Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Առաջին նախաբժշկական օգնություն

Առաջին օգնություն - կոտրվածք, արյունահոսություն, այլ վնասվածքներ

Առաջին օգնություն - կոտրվածք, արյունահոսություն, այլ վնասվածքներ

Ձմեռ է, հաճախ են վնասվածքներն ու կոտրվածքները, և չի բացառվում, որ մինչև շտապ օգնության մոտենալը հենց դուք ստիպված կլինեք տուժածին առաջին օգնություն ցույց տալ գործողությունների ալգորիթմը:

 

Վնասվածքի մասին լուր ստանալիս յուրաքանչյուր մարդու առաջին և միանգամայն օրինաչափ զգացողությունը վախն է: Այն հնարավոր է հաղթահարել, եթե հստակ պատկերացում լինի, թե նման իրավիճակներում ինչ է պետք անել: Նախ և առաջ պետք է պարզել վնասվածքի բնույթը: Ոչ ծանր վնասվածքները` վերջույթների կոտրվածք, հոդախախտ, ճում կամ պատռվածք, ավելի հաճախ են հանդիպում, քան կյանքին վտանգ սպառնացողները` գանգուղեղային, ողնաշարա-ողնուղեղային վնասվածքներ, զարկերակային արյունահոսություն: Վնասվածքի տեսակը պարզելուց հետո անհրաժեշտ է անհապաղ գործի անցնել. առաջին օգնություն ցուցաբերել, մասնագետների խումբ հրավիրել, կազմակերպել տուժածի տեղափոխումը:

 

Ուշադրություն. Շտապ օգնություն կանչելիս նշեք վնասվածքի բնույթը, որպեսզի հերթապահը կողմնորոշվի և համապատասխան որակավորման մասնագետ ուղարկի:

 

Վնասվածքների բնույթը

 

Ձմռան ընթացքում ամենատարածված վնասվածքները ճաճանչոսկրի, ազդրոսկրի կոտրվածքներն են: Ճաճանչոսկրի կոտրվածք ավելի հաճախ առաջանում է, երբ ընկնելիս ձեռքերն առաջ են պարզում: Կոճի ոսկրի կոտրվածքի սպառնալիքը մեծանում է բարձրակրունկ կոշիկ կրելիս: Տարեց մարդկանց մոտ` հատկապես կանանց, ավելի հաճախ հանդիպում է ազդրոսկրի վզիկի կոտրվածք:

 

Կոտրվածքի նշաններն են. վնասված ոսկրի կամ հարակից հոդերի ճնշման դեպքում սաստկացող ուժգին ցավ, արտահայտված այտուցվ ածություն, արյունազեղում, ոսկորի ճռթոց, վերջույթի խեղում և գործունեության խախտում:

 

Տուժածին տեղափոխելիս, հիշե'ք, որ մարմնի վնասված հատվածի ծանրաբեռնվածությունը պետք է նվազագույնի հասցնել: Օրինակ. ծնկոսկրի կոտրվածքի կասկածի դեպքում հետևեք, որ ցավող ոտքը գետնին չդիպչի:

 

Առաջին օգնություն ցուցաբերելիս գլխավոր խնդիրը վնասված հատվածի անշարժացումն է: Դրա համար կիրառվում են տեղափոխման շինաներ կամ ձեռքի տակ եղած նյութեր` տախտակներ, լայն մետաղալարեր, որպեսզի կանխվի ոսկրաբեկորների հետագա տեղաշարժերը և հարակից հոդերի ու նյարդարմատների վնասվածքը: Գործնականորեն ձեռնտու դիրքում վերջույթի անշարժացումը զգալի մեղմում է ցավը:

 

Շինա դնելու կարգը


Վերին վերջույթ: Ուսահոդը բարձրացրել այնպես, որ թևատակում հնարավոր լինի գլանափաթեթ դնել, ձեռքը ծալել արմնկային հոդում` դաստակը ափով ցած, ափի մեջ բինտ կամ բամբակի գունդ մտցնել, որպեսզի մատները մնան կիսածալ:


Ստորին վերջույթ Ազդրի կամ ծնկի կոտրվածքի դեպքում երկու հարակից հոդերն անհրաժեշտ է անշարժացնել ու ամրացնել ոտքի ուղիղ ձգված դիրքում:

 

Լարան դնելու կարգը


Եթե վնասված է վերին վերջույթը, լարանը դնել ուսամասի վերին մեկ երրորդում, ստորին վերջույթի դեպքում` ազդրի միջնամասում: Լարանի տակ մաշկը պետք է պաշտպանված լինի վիրակապով կամ հագուստով: Ռետինե լարանը ձգում են, 2-3 անգամ փաթաթում վերջույթին ու ամրացնում կեռիկով: Ցուրտ եղանակներին լարանը պահելու առավելագույն ժամկետը ստորին վերջույթների համար 90 րոպե է, վերին վերջույթների համար` 45 րոպե:


Ուշադրություն. Լարանի տակ անպայման երկտող դրեք` նշելով լարանը դնելու ստույգ ժամը և րոպեն:

 

Հոդախախտ և ջլերի ձգվածություն

 

Հոդախախտն ավելի հաճախ տեղի է ունենում ջլերի թույլ համակարգ ունեցող մարդկանց մոտ: Չափից դուրս ծանրաբեռնվելու դեպքում ջլերը չեն կարողանում ոսկրի գլխիկը պահել հոդափոսում: Հոդախախտի դեպքում վերջույթը դեֆորմացվում է, մեծանում, այն ասես շրջված լինի: Ոչ մի դեպքում չփորձել հոդախախտն ուղղել ինքնուրույն, դա պիտի անի մասնագետը: Հոդախախտով տուժածին անհրաժեշտ է հասցնել բուժ. հիմնարկ: Առաջին օգնության հիմնական խնդիրը ցավազրկումն է:

 

Մերկասառույցի ժամանակ, երբ ոտքերը բառացիորեն …փախչում են տակից, բավական տարածված վնասվածք է ճումը: Այս դեպքում շարժելուց ցավը սաստկանում է, բայց կոտրվածքից ավելի մեղմ է: Վնասվածքի ենթարկված հոդի ծավալը նկատելի մեծանում է: Առաջին օգնության ժամանակ անհրաժեշտ է պահել հանգիստ դիրքում, ցավազրկել, կատարել տեղային սառեցում` թեկուզ վրան սառույց դնելով:

 

Ողնաշարի և գանգուղեղային վնասվածքներ

 

Ողնաշարի վնասվածքները սովորաբար առաջանում են բարձրությունից ընկնելիս: Արտահայտվում են մեջքի սուր ցավով, վնասված մասից ներքև շարժողական ֆունկցիայի և զգացողության թուլացմամբ կամ բացակայությամբ: Առաջին օգնությունը համապատասխան միջոցներով ցավազրկելն ու հանգստացնելն է: Անհրաժեշտ է հիվանդին անհապաղ հասցնել հիվանդանոց` նյարդավիրաբուժական բաժին: Տուժածին անհրաժեշտ է տեղափոխել հնարավորինս կոշտ մակերեսի վրա, որպեսզի կասեցվի ողնուղեղի վրա որևէ ճնշում:

 

Գանգուղեղային վնասվածքները (ԳՈՒՎ) առաջանում են գլխին հարված ստանալու կամ գլխի վրա ընկնելու հետևանքով: ԳՈՒՎ-ին բնորոշ է գիտակցության տարբեր աստիճանի արտահայտված խանգարումները: Տուժածին պետք է պառկեցնել կոշտ մակերեսի վրա, գլուխը բարձրացնել, թեքել կողքի և հանգիստ թողնել: Եթե արյունահոսող վերքեր կան, անհրաժեշտ է գլխին սեղմող հականեխիչ վիրակապ դնել: Օտարածին մարմիններն ու ոսկրաբեկորները չպետք է հեռացնել: Անհապաղ կանչել Շտապ օգնություն:

 

Արյունահոսություն

 

Բոլոր վերքերն ու վնասվածքների մեծամասնությունը ուղեկցվում են ներքին կամ արտաքին արյունահոսությամբ: Ամեն մի արյունահոսություն պահանջում է անհապաղ օգնություն, քանի որ կարճ ժամանակահատվածում կարող է տուժածի վիճակը վատթարանալ: Երակային կամ մազանոթային թեթև արյունահոսությունը դադարեցնում են սեղմող վիրակապի օգնությամբ: Զարկերակային արյունահոսության դեպքում դնում են լարան: Վերքը մեկուսացնում են մանրէազերծ անձեռոցիկներով և բամբակից ու բինտից ամրակայված գլանափաթեթով: Ամեն դեպքում առաջին օգնությունը ժամանակավոր բնույթ է կրում, վերջնական միջոցառումները իրականացվում են բուժական հաստատություններում:

 

Ցավազրկող և հանգստացնող դեղամիջոցները` գլխավոր օգնականներ

 

Բոլոր վնասվածքները ուղեկցվում են ցավով, ցավի գոյությունն իր հերթին վկայում է վնասվածքի մասին: Ցավն ունի ոչ միայն պաշտպանական հատկություն` որպես օրգանիզմում կատարվող լուրջ փոփոխությունների ահազանգ, այլև կարող է բերել մի շարք բարդություններ: Վառ օրինակ է ցավային շոկը: Ցավը վերացնելուց զգալիորեն թեթևանում է հիվանդի վիճակը:

 

Տարբեր վնասվածքներ ուղեկցվում են տարբեր աստիճանի ցավային համախտանիշով և պահանջում են համապատասխան ցավազրկման միջոցներ: Ցավազրկող միջոցների զինապահեստը ներառում է դեղամիջոցների մի քանի խումբ` ցավազրկող թմրանութերից (մորֆին և ֆենիլպիպերիդին) մինչև ոչ թմրանյութային պիրազոլոններ և մի քանի պարա-ամինոֆենոլներ:


Առաջին օգնության ժամանակ կարելի է ներարկել ոչ ստերոիդ հակաբորբոքային միջոցներ:

 

Վնասվածքները հաճախ ուղեկցվում են հույզերի պոռթկումով, որոնք կարող են ամենատարբեր դրսևորումն եր ունենալ. մեղմ լաց, խելահեղ հեկեկոց, գրգռվածություն, հիստերիայի հասնող ծիծաղ: Նման դեպքերում արդարացված է հանգստացնող միջոցն երի կիրառումը: Մի կողմից դրանք օգնում են մարել բացասական հույզերը, մյուս կողմից տուժածին հավատ են ներշչում դեպի բուժ անձնակազմն ու բուժման մեթոդները: Հանգստացնելու նպատակով կարելի է կատվախոտ (վալերիանա) պարունակող դեղամիջոցներ օգտագործել, առավել ծանր դեպքերում` հակատագնապային (տրանկվիլիզատորներ) միջոցներ:

 

Երբ ճգնաժամն անցել է

 

Որպես կանոն, դեղագործին դիմում են վնասվածքից որոշ ժամանակ անց` խնդրելով որևէ դեղամիջոց: Հարկավոր է համոզվել, որ հրավիրվել է բժիշկ և տուժածը գտնվում է հսկողության տակ: Այդ դեպքում կարելի է առաջարկել ցավազրկողներ, վիտամինային և կալցիում պարունակող դեղամիջոցներ: Վնասվածքի և ճումի դեպքում առաջարկել հակաբորբոքային, հակաայտուցային միջոցներ, ցավազրկող քսուք կամ դոնդող: Ամեն դեպքում պետք է հիշել, որ ինչ խնդրով էլ դիմեն, արդյունավետ բուժման կարևոր բաղկացուցիչ մասը հաջողության հանդեպ հավատն է, ժպիտն ու լավ տրամադրությունը:

Սկզբնաղբյուր. ՀՀ - Ամսագիր ''Ֆարմացևտ պրակտիկ'' 1-2007 (1)
Աղբյուր. med-practic.com
Հոդվածի հեղինակային (այլ սկզբնաղբյուրի առկայության դեպքում՝ էլեկտրոնային տարբերակի) իրավունքը պատկանում է med-practic.com կայքին
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ինչպե՞ս օգնել մարդուն, ով հայտնվել է սառույցի տակ. nairimed.com
Ինչպե՞ս օգնել մարդուն, ով հայտնվել է սառույցի տակ. nairimed.com

Ձմռանը շատ են զվարճանքները, ինչպիսիք են` սահնակներով կամ չմուշկներով սահելը, ձնագնդի խաղալը, ձնեմարդ պատրաստելը, և, իհարկե, դահուկային սպորտը, ձմեռային ձկնորսությունը։ Սակայն ոչ բոլոր...

Առաջին օգնությունը արյունահոսությունների ժամանակ. Ալեքսանդր Արզումանյան. izmirlianmedicalcenter.com
Առաջին օգնությունը արյունահոսությունների ժամանակ. Ալեքսանդր Արզումանյան. izmirlianmedicalcenter.com

Անոթային վնասվածքների պատճառները

Յուրաքանյուր վնասվածք և կոտրվածք ունի արյունահոսության մեծ վտանգ: Անոթները կարող են վնասվել...

Առաջին օգնությունը կոտրվածքների ժամանակ. Ալեքսանդր Արզումանյան. izmirlianmedicalcenter.com
Առաջին օգնությունը կոտրվածքների ժամանակ. Ալեքսանդր Արզումանյան. izmirlianmedicalcenter.com

Կոտրվածքը ոսկրի ամբողջության խախտումն է: Ելնելով քաղաքակրթության ընթացքից, կոտրվածքների առաջացման մեխանիզմները փոխվել են: Հիմա մենք գործ ունենք ավելի մեծ էնեգիայով հարուստ վնասվածք...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Առաջին օգնությունը սննդային թունավորումների ժամանակ. izmirlianmedicalcenter.com
Առաջին օգնությունը սննդային թունավորումների ժամանակ. izmirlianmedicalcenter.com

Մոտենում են տոնական օրերը: Կարծում ենք սննդային թունավորումներին վերաբերող տեղեկատվությունն օգտակար կլինի` այդ օրերին խուսափելու սննդային թունավորումիներից, կամ,  հակառակ դեպքում, պատրաստ լինելու...

Սնունդը և առողջությունը
Առաջին օգնությունը ստենոկարդիայի ժամանակ. armeniamedicalcenter.am
Առաջին օգնությունը ստենոկարդիայի ժամանակ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ անել, եթե ստենոկարդիայի նոպա է սկսել

Եթե կրծոսկրի հետևում ցավը սկսվում է ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ, անհրաժեշտ է այն անմիջապես...

Սրտանոթաբանություն
Առաջին բուժօգնությունը ծննդաբերության ժամանակ. Արմենուհի Ավետյան. armeniamedicalcenter.am
Առաջին բուժօգնությունը ծննդաբերության ժամանակ. Արմենուհի Ավետյան. armeniamedicalcenter.am

Կանանց կոնսուլտացիայում բոլոր հղիներին հաշվառում են, հաշվարկվում է նրանց հղիության ժամկետը և զգուշացնում ծննդաբերության մոտավոր ժամկետի մասին: Հղիները տեղեկացվում են, թե ինչ կլինիկական վիճակի...

Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Առաջին օգնությունը ստենոկարդիայի ժամանակ. armeniamedicalcenter.am
Առաջին օգնությունը ստենոկարդիայի ժամանակ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ անել, եթե ստենոկարդիայի նոպա է սկսել

Եթե կրծոսկրի հետևում ցավը սկսվում է ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ, անհրաժեշտ է այն անմիջապես...

Սրտանոթաբանություն
Առաջին օգնությունը անոթային վնասվածքների ժամանակ. Վիրաբ Աղաբեկյան. armeniamedicalcenter.am
Առաջին օգնությունը անոթային վնասվածքների ժամանակ. Վիրաբ Աղաբեկյան. armeniamedicalcenter.am

Արտաքին արյունահոսության ժամանակ առաջին օգնությունը պետք է լինի արյունահոսող վերքի շրջանում նախ` սեղմող վիրակապ  դնելը:

Մեծ անոթի դեպքում, եթե ձեռքի տակ կան ստերիլ վիրախծուծներ,  վերքի մեջ կարելի է տամպոնադա անել ու հենց...

Կարիճ. խայթոցի հետևանքները
Կարիճ. խայթոցի հետևանքները

Հին հունական լեգենդի համաձայն, Պոսեյդոնի որդին` որսորդ Օրիոնը գոռոզանալով հայտարարեց, որ այս աշխարհում իրեն հավասարը չկա ու, ինքը կսպանի իր ճանապարհին հանդիպած ցանկացած կենդանի արարածի...

ՀՀ ԱՆ. Ինչպե՞ս խուսափել ցրտահարումից
ՀՀ ԱՆ. Ինչպե՞ս խուսափել ցրտահարումից

Այս տարվա ձմեռը բավական ցրտաշունչ է: Տարբեր վերլուծությունների համաձայն՝ ձմռան սկզբից ի վեր եղան օրեր, երբ օդի սառնությունն առավելագույնն էր՝ վերջին մի քանի տասնամյակում: Եղանակային ցուրտ պայմաններն...

Թերապիա
3 սխալ, որ թույլ են տալիս առաջին օգնություն ցուցաբերելիս. news.am
3 սխալ, որ թույլ են տալիս առաջին օգնություն ցուցաբերելիս. news.am

Շատերը պատկերացում չունեն, թե մինչեւ շտապ օգնության ժամանելը ինչպես պետք է ճիշտ առաջին օգնություն ցուցաբերել: Հաճախ նախքան բժիշկների գալը տուժողների վիճակը վատանում է մարդկանց սխալ...

Ինչո՞ւ չի կարելի վերքերը ջրածնի պերօքսիդով կամ սպիրտով մշակել. news.am
Ինչո՞ւ չի կարելի վերքերը ջրածնի պերօքսիդով կամ սպիրտով մշակել. news.am

Մարդկանցից շատերը վերքերը մշակում են ջրածնի պերօքսիդով կամ սպիրտ պարունակող լուծույթներով: Մինչդեռ շատ բժիշկներ կարծում են, որ այդպես վարվելու հարկ չկա, քանի որ սպիրտն իրականում կարող է...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Ինչպե՞ս կանգնեցնել ուժեղ արյունահոսությունը. news.am
Ինչպե՞ս կանգնեցնել ուժեղ արյունահոսությունը. news.am

Ի՞նչ է պետք անել, եթե մարդու մոտ ուժեղ արյունահոսություն է: Ջոնս Հոփկինսի համալսարանի պրոֆեսոր, վերարտադրողական բժշկության ոլորտի խոշորագույն մասնագետ, դոկտոր Մեթյու Լեւին մի քանի խորհուրդ է տվել...

Երկու խորհուրդ՝ ինչպես պաշտպանվել շների հարձակումների ժամանակ. news.am
Երկու խորհուրդ՝ ինչպես պաշտպանվել շների հարձակումների ժամանակ. news.am

Կատաղած շան հարձակումը դժվար թե լավ ավարտ ունենա՝ եթե ոչ մահը, ապա վնասվածքն ու վարակը ապահովված են: Ինչպես պաշտպանվել շներից: Այս մասին օգտակար խորհուրդներ է ներկայացրել անվտանգության ոլորտի...

Ինչպե՞ս իջեցնել փոքրիկի ջերմությունը առանց դեղահաբերի. openblog.am
Ինչպե՞ս իջեցնել փոքրիկի ջերմությունը առանց դեղահաբերի. openblog.am

Ըստ որոշ ուսումնասիրություններրի, եթե փոքրիկն առողջ է, ապա կարիք չկա անհանգստանալու, երբ  նրա մոտ նկատվում է ուղղակի մրսածություն։ Ներկայացնում ենք մի քանի եղանակ, որոնց միջոցով կարող եք իջեցնել երեխայի...

Մանկական հիվանդություններ

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ