմքը կիսվել էր մեջտեղից:  Ընդհանուր վիրաբույժները՝ կյանքի ցուցումով (ներքին արյունահոսությամբ) շտապ վիրահատություն սկսեցին, իսկ դրան զուգահեռ, դեմքի երկու մասերը  միմյանց համադրելով՝ վերականգնել եմ դեմքը: Վիրահատության 3-րդ օրը Ֆրանսիայից ուղարկված հատուկ շտապ օգնության ինքնաթիռով նրան տեղափոխեցին հայրենիք:

–   Մասնագիտական ի՞նչ վերապատրաստումներ եք անցել:

–   Օրդինատուրայի տարիներից սկսած բազմիցս վերապատրաստվել եմ Մոսկվայում: Մասնակցել եմ Զալցբուրգում կայացող մասնագիտական սեմինարներին, 1.5 ամիս մասնագիտական պրակտիկա եմ անցել Գերմանիայի Ռեգենսբուրգ քաղաքի համալսարանական կլինիկայում, իսկ  ավելի ուշ` Ամերիկայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում: Փարիզում ուսանել եմ հանրաճանաչ միկրովիրաբույժ, ձեռքի վիրաբույժ Ժիլբերտի մոտ:

–   Որպես վերջաբան…

–   Բժիշկ դառնալու ամենակարևոր պայմանը պետք է լինի մասնագիտությունը սիրելը, հաջորդը՝ ջանք ու ֆինանս չխնայելը մասնագիտական գիտելիքները և փորձը խորացնելու համար: Անընդհատ նորություններ կան և անընդհատ պետք է սովորել: Բժշկությունն այն մասնագիտությունն է, որն ամենօրյա համառ ու տքնաջան աշխատանք է պահանջում: Սեփական անձից շատ պիտի սիրես բժշկությունը, որ ունենաս լավ արդյունք...

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ