Մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա ՄՌՏ. հարցազրույց ռադիոլոգ Մերի Սուքիասյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Արմենիա ՀԲԿ-ում առկա մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆի (ՄՌՏ) առավելություններից է դիֆուզիայի ռեժիմի անձայն լինելը՝ ախտորոշման գործընթացի որոշ չափով դանդաղելու արդյունքում: Կարևոր է նաև, որ օգտագործվող կոնտրաստ նյութը հիպոալերգիկ է: ՄՌՏ հետազոտությունը օրգանիզմի վրա ճառագայթային ազդեցություն չունի:

ՄՌՏ-ն ունի՞ վնասակար ազդեցություն։

Ներկայում չկա ապացույց, որ ՄՌՏ-ն որևէ բացասական ազդեցություն ունի օրգանիզմի վրա:

Երբեմն հետազոտությունից հետո բուժառուները գանգատվում են գլխացավից, ինչն անհատական զգայունության կամ լարվածության հետևանք է:

Ի՞նչ հիվանդությունների դեպքում է իրականացվում ՄՌՏ։

ՄՌՏ իրականացվում է ամենատարբեր ախտաբանությունների հայտնաբերման համար: Այն ցուցված է  գոյացությունների, մկանների, ջլերի, վնասվածքների ժամանակ:

ՄՌՏ-ն նախընտրելի է գլխուղեղի գոյացությունների կամ կաթվածների դեպքում (իշեմիկ կամ հեմոռագիկ), ողնաշարի դիստրոֆիկ-դեգեներատիվ փոփոխությունների ժամանակ: Ճողվածքների դեպքում ՄՌՏ-ն առաջին նախընտրելի հետազոտությունն է: Որովայնի խոռոչի հետ կապված խնդիրների դեպքում ՄՌՏ հետազոտությամբ հայտնաբերվում են նորագոյացությունների, զարգացման արատների հավանական առկայությունը: Փոքր կոնքի դեպքում տղամարդկանց մոտ հետազոտվում է շագանակագեղձը,  կանանց մոտ՝ արգանդը, ձվարանները:

Ողնաշարի ՄՌՏ իրականացվում է կոմպրեսիոն կոտրվածքների, պրոտրուզիաների (միջողային սկավառակի արտափքումն է դեպի ողնաշարային խողովակ), ճողվածքների կասկածի դեպքերում:

Ինչպե՞ս է ՄՌՏ-ն հարաբերվում մյուս հետազոտությունների հետ։

Ռադիոլոգիա,ն ինքնին, մեծ ընտանիք է, որն ընդգրկում է ուլտրաձայնային հետազոտությունը (ՈՒՁՀ), անոթների դուպլեքս հետազոտությունը, համակարգչային տոմոգրաֆիան (ՀՏ), ռենտգեն հետազոտությունը, ՄՌՏ-ն։ Այս բոլորը մեկը մյուսին լրացնող հետազոտություններ են: Երբեմն, նախ, կատարվում է ռենտգեն, ՀՏ, հետո միայն, հարկ եղած դեպքում՝ ՄՌՏ: Լուրջ խնդիրների դեպքում հետազոտությունների վերոհիշյալ փուլերն անցնելը պարտադիր է, որովհետև մեկ հետազոտությամբ, ցավոք, հնարավոր չէ հիվանդության մասին հստակ պատկերացում կազմել: Միայն մեկը մյուսին լրացնող հետազոտությունների արդյունքում կարելի է հասկանալ, թե ինչ ախտաբանության հետ գործ ունենք:  

Հոդերի, ջլերի խնդիրների դեպքում կատարվում է ՈՒՁՀ, իսկ ավելի խորքային հետազոտության համար ցանկալի է ՄՌՏ, քանի որ այդ դեպքում հստակ տեսանելի են մենիսկների, ջլերի, մկանների, կապանների պատռվածքները, այտուցը, հեղուկի քանակը և այլ փոփոխություններ:

Ոսկրային ախտաբանության ախտորոշման դեպքում նախընտրելի են ռենտգեն և ՀՏ հետազոտությունները:

Նախապատրաստվելու անհրաժեշտություն կա՞։

Որովայնի, փոքր կոնքի հետազոտությունների ժամանակ բուժառուն պետք է նախապատրաստվի հետազոտությանը, նրան խորհուրդ է տրվում մեկ օր առաջ չօգտագործել գազ առաջացնող սնունդ, հետազոտությունից կես ժամ առաջ ընդունել Նո-շպայի դեղահաբ՝ նվազագույնի հասցնելու աղիների կծկողականությունը (պերիստալտիկան): Ցանկալի է հետազոտության ներկայանալ աղիները դատարկ վիճակում:

Որքա՞ն է տևում հետազոտությունը։

Կախված հետազոտվող անատոմիական շրջանից, հետազոտության տևողությունը տարբեր է: Գլխի ստանդարտ հետազոտությունը տևում է մոտավորապես 20 րոպե, ողնաշարի դեպքում՝ 15-17 րոպե, որովայնի դեպքում՝ մոտ 40 -45 րոպե, իսկ փոքր կոնքի հետազոտությունը տևում է 35 րոպե:

ՄՌՏ-ն, այլ հետազոտությունների համեմատ՝ երկար ժամանակ է պահանջում, քանի որ աշխատում է տարբեր ռեժիմներով, որոնցից յուրաքանչյուրը տևում է մոտավորապես 3-4 րոպե: Կոնտրաստանյութով իրականացվող ՄՌՏ-ն համեմատաբար երկար է տևում:

Ո՞ր դեպքերում է հետազոտությունը կրկնվում։

Երբեմն, բժշկի ցուցումով, հետազոտությունը հարկ է լինում կրկնել. օրինակ, որևէ գոյացության դեպքում ՄՌՏ հետազոտությունն իրականացվում է պարբերաբար՝ բուժման արդյունավետությունը հսկելու համար: Կամ՝ հաճախ վիրահատությունից հետո ՄՌՏ հետազոտությամբ փորձում են պարզել՝ արդյո՞ք վիրահատելիս անհրաժեշտ ամբողջ ծավալն է ընդգրկվել:

Որո՞նք են ՄՌՏ հակացուցումները։

ՄՌՏ հետազոտության հակացուցում է օրգանիզմում առկա որևէ մետաղ, եթե այն տիտանապատ չէ: Դա կարող է լինել մետաղական կոնստրուկցիա, կարդիոստիմուլյատոր, լսողական սարք, կավաֆիլտր, օրգանիզմում բեկորի առկայություն և այլն:

Եթե պացիենտին առաջին անգամ է նշանակվել ՄՌՏ, նախապես հարկ է անամնեզ հավաքել՝ գանգատները, հիվանդության պատմությունը, տարած վիրահատությունները, և, եթե դրանք հոդերի հետ են կապված, շատ կարևոր է պարզել օգտագործված մետաղի տեսակը, վիրահատության ծավալը: Երբեմն բուժառուն չի կարողանում անհրաժեշտ տեղեկություն տալ բժշկին: Նման դեպքում նախընտրելի է հրաժարվել ՄՌՏ-ից՝ բուժառուին վնասելուց խուսափելու համար:

Օրգանիզմում ստենտների առկայությունը հակացուցում են տեղադրումից հետո մինչև 3 ամիսը: Հակացուցվում է նաև մինչև 3 ամսական պտղի հետազոտությունը: 

Վիրահատություններից հետո մեկ ամիս ՄՌՏ հետազոտության կրկնություն խորհուրդ չի տրվում, իսկ լեղապարկի վիրահատության դեպքում՝ մինչև 3 ամիս:

Անհանգիստ բուժառուներին խորհուրդ է տրվում հետազոտվել սեդացիայով (անէսթեզիայի իրականացման ևս մեկ տեխնիկա): Կլաուստրոֆոբիայով տառապող պանցիենտներին ՄՌՏ-ն բացարձակ հակացուցված է, սակայն սեդացիայով հնարավոր է այն իրականացնել:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ