Մեկնարկեց Օստեոպորոզի միջազգային 3-րդ սամմիթը. Հայաստան են ժամանել ոլորտի ավելի քան 60 առաջատար մասնագետներ

Հոկտեմբերի 8-ին  Մարիոթ հյուրանոցում մեկնարկեց Օստեոպորոզի միջազգային 3-րդ սամմիթը, որը այս տարի թեմայի շուրջ համախմբել է ավելի քան 60 մասնագետների՝ թվով 25 երկրներից։

Սա թվով երրորդ միջազգային սամմիթն է, որի նախաձեռնությունը պատկանում է  Կոլումբիա համալսարանի պրոֆեսոր Ջոն Բիլեզիկյանին և Օստեոպորոզի հայկական ասոցիացիային։ Սամմիթին մասնակցելու համար  Երևանում են գտնվում աշխարհի տարբեր ծայրամասերից ժամանած առաջատար մասնագետներ: Այս մասին մեզ հետ զրույցում ասաց Օստեոպորոզի հայկական ասոցիացիայի ղեկավար Վարտա Բաբալյանը:

 
«Դեռ 2016 թվականից Հայաստանը  դարձել է մի կենտրոն, որտեղ աշխարհի տարբեր ծայրամասերից ժամանած առաջատար մասնագետները քննարկում են ոլորտային հիմնահարցեր և կիսվում իրենց փորձով։ Այսօր մեր ուշադրության կենտրոնում է վիտամին D-ի պակասն` ամբողջ աշխարհում և, մասնավորապես, Հայաստանում, իսկ հոկտեմբերի 9-ին՝ Օստեոպորոզի ամենամյա 13-րդ սիմպոզիումի ընթացքում, աշխարհահռչակ մասնագետները հանդես են եկել ելույթներով և անդրադարձել օստեոպորոզին նպաստող պատճառներին, օստոեպորոզի կանխարգելաման ու բուժման առանձնահատկություններին, նորագույն մեթոդներին, ինչպես նաև խոսել են վիտամին D-ի կարևորության և վերջինիս պակասի պարագայում՝ հնարավոր հետևանքների մասին։

Ցանկանում եմ հավելել նաև, որ Հայաստանը՝ վիտամին D-ի պակասի վերաբերյալ ամբողջական ցուցանիշ չուներ, սակայն մինչև տարեվերջ  կստանանք 1350 կնոջ շրջանում անցկացված հետազոտության պատասխանները և կունենանք ամբողջական ցուցանիշ։ Այս հետազոտության իրականացումը կրկին հնարավոր եղավ Ջոն Բիլեզիկյանի շնորհիվ»։

Օստեոպորոզի կենտրոնի հիմնադիր նախագահ և Կոլումբիա համալսարանի պրոֆեսոր Ջոն Բիլեզիկյանը մեզ հետ զրույցում խոսեց օստեոպորոզի ոլորտում տեղեկատվության փոխանակման կարևորության և դրանում ԶԼՄ-ների դերի մասին։

«Բերելով ԱՄՆ-ի օրինակը, նշեմ, որ դեռևս 10 տարի առաջ պարզ դարձավ, որ բնակչությունը չի ստանում բավարար քանակությամբ վիտամին D և չի ընդունում վիտամին D-ի անհրաժեշտ չափաքանակ։ Ներկայում հասարակության մոտավորապես 65%-ն ընդունում Է վիտամին D-ի համար անհրաժեշտ միջոցներ։  Այս արդյունքը մեզ հաջողվել է գրանցել զանգվածային լրատվամիջոցների շնորհիվ՝ հեռուստատեսություն, ռադիո, առցանց մեդիա։ Նրանք մարդկանց իրազեկեցին, որ վիտամին D-ի անհրաժեշտ չափաբաժին չընդունելու դեպքում ոսկրերը կլինեն փխրուն, կզարգանա օստեոպորոզ։

Հարկ եմ համարում նշել, որ Հայաստանում օստեոպորոզի կենտրոնը` ղեկավար Վարտա Բաբալյանի ղեկավարությամբ, տեղի մասնագետների համար, մասնավորապես` մարզային բժիշկների, անցկացնում է իրազեկման դասնթացներ առողջ ապրելակերպի և այն մասին, թե ինչպես հիվանդներին սովորեցնել հոգ տանել սեփական ոսկրային համակարգի մասին: Սակայն դա բավարար չէ, լրատվամիջոցները նույնպես պետք է լայնորեն տարածեն և իրազեկեն հանրությանը, որպեսզի հստակ քայլերով գնանք այս խնդրի լուծման ճանապարհով»։

Այս տարի սամմիթին ներկա էր Օստեոպորոզի միջազգային հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Ֆիլիպ Հալբութը և  ՕՄՀ գործադիր կոմիտեի ներկայացուցիչ Ռենե Ռիզոլին։ Հիմնադրամի գործունեության մասին խոսեցինք ՕՄՀ գործադիր կոմիտեի ներկայացուցիչ Ռենե Ռիզոլի հետ։

«Օստեոպորոզի միջազգային հիմնադրամը ստեղծվել է 1998 թվականին։ Արդեն երկու տասնամյակ գործող այս կառույցը կատարում է «անձրևանոցի» դեր, որն իր հովանու տակ է համախմբել ավելի քան 250 բժշկական կազմակերպությւններ և ասոցիացիաներ։ Ներկայում հիմնադրամի հիմնական առաքինությունն է` խթանել օստեոպորոզի կանխարգելմանն ուղղված հետազոտությունների իրականացմանը։

Անդրադառնալով Օստեոպորոզի ամենամյա 13-րդ սիմպոզիումին, նշեմ, որ սա լավ հնարավորությունն է ո՛չ միայն մասնագիտական կարողությունները հարստացնելու, այլ նաև նոր կապեր ձևավորելու համար»։

Օստեոպորոզի միջազգային 3-րդ սամմիթի և Օստեոպորոզի ամենամյա 13-րդ սիմպոզիումի ընթացքում դասախոսությունները ներկայացրեցին հեղինակավոր մասնագետներ ԱՄՆ-ից, Ռուսաստանից, Բրազիլիայից, Լիբանանից և Հայաստանից։

Լիբանանից ժամանած պրոֆեսոր, էնդոկրինոլոգ Գադա Էլ Հաջ Ֆուլեյհան՝ անդրադառնալով թեմային, մեզ հետ զրույցում կիսվեց իր սեփական փորձով։

«Երբ ես Բոստոնից տեղափոխվեցի Բեյրութ նկատեցի, որ իմ օրգանիզմում վիտամին D-ն նվազում է։ Այս երևույթը տարօրինակ էր ինձ համար, չէ՞ որ Բեյրությում տարվա ընթացքում 300 օրն արևային է։ Ուսումնասիրության արդյունքում իմ թիմը պարզեց, որ խնդիրը նկատվում էր հիմնականում երեխաների, ծննդաբերած կանանց և տարեցների մոտ։

Մենք պարզեցինք, որ վիտամին D-ի դիֆիցիտի պատճառն այն է,  որ այնտեղ չկան շատ խաղահրապարկներ և երեխաները հիմնականում խաղում են փակ տարածություններում, Լիբանանում  չեն օգտագործում կաթ,  իսկ հագուստը միշտ ծածկում է ամբողջ մարմինը՝ թույլ չտալով արևային լույսից ստանալ վիտամին D-ի որոշ մաս։ 

Մենք իրականացրեցինք իրազեկման ծրագրեր, որոնց դրական ազդեցությունը որոշ ժամանակ անց զգացինք. մարդիկ սկսել են լրացնել իրենց օրգանիզմում վիտամին D-ի պակասը՝ հավելումների կամ ճիշտ սննդի միջոցով։ Այսօր բնակչության մոտավորապես 50%-ն ունի վիտամին D-ի պակաս, բայց նախկինում այդ ցուցանիշը շատ  ավելի բարձր էր։ Ուզում եմ նշել, որ Հայաստանը ևս կարող է սկսել պայքարել այս խնդրի դեմ՝ մասսայական իրազեկման ակցիաների կազմակերպման շնորհիվ և վստահ եմ, որ այս սիմպոզիումի ընթացքում կմշակվեն լուծման նոր մեխանիզմներ ևս»։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ