Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ներզատաբանություն

Շաքարային դիաբետը` ապրելակե՞րպ. պարզաբանում է մասնագետը. armeniamedicalcenter.am

Շաքարային դիաբետը` ապրելակե՞րպ. պարզաբանում է մասնագետը. armeniamedicalcenter.am

Մեր զրուցակիցն է «Արմենիա» ՀԲԿ Էնդոկրինոլոգիայի կենտրոնի ղեկավար,  ամբիոնի վարիչ, ՀՀ ԱՆ գլխավոր մասնագետ Էդվարդ Նորայրի Թորոմանյանը:

– Բժիշկ Թորոմանյան, ի՞նչ է շաքարային դիաբետը:

– Շաքարային դիաբետը՝ մետաբոլիկ հիվանդություն է: Տարբերում ենք թիվ 1 և թիվ 2 դիաբետ կոչվող հիվանդություններ: Թիվ մեկ դիաբետը կոչվում է երիտասարդների դիաբետ, որի դեպքում հիվանդն ունենում է ինսուլինի բացարձակ անբավարարություն: Թիվ երկու դիաբետը կոչվում է մեծահասակների դիաբետ, որի դեպքում ինսուլինի քանակը բավարար չի լինում հիվանդին կամ չի թողնում ճիշտ ազդեցություն օրգանների վրա: Թվերի հարաբերակցությունը թիվ 1 և թիվ 2-ի հիվանդացությունների միջև տարբեր են: Թիվ 1-ի դեպքում կազմում է 10%, թիվ 2 դեպքում՝ 90%:

Տարեցտարի շաքարային դիաբետի տարածվածությունն աճում է ո՛չ միայն Հայաստանում, այլ նաև ամբողջ աշխարհում: 2000թ. ամբողջ աշխարհում հաշվարկվում էր մոտավորապես 180 մլն հիվանդ, ներկայում այդ թիվը գերազանցել է 415 միլիոնը: Նույնը Հայաստանում է. 2000թ. մենք ունեինք տարեկան 2-3 հազար նոր դեպքեր, վերջին տարիներին 7-8 հազար նոր դեպքեր ենք ունենում:

Շաքարային դիաբետը երրորդ տեղն է զբաղեցնում սոցիալական հատուկ նշանակություն ունեցող հիվանդությունների միջև: Այս խնդիրները ո՛չ միայն բժշկական, այլ նաև սոցիալական հիմնահարցեր են: Մահացության բուրգում շաքարային դիաբետը զիջում է միայն արյան շրջանառության համակարգի հիվանդություններին և չարորակ նորագոյացություններին՝ գրավելով երրորդ տեղը:

 

– Ինչո՞վ է դա պայմանավորված:

– Պատճառները տարբեր են: Հիվանդության առաջացման հիմնական պատճառը`ժառանգական գործոնն է, ճարպակալման խնդիրը: Ճարպակալման տարածվածությունը Հայաստանում կազմում է 20-30% ՝ տարբեր սոցիալական խմբերում: Աշխարհում, իհարկե, դա ավելի մեծ թիվ է կազմում:

Դիաբետի միջազգային ֆեդերացիայի և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) նախաձեռնությամբ կանխատեսումներ են արվում՝ հիվանդության հետագա զարգացման կապակցությամբ, որի համաձայն 2040թ. 642 միլիոն հիվանդ կունենանք ամբողջ աշխարհում: Տարեկան ամբողջ աշխարհում շաքարային դիաբետից մահանում է հինգ միլիոն մարդ:

Հարկ է նշել, որ շաքարային դիաբետը մեծ ծախսեր պահանջող հիվանդություն է: Ցավոք, վիճակագրության համաձայն, յուրաքանչյուր 5 վայրկյանում 1 մարդ հիվանդանում է շաքարային դիաբետով, յուրաքանչյուր 6 վայրկյանում 1 հիվանդ մահանում է շաքարային դիաբետի պատճառով, և յուրաքանչյուր 20 վայրկյանում 1 հիվանդի մոտ կատարվում է ոտքի անդամահատում:

«Արմենիա» ՀԲԿ Էնդոկրինոլոգիայի կենտրոնի ղեկավար, ամբիոնի վարիչ, ՀՀ ԱՆ գլխավոր մասնագետ Էդվարդ Նորայրի Թորոմանյան– Ո՞ր ախտանիշների դեպքում կարիք կա անհանգստանալու և դիմելու մասնագետի:

– Անշու՛շտ, այդ հարցը միշտ է քննարկվում և մտնում է բնակչության ուսուցման մեջ: Առաջին հերթին, իհարկե՛, ժառանգականությունն է, եթե հարազատի, ծնողի մոտ առկա է շաքարային դիաբետ, դա արդեն խոսում է դիաբետի զարգացման նախադրյալների մասին, երկրորդը՝ ճարպակալումը, երրորդը՝ արյան զարկերակային բարձր ճնշումը: Մոտավորապես 40% մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն բարձր ճնշում, կյանքի ընթացքում զարգանում է շաքարային դիաբետ: Մեծ խումբ է կազմում ճարպային նյութափոխանակության խանգարմամբ պայմանավորված բարձր խոլեթերինի առկայությամբ պացիենտները, որի պարագայում յուրաքանչյուր երրորդը կյանքի ընթացքում կարող է ունենալ շաքարային դիաբետ:

– Ի՞նչ է զգում հիվանդը, երբ բարձրանում է արյան մեջ շաքարի մակարդակը:

– Ցավոք, այս հիվանդությունը կարող է տարիներ շարունակ աննշան անցնել: Խոսքը գնում է թիվ 2 հիվանդության մասին: Տարիների ընթացքում կարող է լինել հոգնածություն, բերանի չորություն, ջրի առավել պահանջ, գիշերամիզություն,  հյուծում, այսինքն, ոչ թե մեկ, այլ մի քանի ախտանշանների միաժամանակյա առկայությունը կարող է  դրդել հետազոտվելու:

Ի դեպ, Հայաստանում իրականացվում է սքրինինգային ծրագիր, այսինքն, բոլոր այն պացիենտները, ովքեր դիմում են բուժհիմնարկներ` անկախ գանգատներց, պարտադիր կատարվում է արյան մեջ շաքարի մակարդակի որոշում:

– Եթե չվերահսկվի հիվանդությունն, ի՞նչ վտանգներով է այն հղի:

– Հիվանդությանը բնորոշ բարդություններն են սրտային խնդիրները (սրտամկանի կաթված, սրտային անբավարարություն), ուղեղի կաթվածը, կուրության մոտավորապես 15%  դեպքերը շաքարային դիաբետի չվերահսկման արդյունք են:

– Ինչպե՞ս վերահսկել շաքարային դիաբետը:

– Դա լուրջ խնդիր է` ամբողջ կյանքի խնդիր: Երբեմն, ասում են, որ  շաքարային դիաբետը ոչ թե հիվանդություն է, այլ ապրելակերպ:  Մարդիկ հոգեբանորեն հանգստանում են՝ չհասկանալով, որ կյանքի, ապրելակերպի փոփոխություններ են տեղի ունենում: Առաջին հերթին խորհուրդ է տրվում ռացիոնալ սնունդ, չասեմ` հատուկ սննդակարգ, ֆիզիկական ակտիվություն, ընդ որում, պարտադիր չէ մարզասրահ հաճախել, բավարար է օրվա ընթացքում 1-2 ժամ քայլել:

– Դուք նշեցիք ժառանգական գործոնը. շաքարային դիաբետով տառապող կինը կարո՞ղ է առողջ երեխա ունենալ:

– Եթե կա ժառանգական նախատրամադրվածություն, շաքարային դիաբետը կարող է զարգանալ անգամ ֆիզիկական ակտիվություն և առողջ սննդակարգ պահպանելու դեպքում: Դիաբետով հիվանդ կինը կարող է առողջ երեխա լույս աշխարհ բերել, միաժամանակ, նա պետք է վերահսկի հիվանդությունը: Ներկայում էնդոկրինոլոգիայի հիմնախնդիրներից է շաքարային դիաբետով կնոջ մոտ հղիությունն ավարտել առողջ երեխայի ծննդով:

– Ինչպե՞ս է ազդում շաքարային դիաբետը տղամարդու և կնոջ առողջության վրա:

– Առաջինը. կարող են զարգանալ կաթվածներ, կուրություն, երիկամային անբավարարություն: Կարող է ոտքերի անդամահատման խնդիր առաջանալ, տղամարդկանց մոտ` իմպոտենցիա և այլն: Չկա օրգան-համակարգ, որը չտուժի շաքարային դիաբետի հետևանքով. դա նյութափոխանակության խանգարում է:

– Կա՞, արդյոք, որևէ կապ իմունիտետի և հիվանդության զարգացման միջև:

– Դա վիրուսային հիվանդություն չէ, որ իմունիտետի խնդիրը բարձր գնահատենք: Եթե չարորակ գոյացությունների դեպքում մենք կարող ենք խոսել դիմադրողականության մասին, ապա այս դեպքում՝ ոչ, ինչպես և սրտանոթային խնդիրների դեպքում:

– Ի՞նչ սննդակարգ խորհուրդ կտաք:

– Սննդակարգը թե՛ հիվանդների, թե՛ առողջների մոտ նույնը պետք է լինի. 50% ածխաջրածին, 30% սպիտակուց, որը մենք ապահովում ենք մսի, կաթնամթերքի հաշվի և 20% ճարպ, որն ապահովում է մեր էներգետիկ պաշարները:

Ռացիոնից առաջին հերթին պետք է բացառել մաքուր շաքարը, խմորեղեն օգտագործել առիթից` առիթ: Խուսափել այն ածխաջրերից, որոնք արագ են ներծծվում և միանգամից բարձրացնում արյան մեջ շաքարի մակարդակը: Հարկ է օգտագործել բանջարեղեն, մրգեր, ձավարեղենի որոշ տեսակներ: Հնարավորինս կրճատել կերակրի աղը: Կարևոր է հաշվի առնել գլիկեմիկ ցուցանիշը, ինչպես նաև սննդի պատրաստման եղանակը: Օրինակ` շոգեխաշած միսը գերադասելի է տապակածից...

– Ի՞նչ խորհուրդ կտաք շաքարային դիաբետով հիվանդներին

– Որ դիաբետն ընկալեն ո՛չ միայն հիվանդություն, որը պահանջում է դեղորայքային բուժում, այլ ընկալեն նաև որպես կենսակերպ` որոշ առանձնահատկություններով և առավել ուշադիր լինեն սեփական անձի հանդեպ:

Սկզբնաղբյուր. armeniamedicalcenter.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Վահանաձև գեղձի վիրահատությունը երբեք անհապաղ կամ շտապ չի իրականացվում. էնդոկրին վիրաբույժ Արամ Չոմոյան. nairimed.com
Վահանաձև գեղձի վիրահատությունը երբեք անհապաղ կամ շտապ չի իրականացվում. էնդոկրին վիրաբույժ Արամ Չոմոյան. nairimed.com

Հայաստանում, որպես յոդի պակասի էնդեմիկ գոտի, ցավոք, լայն տարածում ունեն վահանաձեւ գեղձի (ՎԳ) տարատեսակ հիվանդությունները: Հաշվի առնելով վերջին տարիներին ախտորոշիչ մեթոդների հնարավորությունների...

Վիրաբուժություն Բժշկի ընդունարանում
Վահանաձեվ գեղձի քաղցկեղ. ի՞նչ պետք է իմանալ. oncology.am
Վահանաձեվ գեղձի քաղցկեղ. ի՞նչ պետք է իմանալ. oncology.am

Վահանաձև գեղձն ունի թիթեռի ձև, տեղակայված է պարանոցի ստորին հատվածում։ Նրա գլխավոր ֆունկցիան հորմոնների արտադրությունն է, որոնք կարգավորում են նյութափոխանակությունը։ Վահանաձև գեղձի ուռուցք առաջանում է...

Ուռուցքաբանություն
Խոսենք վահանաձև գեղձի հանգույցների մասին. nairimed.com
Խոսենք վահանաձև գեղձի հանգույցների մասին. nairimed.com

Կան կուտակված հարցեր, որոնց ըստ կարիք ունեն պարզաբանման: Առավել ևս, որ վերջին ժամանակներս կտրուկ փոփոխություններ են եղել սոնոգրաֆիայի և վիրահատական բուժման տակտիկայի ընտրության հարցերում...

Վահանագեղձի ՈՒՁՀ. հարցեր մասնագետին. nairimed.com
Վահանագեղձի ՈՒՁՀ. հարցեր մասնագետին. nairimed.com

1.  Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում վահանագեղձի ուլտրաձային հետազոտությունը:

Վահանագեղձի ուլտրաձայինային հետազոտությունը ներկա պահին ամենահասանելի,անվնաս,ինֆորմատիվ դիագնոստիկ մեթոդ է...

Ախտորոշում
«Իզմիրլյան»ԲԿ-ի Ճառագայթային և ախտորոշման բաժանմունքի ռադիոլոգ Նունե Բաղդասարյանը խոսում է վահանձև գեղձի ֆունկցիայի կարևորության և առաջացող խանգարումների մասին. izmirlianmedicalcenter.com
«Իզմիրլյան»ԲԿ-ի Ճառագայթային և ախտորոշման բաժանմունքի ռադիոլոգ Նունե Բաղդասարյանը խոսում է վահանձև գեղձի ֆունկցիայի կարևորության և առաջացող խանգարումների մասին. izmirlianmedicalcenter.com

Վահանաձև գեղձը գտնվում է պարանոցի աոջևի հատվածում, ոչ մեծ օրգան է, կշիռը կազմում է ընդամենը 15-20գր և ունի թիթեռի ձև։ Այս գեղձի հիմնական ֆունկցիան մարդու կենսագործունեության տարբեր գոծոնները՝ նյութափոխանակություն...

Շաքարային դիաբեդը տարածման և երիտասարդացման միտում ունի. ինչպես խուսափել բարդություններից. armeniamedicalcenter.am
Շաքարային դիաբեդը տարածման և երիտասարդացման միտում ունի. ինչպես խուսափել բարդություններից. armeniamedicalcenter.am

Վիճակագրությունը փաստում է, որ շաքարային դիաբետ հիվանդությունն ունի ոչ միայն տարածման, այլև երիտասարդացման միտում: Եթե 2011 թվականին ամբողջ աշխարհում կար այս հիվանդությունն ունեցող 266 միլիոն մարդ, ապա 2015 թվականին նրանց թիվն...

Ամեն ինչ վահանագեղձի հանգույցների մասին thyroid.am մասնագիտական կայքում
Ամեն ինչ վահանագեղձի հանգույցների մասին thyroid.am մասնագիտական կայքում

Գաղտնիք չէ, որ վահանաձև գեղձի հիվանդությունները ամենաշատ տարածվածներից են Հայաստանում. մեծահասակ բնակչության ավելի քան 60 տոկոսն է տառապում վահանաձև գեղձի տարբեր հիվանդություններով: Բայց կա նաև ուրախալի հանգամանք...

Բժշկի ընդունարանում
Շաքարային դիաբետը շարունակում է մնալ 20-74 տարեկան մարդկանց մոտ կուրության առաջացման գլխավոր պատճառը. nairimed.com
Շաքարային դիաբետը շարունակում է մնալ 20-74 տարեկան մարդկանց մոտ կուրության առաջացման գլխավոր պատճառը. nairimed.com

Շաքարային դիաբետը վերջին ժամանակներում դարձել է ավելի տարածված հիվանդություն: Ըստ մասնագետների հաշվարկի, 2025 թ. երկրագնդի բնակչության մոտավորապես 5%-ը կտառապի շաքարային դիաբետով...

Ակնաբանություն
Մակերիկամների ուլտրաձայնային հետազոտություն
Մակերիկամների ուլտրաձայնային հետազոտություն

Մակերիամները զույգ օրգաններ են,գտնվում են որովայնի խոռոչի ետորովայնամզային տարածությունում, երիկամներից վեր: Բաղկացած են արտաքին կեղևային և ներքին միջուկային շերտերից: Մակերիկամներում արտադրվում են...

Ախտորոշում
Ինչո՞ւ է շաքարային դիաբետն անհանգստացնում մանկական տարիքում. arabkirjmc.am
Ինչո՞ւ է շաքարային դիաբետն անհանգստացնում մանկական տարիքում. arabkirjmc.am

Ինչո՞ւ է շաքարային դիաբետն անհանգստացնում մանկական տարիքում , ինչպե՞ս կանխարգելել, ի՞նչ պարբերականմությամբ արյան մեջ չափել շաքարի մակարդակը եւ հիվանդությանը վերաբերող նման այլ հարցերի շուրջ զրուցեցինք...

Մանկական հիվանդություններ
Շաքարային դիաբետ. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է Սյուզաննա Ղարաքեշիշյանը. izmirlianmedicalcenter.com
Շաքարային դիաբետ. հաճախ տրվող հարցերին պատասխանում է Սյուզաննա Ղարաքեշիշյանը. izmirlianmedicalcenter.com

Ինչո՞ւ է արյան մեջ բարձրանում շաքարի մակարդակը:
  
Շաքարի մակարդակն արյան մեջ բարձրանում է ինսուլինի քանակի բացարձակ կամ հարաբերական անբավարարության...

Շաքարային դիաբետ. հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com
Շաքարային դիաբետ. հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com

Ինչո՞ւ է արյան մեջ բարձրանում գլյուկոզայի մակարդակը:

Գլյուկոզայի մակարդակն արյան մեջ բարձրանում է ինսուլինի քանակի բացարձակ կամ հարաբերական անբավարարության...

Էնդոկրինոլոգին հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com
Էնդոկրինոլոգին հաճախ տրվող հարցեր. izmirlianmedicalcenter.com

1.  Ո՞վ է էնդոկրինոլոգը:

Էնդոկրինոլոգը զբաղվում է էնդոկրին հիվանդությունների ախտորոշմամբ, բուժմամբ և կանխարգելմամբ...

Վահանաձև գեղձի խնդիրներ. ո՞ր դեպքում է պետք դիմել էնդոկրին վիրաբույժի. Արմեն Վարժապետյան
Վահանաձև գեղձի խնդիրներ. ո՞ր դեպքում է պետք դիմել էնդոկրին վիրաբույժի. Արմեն Վարժապետյան

Հայաստանը հանդիսանում է վահանաձև գեղձի հիվանդությունների էնդեմիկ գոտի: Մեր երկրում բարձր ճառագայթային ֆոնը պայմանավորում է վահանաձև գեղձի քաղցկեղի բարձր ցուցանիշը: Վահանաձև գեղձի հիվանդությունների տարածվածության, քացկեղի ձևերի...

Բժշկի ընդունարանում
Էսթրոգենի բարձր մակարդակը վկայող ախտանշաններ. 168.am
Էսթրոգենի բարձր մակարդակը վկայող ախտանշաններ. 168.am

Fithacker.ru-ն գրում է, որ չափազանց կարևոր է հասկանալ նշանները, որոնք օրգանիզմն ուղարկում է այն դեպքում, երբ բարձր է էսթրոգենի մակարդակը։ Այս հորմոնի բարձր մակարդակի մասին վկայում են հետևյալ ախտանշանները...

Առողջ կին

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ