Բժիշկ, ով պացիենտի աչքերում տեսել է հուսահատությունից հետո ծնվող երջանկությունը. ԱՐՏԱՎԱԶԴ ՍԱՀԱԿՅԱՆ

Փետրվարի 11-ին նշվում է Հիվանդի համաշխարհային օրը: Նման օր առանձնացելու նպատակն է հատուկ ուշադրության արժանացնել այն մարդկանց, ովքեր հայտնվել են հիվանդի կարգավիճակում:

Օրվա առիթով Med-Practic-ի զրուցակիցն է մի բժիշկ, ով մի կողմից բազմաթիվ հիվանդների փրկել է սեփական մարմինը խեղված տեսնելու դժոխային պատկերներից, մյուս կողմից՝ շատ-շատերին օգնել ունենալ իրենց երազանքների գեղեցիկ արտաքինը:

Մ. Հերացու անվ. ԵրՊԲՀ թիվ 1 Համալսարանական հիվանդանոցի ղեկավար, Վերականգնողական վիրաբուժության և պլաստիկ վիրաբուժության բաժանմունքի գլխավոր բժիշկ, Միկրովիրաբուժության և պլաստիկ վերականգնողական համալսարանական կենտրոնի բաժնի վարիչ Արտավազդ Սահակյանին պացիենտը ծանոթ է իր բոլոր հոգեվիճակներով:

–   Բժշկության Ձեր ոլորտը շատ առանձնահատուկ է. պացիենտին փրկում եք ամենածանր հոգեվիճակներից ու պարգևում ամենից անսպասելի զգացողությունները:

–   Անդրադառնալով հարցազրույցի առիթին՝ նախ կցանկանայի, որ հիվանդ մարդ չլիներ, ու բժիշկներն անգործ լինեին (ծիծաղում է.-խմբ.): Անձամբ ես կուզեի տեսնել «առողջ» պացիենտներ՝ զբաղվելով նրանց գեղեցկացմամբ, երիտասարդացմամբ՝ էսթետիկ խնդիրներով:

Մենք երկու տիպի պացիենտներ ենք ունենում՝ մարդիկ, ովքեր առողջ են և մեզ են դիմում էսթետիկ նպատակներով՝ արտաքինը շտկելու կամ ավելի երիտասարդանալու, երկրորդ խումբը մարդիկ են, ովքեր դիմում են մեզ վնասվածքի հետևանքով բացակայող մարմնամասը վերականգնելու խնդրով, օրինակ՝ ուռուցքները հեռացնելուց հետո: Բացի այդ, մեզ են դիմում նաև անհետաձգելի ցուցումներով հիվանդներ, այն է՝ մարմնամասի վնասվածք, այդ թվում՝ նաև անդամահատում: Կորցրել է թևը, ոտքը, ականջը… Արագ՝ 6-8 ժամվա ընթացքում արձագանքման դեպքում կարող ենք վերականգնել:

–   Ասում են՝ Դուք հրաշքներ եք գործում.  ինչպե՞ս է պացիենտի աչքերում ծնվում երջանկությունը հուսահատությունից հետո:

–   Դա պետք է տեսնել… Մեզ մոտ հիմա մի տղա է բուժվում. տաս օր առաջ ձեռքն ենք վերականգնել: Հիմա երջանիկ ժպիտը դեմքին է: Նրան բերել էին ծայրահեղ ծանր, շոկային վիճակում: Թևը թողել էր վերելակի ու պատի արանքում, պոկվել, ընկել էր ցած՝ 11-րդ հարկից: Կարողացանք և՛ տղային փրկել, և՛ ձեռքը:

Պատկերացրեք՝ երիտասարդ տղա, ում  ձեռքն ամբողջովին պոկված էր, տեսեք՝ նույն տղան այսօր ինչ ժպիտ ունի (ցույց է տալիս լուսանկարը հեռախոսի էկրանին-խմբ.): Նա ինձ ամբողջ կյանքում չի մոռանա, համոզվա՛ծ եմ: Այս վիրահատության հետ կապված տհաճ դիպված եղավ, երբ որոշ լրատվամիջոցներ հեղինակությունը վերագրեցին իմ օգնականին: Իհարկե, հարթվեց:

–   Դուք նույն հանգստությամբ ցույց եք տալիս պոկված ձեռքի ու ժպտացող տղայի լուսանկարները: Երկա ՞ր ժամանակ է պահանջվել, որ ձեռք բերեք այս «իմունիտետը»: Համոզված եմ՝ պացիենտի համար ուղղակի կենսական է բժշկի նման հանգստությունը:

–   Արդեն երեսուներկու տարի է, ինչ ղեկավարում եմ այս ծառայությունը: Ամռանը նմանատիպ երեք դեպք ունեցանք՝ երկու աղջիկ, որոնցից մեկի ձեռքն էր պոկվել, մյուսի՝ ոտքը, և երկու տարեկան երեխա, ում ձեռքն ամբողջությամբ մնացել էր մսաղացի մեջ. նման դեպքերում սովորաբար փրկարարներն են պացիենտին բերում: Բոլորն էլ արդեն լավ վիճակում են:

–   Կարծում եմ՝ ծանր են նաև ուռուցքային հիվանդություններով տառապող պացիենտներին առնչվող դեպքերը:

–   Ինչ վերաբերում է ուռուցքներով տառապող հիվանդներին, մենք հիմնականում գործ ենք ունենում հետուռուցքային՝ հետվիրահատական, շրջանում առաջ եկող խնդիրների հետ: Պատկերացրեք՝ հոգեկան ինչ ապրումների միջով է անցնում կինը, երբ քաղցկեղի հետևանքով հեռացնում են կուրծքը՝ բնավորության կտրուկ փոփոխություն, մեկուսանալու ցանկություն, հոռետեսություն: Եվ մենք վերականգնում ենք… Հետմիութենական տարածքում առաջին նման վիրահատությունն արվել է իմ կողմից՝ 1990 թվականին, երբ որովայնի առաջնային պատից ստեղծեցինք էսթետիկ առումով իրական կուրծք: Ցավոք, քչերն են տեղեկացված, որ նման վիրահատություն է կատարվում Հայաստանում: Քսանչորս տարվա ընթացքում ընդամենը քառասուն հիվանդ է դիմել այս վիրահատությանը:  

–   Շատ ու շատ պացիենտների կյանքում Դուք հավանաբար անմոռանալի մարդ եք դառնում: Պահպանվո՞ւմ է կապը նախկին հիվանդների հետ:

–   Հիմնականում, այո, կապը պահպանվում է: Շատ-շատ նախկին պացիենտների հետ ունենք տարիների ջերմ հարաբերություններ: Հիվանդի ցավը պետք է կարողանալ ընկալել և վերաբերվել այնպես, ինչպես կուզենայիր վերաբերվեին քեզ, եթե հիվանդ լինեիր: Պացիենտին նայել ո՛չ թե որպես փողի շտեմարանի, այլ մարդու, ով քո օգնության կարիքն ունի: Սա շատ կարևոր հանգամանք է, որը մեր օրերում հաճախ փոփոխված ենք տեսնում: Բժիշկը միշտ խղճով և մարդկայնորեն պետք է մոտենա հիվանդին: Շատ հիվանդներ մեզ մոտ բուժվում են պետպատվերով:

–   Ամենից  շատ ո՞ր դեպքերում եք առնչվում հոգեբանական խնդիրների:

–   Հոգեբանական խնդիրներն առավել սուր են գեղագիտական վիրաբուժության ընթացքում: Օրինակ՝ քիթը շտկելուց առաջ անց ենք կացնում մի քանի հոգեբանական, անգամ՝ պրովոկացիոն թեստեր, քանի որ վիճակագրությունը ցույց է տալիս՝  պացիենտների 40-50 տոկոսն ունի հոգեբանական, երբեմն հոգեկան շեղումներ: Այս դեպքում պետք է լուրջ ընտրություն կատարել՝ վիրահատե՞լ, թե՝ ոչ: Նմանատիպ դեպքերում նաև հոգեբանի հետ ենք համագործակցում:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ