Կայացել է Շաքարախտի հայկական ասոցիացիայի հերթական նիստը

Օրերս տեղի ունեցավ Շաքարախտի հայկական ասոցիացիայի հերթական նիստը` ասոցիացիայի անդամների մասնակցությամբ: Նիստի օրակարգի քննարկումներից զատ, ներկայացվեց նաև զեկուցում. «Շաքարային դիաբետի խնդիրներին` նորագույն մոտեցումները» թեմայով:

Նիստի օրակարգին և զեկույցին վերաբերող հարցերի շուրջ զրուցեցինք Շաքարախտի հայկական ասոցիացիայի նախագահ Էլիզա Հայրապետյանի հետ:

«Նիստի սկզբում անդրադարձանք ասոցիացիայի պաշտոնական կայքի ստեղծմանը վերաբերող հարցերին, թե ովքեր կլինեն ընթացիկ աշխատանքների իրականացման` կայքի վարման, ձևավորման և սպասարկման պատասխանատուները: Ասոցիացիան, որը ստեղծվել է 1996 թ. և Շաքարախտի Միջազգային ֆեդերացիայի անդամ է, վաղուց ժամանակն էր, որ ունենա իր կայքը:

Նիստի օրակարգում էր նոր ուղեցույցի ներկայացումը, որը 2018 թվականին հաստատվել է Եվրոպական սրտաբանների ասոցիացիայի և Գերճնշման ասոցիացիայի համատեղ որոշմամբ: Զեկույցի ընթացքում շեշտադրվեց ուղեցույցում տեղ գտած նորույթը, որը վերաբերում է պարտադիր հետազոտությունների շարքում արյան մեջ միզաթթվի քանակի որոշմանը:

Զարկերակային գերճնշում, սիրտ-անոթային համակարգի այլ խնդիրներ կամ շաքարախտ ունեցող հիվանդների ախտորոշման և բուժման նպատակով հետազոտությունների ցանկում այսուհետ պարտադիր է միզաթթվի քանակի որոշումն արյան մեջ: Պատճառն` ըստ ապացուցողական բժշկության վերջին տվյալների, այն է, որ արյան մեջ միզաթթվի բարձր պարունակությունը բավականին լուրջ ռիսկի գործոն է սիրտ-անոթային համակարգի ախտաբանությամբ հիվանդների համար, առավել ևս, շաքարախտ ունեցողների համար:

 
Ըստ հետազոտության արդյունքների և վիճակագրական տվյալների, վերջին տասնամյակում ազգաբնակչության շրջանում արյան մեջ միզաթթվի միջին քանակությունն անհամեմատ բարձրացել է: Դրան նպաստում է սխալ սննդակարգը. մեծ քանակի պուրինային մնացորդներով հարուստ սննդի (ֆասթ-ֆուդ), նաև սոդայով գազավորված ըմպելիքների (կոկա-կոլա, ֆանտա և այլն) ընդունումը, քանի որ միզաթթվի մակարդակի բարձրացումը պուրինային փոխանակության խանգարման արդյունք է: Նշված ըմպելիքների դիետիկ տեսակները, որոնց մեջ շաքարի փոխարեն ֆրուկտոզա է, ցավոք, նույնպես բերում են օրգանիզմում միզաթթվի գերքանակների, որովհետև ֆրուկտոզայի փոխանակությունն օրգանիզմում ավարտվում է միզաթթվի առաջացումով, ուստի, ցանկալի չէ նաև մեծ քանակով մրգերի օգտագործումը: 

Միզաթթվի ավելացմանը նպաստում է նաև ալկոհոլը, համեմատության առումով` ավելի վտանգավոր է գարեջուրը, հետո` օղին և հետո միայն` գինին:

Միզաթթվի գերքանակներն օրգանիզմում վտանգավոր են, ախտահարում են անոթների պատերը` ներսից, այդ թվում նաև սրտի, երիկամների անոթները, իսկ անոթների ախտահարման արդյունքում զարգանում է զարկերակային գերճնշում:

Դրանից զատ, միզաթթուն լուծվում է միայն հիմնային միջավայրում, իսկ արյունը չեզոք միջավայր է, որի մեջ միզաթթուն չլուծվելով, առաջացնում է բյուրեղներ` նստվածք տալով օրգանիզմի տարբեր մասերում: Այդ նստվածքի տեղակայման հիմնական տեղերը հոդերն են (առաջացնում է պոդագրա հիվանդություն, կոճղեզներ), նաև երիկամները և այլ պարենխիմատոզ օրգանները` սկիզբ դնելով քայքայման գործընթացների:

Մետաբոլիկ համախտանիշի ժամանակ, երբ առկա է ավելորդ քաշ, զարկերակային գերճնշում, առաջանում են ածխաջրատների յուրացման հետ կապված խնդիրներ: Նման դեպքերում միզաթթվի թեթևակի ավելացումը բերում է ինսուլինակայունության ավելացմանը և կարող է զարգանալ տիպ 2 շաքարախտ, դիաբետիկ նեֆրոպաթիա (առավել ևս, երբ արդեն կա շաքարախտ): Առաջանում են մեզով արտաթորման խնդիրներ, այսինքն, այն, ինչ արտադրվում է, չի կարողանում օրգանիզմից լիովին դուրս գալ և բյուրեղների տեսքով կուտակվում է անոթներում կամ որևէ օրգանում:

Ներկայացված խնդիրը կարիք ունի բժիշկների կողմից աչալուրջ վերաբերմունքի և հենց այդ պատճառով, ըստ 2018 թվականի ընդունված եվրոպական ուղեցույցների, սիրտ-անոթային հիվանդություններով, շաքարային դիաբետով հիվանդների մոտ, պարտադիր է արյան մեջ միզաթթի քանակի որոշումը:

Խնդրի լուծման համար կիրառվում է ալլոպուրինոլ դեղը, որն ունի համապատասխան ցուցումներ և հակացուցումներ, տարիքային սահմանափակումներ (երեխաներին հակացուցված է) և նշանակվում է բժշկի կողմից:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ