Երկրագնդի 7 միլիարդերորդ բնակիչը կծնվի հոկտեմբերին. ՄԱԿ

Երկրագնդի բնակչության թիվն արդեն այս տարվա հոկտեմբերին կարող է 7 միլիարդի հասնել, իսկ 2100 թվականին այդ ցուցանիշը կգերազանցի 10 միլիարդը։ Այս մասին հաղորդում է ռուսական «Ռիա նովոստի» գործակալությունը՝ վկայակոչելով ՄԱԿ-ի տնտեսական և սոցիալական հարցերի վարչության  բնակչության ազգաբնակության բաժանմունքի վերջին կանխատեսումները։

Բաժանմունքի պատրաստած զեկույցում նշվում է, որ մարդկության պատմության ընթացքում, հիմնականում, բնակչութան թիվը բավական դանդաղ է աճել. աշխարհի բնակչությունը մեկ միլիարդի է հասել միայն 1804թ., այնուհետև ընդամենը 125 տարի  է պահանջվել, որպեսզի բնակչության թիվը կրկնապատկվի, իսկ դրանից հետո բնակչության թվի աճն ընթացել երկրաչափական պրոգրեսիայով։ Արդյունքում երկու հարյուրամյակի ընթացքում՝ 1800-ից 2011թթ. բնակչության թիվը 7 անգամ աճեց։ Իսկ 1960-ական թթ. սկսած՝ մարդկանց թիվն աճել է երկու անգամ։

ՄԱԿ-ի տվյալներով՝  2011թ. աշխարհում մոտ 135 մլն մարդ կծնվի, ևս 57 միլիոնը կմահանա։ Ընդհանուր աճը, այդպիսով,  78 մլն կկազմի։ Ընդ որում, նշվում է, որ երկրագնդի բնակչության հիմնական աճը տեղի է ունենում զարգացող երկրների հաշվին. աշխարհի ամենամեծ թվով բնակչություն ունեցող երկրների տասնյակում միայն երեք զարգացած երկիր է ընդգրկված՝ ԱՄՆ–ն, Ռուսաստանը և Ճապոնիան։

Աշխարհում բնակչության  ամենամեծ թիվ ունեցող երկիրը Չինասատնն է (1,35 մլրդ մարդ), երկրորդ տեղում Հնդկաստանն է (1,24 մլրդ մարդ)։ Մասնագետները նշում են, որ բնակչության՝ եկրկրաչափական պրոգրեսիայով աճի պատճառը այսպես կոչված դեմոգրաֆիական անցումն է՝ գործընթաց, որի ժամանակ ծնելիության և մահացության բարձր մակարդակ ունեցող հասարակությունը տնտեսական զարգացմանը զուգընթաց վերածվում է ծնելիության և մահացության ցածր մակարդակ ունեցող հասարակության։

Նրանք նշում են, որ երբ այս կամ այն հասարակությանը հասանելի է դառնում ժամանակակից բժշկությունը, ապա այդտեղ նվազում է մահացության աստիճանը, սակայն ծնելիության աստիճանը բավական երկար ժամանակ շարունակում է բարձր մնալ, ինչն էլ բնակչության թվի կտրուկ աճի է հանգեցնում։ Ծնելիությունը սկսում է դանդաղորեն նվազել՝ հակաբեղմնավորիչ միջոցների տարածմանը զուգընթաց։

Զարգացած երկրներն արդեն այդ փուլն անցել են և այժմ այդ երկներից շատերում բնակչության թվի կրճատման գործընթաց է տեղի ունենում։ Այսպես, Ճապոնիայում, 60 տարեկանից բարձր անձինք բնակչության 30 տոկոսից ավելին են կազմում, իսկ մինչև 2050թ. այդ թիվը կհասնի 42 տոկոսի։

Մասնագետները նշում են, որ բնակչության թվի աճը սպառնալիքներից բացի նաև տնտեսության զարգացման հնարավորություններ է ստեղծում։

ՄԱԿ-ի տվյալներով՝  մինչև 2050թ. երկրագնդի բնակչության թիվը կհասնի 8,1-ից 9,3 միլիարդի,  իսկ 2100-ին արդեն 10,1-ից 10,6 միլիարդի։

ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ հաջորդ 40 տարվա ընթացքում  ևս Չինաստանը և Հնդկաստանը կմնան ամենամեծ թվով բնակչություն ունեցող երկրները, բայց կփոխվեն տեղերով՝ Հնդկաստանը առաջ կանցնի Չինաստանից. մինչև 2050 թ. Հնդկաստանի բնակչության թիվը կհասնի 1,69 միլիրարդի, իսկ Չինաստանի բնակչության թիվը՝ 1,3 միլիարդի, Ռուսաստան ու Ճապոնիան կլքեն տասնյակը։

Կանխատեսումների համաձայն՝  մինչև 2050թ. առավել քիչ զարգացած շրջաններում կապրի երկրագնդի բնակչության 86 տոկոսը (1950 թ. տվյալներով՝ այդ թիվը 68 տոկոս է կազմել, 2011թ.՝ 82 տոկոս)։

Ընդհանուր առմամբ՝ երկրի բնակչության աճի տեմպերը հաջորդ 40 տարվա ընթացքում կդանդաղեն երկրագնդի բոլոր հատվածներում։

Բացի այդ՝ զգալիորեն կնվազի ինչպես ծնելիության, այնպես էլ մահացության մակարդակը, ինչի հետևանքով կփոխվի երկրագնդի բնակչության տարիքային կառուցվածքը. 2050թ. կյանքի միջին տևողությունը աշխարհում 76 տարի կկազմի (այժմ 69– է)։ Ընդ որում՝ կյանքի տևողության առումով առաջատարները կլինեն Հյուսիսային Ամերիկան և Օվկիանիան (83 տարեկան)։ Իսկ ծեր մարդկանց թիվը (60 տարեկան և ավելի) մինչև 2050թ. երկու անգամ կաճի (11-ից 22%)։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ