Տարեցներն ուշադրության կենտրոնում. Գերիատրիայի և գերոնտոլոգիայի IV միջազգային կոնգրեսը Երևանում

2022 թ. դեկտեմբերի 1-2-ը Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի «Ալեք և Մարի Մանուկեան» դահլիճում կայացավ Գերիատրիայի և գերոնտոլոգիայի IV միջազգային կոնգրեսը:

2018-ից սկսած իրականացվում են միջազգային գիտաժողովներ՝ նվիրված գերիատրիային և գերոնտոլոգիային, և այս գիտաժողովը թվով չորրորդն էր: Այն կազմակերպել էին Տարեցների առողջության և խնամքի ապահովման ասոցիացիայի, Գերիատրիայի և գերոնտոլոգիայի հայկական ասցիացիայի նախաձեռնությամբ և Հայ օգնության ֆոնդի աջակցությամբ։ Վերջին տարիներին ամբողջ աշխարհում ուշադրության կենտրոնում են տարեցների առողջական խնդիրները, տարբեր սոցիալական հարցեր, որոնք ունեն իրենց առանձնահատկությունները և դրանցից բխող՝ տարեցների բուժման, հիվանդությունների վարման յուրահատուկ մոտեցման անհրաժեշտությունը:

Համաժողովին ներկա էին և ելույթներով հանդես եկան ճանաչված մասնագետներ Հայաստանից և գերիատրներ ու այդ ոլորտի այլ մասնագետներ արտերկրից: Գիտաժողովին հիմնականում մասնակցում էին առաջին օղակի բժիշկներ՝ ընտանեկան բժիշկներ, թերապևտներ, սրտաբաններ, նյարդաբաններ, ովքեր ավելի շատ են շփվում տարեց բուժառուների հետ:

Գիտաժողովին վերաբերող հարցերով զրուցեցինք Տարեցների առողջության և խնամքի ապահովման ասոցիացիայի հիմնադիր-նախագահ Արթուր Թորոսյանի հետ:

Ինչպես նախորդ տարիներին, այս տարի ևս հագեցած էր գիտաժողովի գիտական ծրագիրը:

Ներկա էին տեղի և արտասահմանի մի շարք պրոֆեսորներ, միջազգային փորձագետներ, գերիատրներ, ովքեր իրենց փորձը կիսեցին մեր բժիշկների հետ: Փորձագետներ կային ԱՄՆ-ից՝ Բոստոնի համալսարանի Չոբանյան և Ավետիսյան բժշկական դպրոցի գերիատրիայի բաժնի ղեկավար Դեյ Հոլիսը, որն, ի դեպ, իր դասախոսությունը նվիրեց Արամ Չոբանյանին, Եվրոպական գերիատրիկ բժշկության միությունից Անկումների կանխարգելման համաշխարհային ուղեցույցի համահեղինակ գերիատր պրոֆ. Ֆինբար Մարտինը, Ֆրանսիայից Նանսիի համալսարանական հիվանդանոցի գերիատրիայի բաժանմունքի ղեկավար պրոֆ. Աթանաս Բենետոսը, Ռուսաստանից գլխավոր գերիատր Օլգա Տկաչևան և այլք:

Գերիատրիան և գերոնտոլոգիան շատ կարևոր ոլորտներ են նաև մեր երկիր համար, որովհետև այսօր Հայաստանը համարվում է ծերացող երկիր, և տարեցների տեսակարար կշիռը տարեց-տարի աճում է:

Մենք պետք է ունենանք զարգացած գերիատրիկ ծառայություններ, որպեսզի կանխենք առողջապահական և սոցիալական բեռը:

Գիտաժողովներից բացի ասոցիացիան ունի նաև ցերեկային նորարարական կենտրոն: Գերիատրիան տարբերվում է բժշկական մյուս մասնագիտություններից, քանի որ նրա կարևորագույն բաղադրիչներից է նաև սոցիալական գործոնը: Ուստի, այս ոլորտում բժշկական ու սոցիալական ծառայությունները պետք է գործեն համատեղ, որպեսզի կարողանանք հնարավորինս ճիշտ արձագանքել տարեցների կարիքներին:

Այդ պատճառով 2020 թվականից գործում է տարեցների նորարարական ցերեկային կենտրոնը, որին կից բացվել է առաջին լիցենզավորված գերիատրիկ աշխատասենյակ որպես գերիատրիկ՝ ծերաբուժական ծառայություն։

Մեր գիտաժողովները հիմնականում մի քանի ուղղություն ունեն: Դրանցից մեկը կոմորբիտ հիվանդությունների բաժինն է:

Տարեցների մոտ հաճախ լինում է ոչ թե մեկ, այլ մի քանի հիվանդություն, և այդ համակցված հիվանդությունների ճիշտ բուժումն ու վարումը խիստ կարևոր է, սխալ մոտեցումներն այդ պարագայում հանգեցնում են բազմադեղաբուժության:Առանձին բաժին են նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունները՝ դեմենցիան, Ալցհեյմերի հիվանդությունը և այլն, ինչպես նաև սրտանոթային խնդիրները:

Ամեն տարի փորձում ենք բովանդակալից գիտական հարթակ ստեղծել, որտեղ մեր բժիշկներն արտասահմանից հրավիրված մասնագետների հետ կարողանան արդյունավետ կապեր հաստատել, փորձի փոխանակում իրականացնել, առհասարակ, ծանոթանալ գերիատրիայի ու գերոնտոլոգիայի ոլորտներին հենց մասնագիտությունը կրողներից։

Այժմ Հայստանում չկան որակավորված գերիատրներ, սակայն ասոցիացիան և Հայ օգնության ֆոնդն արդեն իսկ աշխատանքներ են տանում այդ ուղղությամբ և 2023 թվականին առաջին մասնագետը հիմնավոր կերպով կվերապատրաստվի արտերկրում։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ