Հանրապետական գիտաբժշկական գրադարանի վերջին տարիների ձեռքբերումները. հարցազրույց Աննա Շիրինյանի հետ

Հանրապետական գիտաբժշկական գրադարանի վերջին տարիներին իրականացված աշխատանքների, ձեռքբերումների մասին զրուցեցինք գրադարանի տնօրեն Աննա Շիրինյանի հետ:

-Տիկին Շիրինյան, պատմեք, խնդրեմ, գրադարանի վերջին տարիների ձեռքբերումների մասին:

-Գիտաբժշկական գրադարանը շարունակում է համալրել իր հավաքածուն, ինչպես ավանդական տեղեկատվական աղբյուրներով, այնպես էլ էլեկտրոնային բժշկական գրականությամբ: Մեր վերջին ձեռքբերումները շատ են հարստացրել գրադարանի հավաքածուն: Այդ հարցում մեզ օգնության ձեռք մեկնեց Ռուսաստանի հայ բժիշկների և հայ մասնագետների «VIVA» բարեգործական կազմակերպությունը, ու արդեն երկրորդ անգամ է գրադարանին նվիրաբերում է արժեքավոր գրականություն:
-Գրքերի ի՞նչ հավաքածուի մասին է խոսքը:

-Գրադարանի հավաքածուն համալրվեց բժշկական գրականության վերջին հրատարակություններով` ախտորոշման, անեսթեզիոլոգիայի, գինեկոլոգիայի վերաբերյալ:

Հաջորդ ձեռքբերումը նոր սերնդի լավագույն կլինիկական էլեկտրոնային տեղեկատվական շտեմարաններից է, կոչվում է DynaMed Plus: Նրա միջոցով կարելի է գտնել կլինիկական հարցերի ապացուցված պատասխանները: Շտեմարանի ձեռքբերման հարցում մեզ օգնեց ԱՄՆ հայ-ամերիկյան բժիշկների միավորումը՝ հանձինս նախագահ Արմոնդ Կոթիկյանի: Կազմակերպությունն արդեն գրադարանի համար շտեմարանի մեկ տարվա բաժանորդագրություն է իրականացրել և, եթե հետագայում ընթերցողների քանակն ավելանա, համագործակցությունը կշարունակվի ևս մի քանի տարի:

-Ինչպե՞ս կարելի է օգտվել նոր շտեմարանից:

- DynaMed Plus–ից օգտվելու նպատակով անցկացվեց վեբինար, որի ժամանակ ներկայացվեց  շտեմարանը՝ իր որոնողական համակարգով:  Վեբինարի միջոցով ցուցադրվեց, թե ինչպես կարելի է ճիշտ որոնել, գտնել անհրաժեշտ տեղեկատվությունը: Միջոցառմանը ներկա էին ո՛չ միայն բժշկական գրադարանավարները, այլ նաև Երևանի Մ. Հերացու անվան բժշկական համալսարանի ուսանողներ, կլինիկական օրդինատորներ:

- Ուրիշ ի՞նչ շտեմարաններ են առկա գրադարանում:

- Մենք ունենք նմանատիպ էլեկտրոնային այլ շտեմարաններ, որոնցից հատկապես ուշագրավ է Կոկրենյան գրադարանը: Եթե խոսում ենք ապացուցողական բժշկության մասին, ապա առաջին հերթին, պետք է օգտվել հենց Կոկրենյան գրադարանից: Դա ապացուցողական 6 շտեմարանների հավաքածու է, որը ստեղծված է բժշկական որոշումներ կայացնելիս հավաստի տեղեկատվություն տրամադրելու համար, այն  ներառում է նաև  համակարգված ամփոփ տեսություններ:

Հաջորդ, դարձյալ  շատ կիրառելի շտեմարանը կոչվում է HINARI` Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության շտեմարանը, որի մեջ ներառված են 2000-ից ավելի գիտական հրատարակություններ, գրքեր, պարբերականներ և այլն: Արդեն մի քանի տարի է, որ բաժանորդագրության միջոցով գրադարանին հասանելի է այս շտեմարանը:

Բացի վերը նշվածներից, ունենք նաև Springer հրատարակության լավագույն գրքերի էլեկտրոնային տարբերակները՝ 6000-ից ավելի միավոր:

-Ինչպե՞ս կարելի է դառնալ գրադարանի ընթերցող:

-Գրադարանից կարող են օգտվել բնականաբար բժիշկները, որովհետև այն խիստ մասնագիտական տեղեկատվական աղբյուրների կենտրոն է: Ընդամենը պետք է այցելել գրադարան, գրանցվել և օգտվել:

-Կա՞ն շտեմարաններ, որոնցից օգտվելու համար որոշակի կարգավիճակ պետք է ունենալ: Կարո՞ղ է, օրինակ, առաջին կուրսի ուսանողը օգտվել ծառայությունից:

- Որևէ խնդիր չկա: Ուսանողը, ցանկության դեպքում, կարող է օգտվել էլեկտրոնային դասագրքերից, ատլասներից և այլ ուսուցողական նյութերից: Կլինիկական օրդինատորների և պրակտիկ բժիշկների համար, ովքեր ունեն գիտելիքներ և փորձ՝ նախատեսված են այլ էլեկտրոնային շտեմարաններ:

-Շտեմարանից օգտվելու համար գրադարանի տարածքում լինելը պարտադի՞ր է:

-Քանի որ էլեկտրոնային շտեմարանների բաժանորդագրությունը բավականին թանկ է և ձեռք են բերվում հիմնականում նվիրատվությունների միջոցով, հետևաբար,  շտեմարանների մուտքն ապահովում ենք միայն գրադարանի տարածքում՝  փորձելով չխախտել պայմանագրերում նշված կետերը:

- Ինչպիսի՞ հետագա զարգացման պլաններ, ծրագրեր ունեք:

- Հույս ունենք, որ հետագայում հնարավորություն կունենանք ձեռք բերել ավելի շատ էլեկտրոնային բժշկական շտեմարաններ, որոնց մուտքը հասանելի կլինի ո՛չ միայն գրադարանից, այլև բժշկական  կենտրոններից և բժիշկները կկարողանան տեղում օգտվել դրանցից: Սա է ժամանակակից և ընդունված տարբերակն աշխարհում :

Ընթերցողները նույնպես կարող են բաժանորդագրվել և ձեռք բերել էլեկտրոնային շտեմարաններից օգտվելու հնարավորություն, սակայն  դրանք բավականին մեծ գումարներ արժեն և ավելի նպատակահարմար է օգտվել դրանցից գրադարանի միջոցով։ Ինչո՞ւ վճարել, եթե գրադարանում այն անվճար է և մեկի փոխարեն մի քանի շտեմարանից կարելի է օգտվել: Սա նույնպես ընդունված է աշխարհում։

-Եթե բժիշկները չեն ուզում գրադարանից օգտվել, այլ ցանկանում են ինքնուրույն համացանցից գտնել անհրաժեշտ տեղեկատվությունը, որքանո՞վ է դա նրանց հասանելի:

- Ամեն ինչ հասանելի է համացանցում։ Սակայն հավաստի և  ճշգրիտ տեղեկատվություն ձեռք բերելու համար անհրաժեշտ են տեղեկատվական գրագիտության հմտություններ։ Բացի դրանից, հավաստի, գիտական, արժեքավոր տեղեկատվության համար, այնուամենայնիվ, պետք է վճարել։  

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ