Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ներզատաբանություն

Յոդի անբավարարություն` օրգանիզմում. nairimed.com

Յոդի անբավարարություն` օրգանիզմում. nairimed.com

Հավանաբար լսել եք օրգանիզմում յոդի անբավարարության մասին: Հիմնականում վահանաձև գեղձի հիվանդությունների պատճառը մարդու օրգանիզմում յոդի պակասն է:  

Օրգանիզմում յոդի պակասի պատճառները

Օրգանիզմը վիտամինները և սննդանյութերը ստանում է առավելապես սննդի միջոցով: Եթե սնունդը հարուստ չէ յոդով, կա յոդի անբավարարության զարգացման ռիսկ: Յոդը՝ որպես այդպիսին, դժվար է բնության մեջ հայտնաբերել, սակայն որոշ բույսեր կարող են այն կուտակել, օրինակ, ջրիմուռները,  այդ պատճառով ծովակաղամբում յոդը 150 անգամ շատ է, քան հողում աճեցված ցանկացած բանջարեղենում:, Քանի որ ծովի բնակիչները յոդը ստանում են ստորջրյա բուսականությունից, ուստի ծովամթերքը հարուստ է յոդով և մարդու համար յոդի լավագույն աղբյուր է:

Յոդի պակաս ունենում են աշխարհի բոլոր մարդիկ: Ժամանակակից Շվեցարիայի բնակիչներն, օրինակ, վահանաձև գեղձի ծանր հիվանդություններով տառապել են դեռևս Միջնադարի ժամանակաշրջանից: Մի փոքր հաջողվեց բարելավել իրավիճակը միայն անցյալ դարի սկզբին, երբ բժշկությանն օգնության հասավ արդյունաբերությունը և սկսվեց յոդացված արտադրանքի արտադրությունը:

Արդյո՞ք օրգանիզմում յոդի պակասը կարող է լրացնել յոդացված աղը:

Յոդ պարունակող ամենատարածված արտադրանքը մեզ համար յոդացված աղն է: Այն կարելի է գտնել գրեթե բոլոր մթերային խանութների վաճառասեղաններին: Համարվում է, որ յոդացված աղն օգնում է պայքարել յոդի պակասի դեմ: Ավելի քան հարյուր երկրում օրենսդրական մակարդակում պայքարում են յոդի պակասի դեմ՝ մշակելով կանխարգելիչ միջոցառումներ:

Առաջին փուլերում օրգանիզմի յոդի պակասի լրացումն այնքան էլ բարդ չէ, օգնում է սննդակարգը և կալիումի յոդիդի պարունակությամբ պատրաստուկների ընդունումը։ Յոդի չափաբաժինը կարելի է ստանալ նաև հետևյալ մթերքներից՝  ձկներ, ձու, սպիտակ միս և ծովակաղամբ։ 100 գրամ ծովակաղամբը պարունակում է յոդի երկու օրվա նորման, այդ պատճառով դրա միջոցով կարելի է լրացնել օրգանիզմի յոդի պակասը։ Օրինակ, հասուն մարդուն խորհուրդ է տրվում ընդունել օրական 250 մկգ յոդ։  

Ինչի՞ կարող է հանգեցնել յոդի պակասը:

Յոդի պակասը հատկապես վտանգավոր է հղիների համար, քանի որ կարևոր դեր է խաղում պտղի ձևավորման և նորածնի ճանաչողական ֆունկցիաների զարգացման համար։ Պտղի զարգացման առաջին չորս ամիսների ընթացքում վահանաձև գեղձը դեռևս զարգացած չէ, այդ պատճառով երեխային յոդով պետք  է ապահովի մայրը։

Յոդի պակասը կարող է բերել լուրջ հիվանդությունների զարգացման, ինչպիսիք են տեսողության, լսողության խնդիրները, կաթվածները, կրետինիզմը և մտավոր անլիարժեքությունը։ Ճիշտ է, այս դեպքում խոսքը յոդի բարձր աստիճանի անբավարարության մասին է։

Օրգանիզմում յոդի պակասի նշանները

Յոդի սուր անբավարարության ժամանակ մարդու օրգանիզմում գործարկում է շղթայական ռեակցիա։ Առաջինն արձագանքում է հիպոֆիզը, որն սկսում է արտադրել մեծ քանակությամբ թիրեոտրոպ հորմոն՝ վահանաձև գեղձի խթանման համար։ Վահանաձև գեղձը ձգտում է անհրաժեշտ յոդը ստանալ արյան միջոցով՝ Т3 և Т4 հորմոններ արտադրելու համար, ուժեղացած աշխատանքը բերում է վահանաձև գեղձի չափերի մեծացման։

Յոդի երկարատև պակասը կարող է բերել հիպոթիրեոզի առաջացման։ Հիպոթիրեոզի արտաքին նշաններն են սարսուռը կամ ջերմությունը, սրտի ռիթմի խանգարումը, ճնշման տատանումները, քաշի փոփոխությունը, մշտապես հոգնածության զգացումը, վատ տրամադրությունը։  

Յոդի արտահայտված պակասի բնորոշ նշաններից է խպիպը։ Վահանաձև գեղձի ուժգնացած գործունեությունը բերում է նրա նկատելի մեծացման, արտաքնապես այն հիշեցնում է թռչնի քարաճիկ և կոչվում է խպիպ։

Ինչպե՞ս լրացնել յոդի պակասը օրգանիզմում

Յոդի անբավարարության բուժումը նշանակում է բժիշկը՝ զննումից և հետազոտություններից հետո։ Համալիր հետազոտումը կօգնի որոշել յոդի պակասի իրական մակարդակը և ճիշտ բուժում ընտրել։ Ինքնաբուժումը վտանգավոր է. մեծ քանակությամբ յոդի հանկարծակի ներմուծումը օրգանիզմ կարող է միայն խորացնել իրավիճակը, վահանաձև գեղձն սկսում է օրգանիզմին մատակարարել չափազանց մեծ քանակությամբ հորմոններ, ինչը բերում է յոդ-խթանված թիրեոտոքսիկոզի զարգացման։ Բժիշկներն իրականացնում են վահանաձև գեղձի բուժում՝ կիրառելով վերջիններիս հորմոնների արհեստական անալոգները։ Դա հնարավորություն է տալիս դանդաղեցնել վահանաձև գեղձի աճը և աստիճանաբար կարգավորել վերջինիս աշխատանքը։ 

Սկզբնաղբյուր. nairimed.com
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Վահանաձև գեղձը և հղիությունը. nairimed.com
Վահանաձև գեղձը և հղիությունը. nairimed.com

Էնդոկրինոլոգ, բ․գ․թ․ դոցենտ, «Նաիրի» ԲԿ թերապևտիկ ծառայությունների գծով փոխտնօրեն Նոնա Մարտիրոսյանի հետ խոսել ենք վահանձև գեղձի ֆունկցիոնալ խանգարումների և հղիության ու պտղի վրա դրանց անմիջական...

Հղիություն, ծննդաբերություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Ակրոմեգալիա. armeniamedicalcenter.am
Ակրոմեգալիա. armeniamedicalcenter.am

Ակրոմեգալիան հորմոնալ խանգարում է, որի ժամանակ մեծահասակի մոտ հիպոֆիզն արտադրում է մեծ քանակի աճի հորմոն: Բազմաթիվ հորմոններ ակտիվացնող հիպոֆիզը փոքրիկ գեղձ է, որը տեղակայված է գլխուղեղի հիմքում...

Թքագեղձերի դերի, կարևորության և ախտաբանության մասին մանրամասնում է բժիշկ Արամ Բադալյանը. nairimed.com
Թքագեղձերի դերի, կարևորության և ախտաբանության մասին մանրամասնում է բժիշկ Արամ Բադալյանը. nairimed.com

Չարորակ գոյացությունները շարունակում են մնալ 21-րդ դարի լրջագույն մարտահրավերը։ Քչերը գիտեն, որ բերանի խոռոչում և մարսողական համակարգում կարևոր գործառույթ կատարող ու մեր կողմից քիչ ուշադրության...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Վահանաձև գեղձի ուռուցքներ. nairimed.com
Վահանաձև գեղձի ուռուցքներ. nairimed.com

էնդոկրին համակարգի ուռուցքների շարքում գերակշռում են վահանաձև գեղձի ուռուցքները:

Վահանաձև գեղձի քաղցկեղն առաջանում է, երբ վահանաձև գեղձում առողջ բջիջները փոփոխվում են...

Ուռուցքաբանություն
Շաքարային դիաբետը հղիության ժամանակ. tsnndatun.am
Շաքարային դիաբետը հղիության ժամանակ. tsnndatun.am

Ընդամենը երկու տասնյակ տարի առաջ առողջական նման խնդիր ունեցող կանայք հղիությունը պահպանում էին մեծ ռիսկով, քանի որ հղիության ընթացքում շատ բարդություններ էին առաջանում: Այժմ իրավիճակը փոխվել է...

Հղիություն, ծննդաբերություն Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Ենթաստամոքսային գեղձ. nairimed.com
Ենթաստամոքսային գեղձ. nairimed.com

Հայաստանում ենթաստամոքսային գեղձի լապարոսկոպիկ վիրահատություն իրականացնում է միայն պրոֆ. Անդրանիկ Ադամյանը

Ենթաստամոքսային գեղձը կամ պանկրեասը բարակ և 15 սմ երկարությամբ օրգան է, որը տեղակայված է...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Ենթաստամոքսային գեղձի հիվանդություններ. ախտանշանները. armeniamedicalcenter.am
Ենթաստամոքսային գեղձի հիվանդություններ. ախտանշանները. armeniamedicalcenter.am

Ենթաստամոքսային գեղձը կատարում է երկու գործառույթ.

  • մարսողական գործընթացն ապահովում է սնունդը յուրացնող ֆերմենտներով...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
Ակրոմեգալիա. nairimed.com
Ակրոմեգալիա. nairimed.com

Ակրոմեգալիան հորմոնալ խանգարում է, որի ժամանակ հասուն տարիքում հիպոֆիզն արտադրում է չափազանց շատ աճի հորմոն։ Սովորաբար, ախտահարում է միջին տարիքի հասուն մարդկանց։ Երեխաների մոտ աճի հորմոնի...

Հիպոթիրեոզ. armeniamedicalcenter.am
Հիպոթիրեոզ. armeniamedicalcenter.am

Բազմաթիվ մարդիկ ամեն օր ունենում են թուլություն, քնկոտություն, աշխատունակության անկում, վատ տրամադրություն, բայց ուշադրություն չեն դարձնում այդ ամենին...

Թիրեոտոքսիկոզ. armeniamedicalcenter.am
Թիրեոտոքսիկոզ. armeniamedicalcenter.am

Թիրեոտոքսիկոզը ախտաբանական վիճակ է, երբ օրգանիզմում վահանագեղձի կողմից նորմայից ավելի է արտադրվում թիրեոիդ հորմոնը: Թիրեոտոքսիկոզն ինքնուրույն հիվանդություն չի համարվում, այն հետևանք և արտահայտություն է...

Շաքարային դիաբետը շարունակում է մնալ կուրության առաջացման գլխավոր պատճառ. nairimed.com
Շաքարային դիաբետը շարունակում է մնալ կուրության առաջացման գլխավոր պատճառ. nairimed.com

Տեսողության կորստի հիմնական պատճառը դիաբետիկ ռետինոպաթիան է, որը աչքերի ծանր հիվանդություն է և դրսևորվում է ցանցենու անոթների ախտահարմամբ: Տվյալ հիվանդության նենգությունը նրանում է, որ...

Ակնաբանություն
Շաքարային դիաբետ ունեցող մարդիկ ավելի հաճախ չեն վարակվում COVID-19-ով, քան ընդհանուր բնակչությունը. ysmu.am
Շաքարային դիաբետ ունեցող մարդիկ ավելի հաճախ չեն վարակվում COVID-19-ով, քան ընդհանուր բնակչությունը. ysmu.am

Շաքարային դիաբետ ունեցող մարդիկ  ավելի հաճախ չեն  վարակվում COVID-19-ով, քան ընդհանուր բնակչությունը: Այնուամենայնիվ, լուրջ քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող անձանց համար, ներառյալ շաքարախտը, բնորոշ է հիվանդության ավելի ծանր...

Վարակաբանություն
7 փաստ տեստոստերոնի մասին. urolog.am
7 փաստ տեստոստերոնի մասին. urolog.am

Արական սեռական հորմոնը կարևոր դեր ունի մարդու օրգանիզմում. վերահսկում է հենաշարժիչ համակարգի աշխատանքը, տղամարդու վերարտադրողական համակարգի զարգացումն ու գործունեությունը:  Հասունացման շրջանում այն...

Առողջ տղամարդ
Վահանաձև գեղձի վիրահատությունը երբեք անհապաղ կամ շտապ չի իրականացվում. էնդոկրին վիրաբույժ Արամ Չոմոյան. nairimed.com
Վահանաձև գեղձի վիրահատությունը երբեք անհապաղ կամ շտապ չի իրականացվում. էնդոկրին վիրաբույժ Արամ Չոմոյան. nairimed.com

Հայաստանում, որպես յոդի պակասի էնդեմիկ գոտի, ցավոք, լայն տարածում ունեն վահանաձեւ գեղձի (ՎԳ) տարատեսակ հիվանդությունները: Հաշվի առնելով վերջին տարիներին ախտորոշիչ մեթոդների հնարավորությունների...

Վիրաբուժություն Բժշկի ընդունարանում

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ