«Գաստրոէնտերոլոգիայի արդիական հարցեր» թեմայով սեմինար Արտաշատում

Հունիսի 22-ին տեղի ունեցավ «Գաստրոէնտերոլոգիայի արդիական հարցեր» թեմայով սեմինար, որին ներկա էին գաստրոէնտերոլոգներ, թերապևտներ, ընտանեկան բժիշկներ, մանկաբույժներ, նաև` նյարդաբաններ: Զեկույցների շրջանակներում մասնագետները ներկայացրեցին արդի բժշկության մարտահրավերները, նորարարությունները:

Բացման խոսքով հանդես եկավ ԳՀԱ նախագահ, ՀՀ ԱՆ գլխավոր գաստրոէնտերոլոգ, ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր Էդուարդ Գրիգորյանը, ով կարևորեց նմանօրինակ սեմինարների կազմակերպումը և մասնագետների՝  սեփական փորձով կիսվելու պատրաստակամությունը:

Մեդ Պրակտիկի հետ զրույցում՝ խոսելով «Գաստրոէնտերոլոգների հայկական ասոցիացիայի» հետագա անելիքների մասին, Է. Գրիգորյանն ընդգծեց. «Գաստրոէնտերոլորգների համար դասընթացները պարբերական բնույթ կկրեն, որոնց շրջանակներում կխոսվեն տվյալ ոլորտում ներդրվող նորարարությունների մասին և վերջում մասնակիցները կստանան կրեդիտներ»,- ասաց նա՝ անցում կատարելով ոչ պակաս կարևոր այլ հարցի՝ ուղեցույցներին. «Ինչ վերաբերում է ուղեցույցներին, ապա մենք ունենք 7 ուղեցույց, որոնք հաստատված են ՀՀ առողջապահության նախարարի կողմից: Ընդգծեմ, որ  5-6 տարվա ուղեցույցները հին չեն համարվում: Ուղեցույցների ստեղծումն ունի շարունակական բնույթ: Նախատեսում ենք հրատարակել H.Pylori-ասոցացված հիվանդությունների և ֆունկցիոնալ դիսպեպսիայի վերաբերյալ ձեռնարկներ»:

ԵՊԲՀ թերապիայի նեղ մասնագիտությունների ամբիոնի դոցենտ, ԳՀԱ խորհրդի անդամ, Ավանդակամ բժշկության ինստիտուտի պրոֆեսոր Նարինե Փաշինյանը, ով հանդես եկավ «H.Pylori-ասոցացված հիվանդությունների թերապիայի արդիական ասպեկտներ. Մաաստրիխտյան V կոնսենսուսի նյութերով» թեմայով զեկույցով, ասաց. 

«Զեկույցի հիմնական նպատակն էր ներկայացնել  միջազգային առաջատար փորձագետների աշխատությունները, որոնք մեկտեղվել էին Մաաստրիխտյան V կոնսենսուսին: Միջոցառմանը ներկայացվել էին H.Pylori-ասոցացված հիվանդությունների բուժման և ախտորոշման գործընթացում առաջընթացին վերաբերող հավաքագրված տվյալներ: Շրջադարձային  նորարարություններ H.Pylori-ասոցացված հիվանդությունների ուղղությամբ չկան, պարզապես  հավաքագրվել են  նախկինում գրանցված հետաքրքիր դեպքերն ու հատուկ շեշտադրվել են որոշ նորույթներ»:

Ինչ վերաբերում է տարիների ընթացքում ձևավորված այն տեսակետին, որ հելիկոբակտեր պիլորին կա յուրաքանչյուր օրգանիզմում և այն վտանգավոր չի համարվում այնքան ժամանակ, մինչև չառաջանան համապատասխան պայմաններ, մասնագետը շեշտեց. «Հելիկոբակտեր պիլորին այն միկրոբն է, որի հայտնաբերման դեպքում արդեն բուժումը պարտադիր է: Բուժում ստանալու համար պետք չէ սպասել հատուկ ախտանիշների կամ բարդությունների առաջացմանը: H. Pylori ասոցացված գաստրիտը` անկախ ի հայտ եկած ախտանիշներից, համարվում է ինֆեկցիոն հիվանդություն:  Ռազմավարությունը` «հայտնաբերիր և բուժիր» տեղին է չախտորոշված դիսպեպսիաների դեպքում, որի պարագայում ժամանակին հայտնաբերված վարակի դեմ բուժման արդյունավետությունն արդարացնում է կատարած ծախսերը և հետագա բարդություններից կանխարգելված լինելը: Նախքան ֆունկցիոնալ դիսպեպսիա ախտորոշելն անպայման պետք է ժխտել Հելիկոբակտեր պիլորիով վարակվածության փաստը:

Ժամանակակից մոտեցումների համաձայն, ստամոքսի և 12-մատնա աղու վնասումներից զատ, ներկայում կան ապացույցներ, որ գոյություն ունի կապ Հելիկոբակտեր պիլորիով վարակվածության և չբացահայտված երկաթդեֆիցիտային սակավարյունության, աուտոիմուն տրոմբոցիտոպենիայի, վիտամին B12-ի դեֆիցիտի և այլ հիվանդությունների միջև: Այս դեպքերում նույնպես պարտադիր է Հելիկոբակտեր պիլորիի հայտնաբերմանն ուղղված հետազոտություն իրականացնել:

ԵՊԲՀ ռազմադաշտային թերապիայի ամբիոնի բժիշկ, ԳՀԱ անդամ Անի Քոչարյանը ցելիակիայի ախտորոշման և բուժման ժամանակակից մոտեցումներին վերաբերող զեկույցի շրջանակում` խոսելով հիվանդության մասին, նշեց, որ ցելիակիա հիվանդությունն այսօր Հայաստանում բավականին տարածվածություն ունի.

«Ժամանակին այս հիվանդությունն ասոցացվում էր որպես մանկական տարիքում հանդիպող հիվանդություն, թեև այն ավելի հաճախ ախտորոշվում է երիտասարդների մոտ: Եթե հարցը դիտարկենք կին-տղամարդ հարաբերակցությամբ, կանայք ռիսկային խմբում են: Ցելիակիա հիվանդությունն ակտուալ է, քանի որ ունի կլինիկական ախտանիշների լայն սպեկտոր, ինչն էլ  դժվարացնում է հիվանդության ախտորոշումը:

Ներկայում հիվանդության դեմ պայքարի վարման ռազմավարությունը սննդատեսակների թույլատրելիությունն ու դրանց պատրաստումն է»,- ասաց բժիշկը՝ հավելելով, որ, թեև Հայաստանում աշխտորոշման համար ոչ բոլոր մեթոդներն են կիրառվում, այսօր կան լաբորատորիաներ, որտեղ ցելիակիայի համար կարևոր շճաբանական մարկերներ են ներդրել:

Ինչպես նշեց մասնագետը, ցելիակիան 85% դեպքերում ընթանում է ոչ դասական կլինիկական նշաններով, ինչն էլ առավել դժվարացնում է ախտորոշումը: Երեխաների մոտ առավել հայտնի ախտանիշ է լուծը, որը հիմնականում առաջանում է հացաբուլկեղեն օգտագործելուց հետո. «Երիտասարդներն ավելի հեշտությամբ կարող են գտնել խնդրի պատճառահետևանքային կապը, քան երեխաները, ովքեր այդ տարիքում արտահայտվելու խնդիր ունեն:

Ցելիակիայով հիվանդները հիմնականում գանգատվում են աղիների գործունեության խանգարումից` առավել արտահայտված դիարեայի տեսքով: Բուժման գործընթացում առաջնային է մնում ագլյուտենային սննդակարգը: Դեղորայքային բուժումն ախտանշային է»: 

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ