Տիպ 2 շաքարային դիաբետը՝ դեռևս չքննարկված հարցեր. կոնֆերանս

Հունիս 28-ին «ԻԲԻՍ» հյուրանոցային համալիրում տեղի ունեցավ «Տիպ 2 շաքարային դիաբետը՝ դեռևս չքննարկված հարցեր» կոնֆերանսը, որի ընթացքում քննարկվեցին այնպիսի թեմաներ, ինչպիսիք են` «Հիպոգլիկեմիան և տրանսպորտի վարումը», «Շաքար իջեցնող դեղերի ոչ գլիկեմիկ էֆֆեկտները», «Դիաբետիկ նեյրոպատիա. ի՞նչ և ինչպե՞ս բուժել», «Ինսուլինոթերապիան 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ», «Մոնոգեն դիաբետ. կլինիկական դեպքի քննարկում»:

Զրուցեցինք ԵՊԲՀ էնդոկրինոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, «Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոցի էնդոկրինոլոգիական կլինիկայի ղեկավար Ելենա Աղաջանովայի հետ:

–   Բժշկուհի Աղաջանովա, կոնֆերանսի ժամանակ ի՞նչ չքննարկված հարցեր են վեր բարձրացվել:

–   Շաքարային դիաբետը բավականին տարածված հիվանդություն է և արագ զարգացող: Հիվանդների թիվը ամբողջ աշխարհում տարեցտարի ավելանում է, իսկ ախտորոշման ու բուժման հետ կապված խնդիրները շատ են: Այսօր քննարկվել է, թե որքանով են վտանգավոր շաքարի իջեցումները մեքենա վարողների համար, և ինչ անել նման դեպքերում: Ուշադրության ենք արժանացրել եվրոպական երկրների մասնագետների կողմից տրված խորհուրդներին, քննարկվել են ներկայում կիրառվող դեղերի ազդեցության մեխանիզմները: Ժամանակակից դեղերն ամենատարբեր կերպ կարող են ազդել օրգան համակարգերի վրա, օրինակ` սիրտ-անոթային համակարգի վրա, ուստի պաշտպանիչ մեխանիզմները կարևորվում են: Կոնֆերանսի շրջանակում խոսվել է գենետիկական շաքարային դիաբետի մասին:

–   Ինչպիսի՞ վիճակագրական տվյալներ կարող եք ներկայացնել:

–   Ամբողջ աշխարհում այսօր կա մոտավորապես կես միլիարդ շաքարային դիաբետ ունեցող հիվանդ, որից կես միլիոնը երեխաներ են: Հայաստանում շաքարային դիաբետով գրանցված է 90 հազար հիվանդ, որից 502-ը տիպ 1 դիաբետով երեխաներ են: Իրականում հիվանդների թիվն ավելի շատ է:

–   Ինչո՞ւ է խնդիրը շարունակում գլոբալ մնալ, եթե բուժման մեթոդները գնալով կատարելագործվում են:

–   Դիաբետի զարգացման ռիսկի գործոններն են շատ՝ ճարպակալումը, նստակյաց կյանքը, էկոլոգիական տարբեր խնդիրները, սխալ սնունդը, սթրեսները: Այս ամենն ազդում է շաքարային դիաբետի առաջացման վրա: Հիմա նաև ապացուցված է, որ կարող են առաջանալ գենային փոփոխություններ, որի պարագայում դերակատարում ունի գենի ազդեցությունը:

–   Ապագա կանխորոշումներն ինչպիսի՞ն են լինելու:

–   Կարող ենք միանշանակ ասել, որ հիվանդների թիվն աճելու է, տիպ 2 շաքարային դիաբետն` ավելի արագ, տիպ 1-ն` ավելի քիչ: Աճելու են բոլոր կանխատեսումներից ավելի արագ:

Բժիշկ-էնդոկրինոլոգ Ե. Աղաջանովան նշեց նաև, որ կոնֆերանսի թեմաներից մեկը արյան մեջ շաքարի քանակն իջեցնող դեղորայքին էր վերաբերում. «Բավականին շատ են շաքար իջեցնող դեղերը, նոր արտադրության խմբերը` նույնպես, սակայն դիաբետը վերահսկելն այնքան էլ հեշտ չէ: Դիաբետի զարգացման ուղիներն ամենատարբեր են, ինչն էլ պատճառ է տարբեր դեղերի արտադրության, որոնցով փորձում են ազդել զարգացման տարբեր ուղիների վրա: Բժիշկների փոխադարձ քննարկումը կարևոր է, ինչն օգնում է բժիշկներին բուժման առավել արդյունավետ միջոցների ընտրություն կատարել»,- նշեց Աղաջանովան:

Կոնֆերանսին հատուկ հյուր էր Չեխիայից Հայաստան ժամանած Պրահայի Չարլզի համալսարանի ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի թերապիայի ամբիոնի դասախոս Յան Բռոզը, ով նույնպես զբաղվում է շաքարային դիաբետի խնդիրներով: Կոնֆերանսի ընթացքում հանդես եկավ «գիպոգլիկեմիան մեքենա վարողների մոտ» բանախոսությամբ` ներկայացնելով եվրոպական երկրների փորձը և կատարված հետազոտությունները:

Հարցին, թե ո՞րն է այսօր ինսուլիոնոթերապիայի դերը և ի՞նչ խոհուրդ է տալիս Եվրոպայից ժամանած մասնագետը բժիշկներին, Յան Բռոզը պատասխանեց:

–   «Ամեն օր տիպ  2 դիաբետ ունեցող հիվանդների թիվը բարձրանում է, ովքեր անհրաժեշտություն ունեն ինսուլին ստանալու: Ես մասնագետներին առաջարկում եմ, որպեսզի մեր հիվանդների արյան մեջ պարունակվող գլյուկոզի մակարդակը հաճախակի ստուգենք, հավանական է, որ մենք պետք է աշխատենք նոր տիպի նոր դասի դեղերի հետ, թեև ինսուլինի վերաբերյալ մոտեցումների նշանակալի փոփոխություններ չեն եղել»,- նշեց Յան Բռոզը:

Մենք զրուցեցինք նաև «Իզմիրլյան բժշկական կենտրոնի» բժիշկ-էնդոկրինոլոգ Մարիա Բադալյանի հետ, ով նշեց, որ շաքարային դիաբետը մեկ հիվանդություն չէ.

–   «Այսօր դիաբետը հիպերգլիկեմիայի համախտանիշ է, որի առաջացմանը նպաստող մի շարք պատճառներ կան, իսկ կարգավորելու գործընթացը բավականին բարդ է: Ներկայում կան դեղեր, որոնք օգնում են դիաբետիկ նեյրոպատիայի ժամանակ, սակայն առաջին հերթին պետք է շաքարը կարգավորել: Նեյրոպատիաները կարող ենք կանխել` եթե հիվանդը միշտ ուշադրության կենտրոնում լինի»,-նշեց էնդոգրինոլոգը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ