Կոտրվածքներ. հարցազրույց Հրայր Հարությունյանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Կոտրվածքների ի՞նչ տեսակներ կան:

Կոտրվածքը որևէ ազդակի հետևանքով ոսկրի ամբողջականության խախտումն է: Ազդակի ուժգնությունից կախված, կոտրվածքները կարող են լինել առանց տեղաշարժի և տեղաշարժով:  Տեղաշարժով կոտրվածքներն, իրենց հերթին, լինում են` փակ և բաց:

Որո՞նք են կոտրվածքների պատճառները:

Պատճառները կարող են տարբեր լինել՝ վայր ընկնելուց, կենցաղային, սպորտային, տրանսպորտային, ռազմական, արդյունաբերական և այլն:

Բարձրությունից ընկնելիս կարող է շինարարական տրավմա լինել:

Ըստ բնույթի և բուժման ընթացքի, բաց կոտրվածքներն ավելի բարդ են, քանի որ խախտվում է մաշկի ամբողջականությունը և միաժամանակ, գործ ունենք նաև  աղտոտղած վերքի հետ, ընդ որում, այն կարող է ուղեկցվել նաև արյունահոսությամբ:

Ամենավտանգավոր կոտրվածքներն առաջանում են տրանսպորտային պատահարների հետևանքով: Հարկ եմ համարում նշել, որ ամրագոտիներ կապելու դեպքում, վթար լինելիս վնասվածքների հետևանքով բարդություններն անհամեմատ քիչ են առաջանում:

Ինչպես ասում են. «միշտ հիշե՛ք, որ Ձեզ տանը սպասում են», և գոնե մայրուղիներ դուրս գալիս` ամրագոտիներն ամրացրեք:

Կոտրվածքներն իրենց տեսակով կապ ունե՞ն տարվա եղանակների հետ:

Այո, ունեն, դրանք ամենաքիչը հանդիպում են վաղ գարնանը և ուշ աշնանը, իսկ ձմռանը և ամռանը շատանում են` կապված սեզոնային աշխատանքների հետ:

Ի՞նչ ախտանշաններ կնշեք կոտրվածքների ժամանակ:

Ախտանշաններից առաջինը ցավն է, ապա` դեֆորմացիան, ոսկրի կրեպիտացիան (կոտրված բեկորների շարժման ժամանակ` կտկտոցի ձայնը), հետագայում կարող է նաև այտուց զարգանալ:

Լինում է նաև շարժունակության սահմանափակում` ցավի կամ կոտրվածքի պատճառով:

Ինչո՞վ է տարբերվում կոտրվածքը` հոդախախտից
 
Ցավը և այտուցը բնորոշ են նաև հոդախախտին, սակայն հոդախախտի ժամանակ բնորոշ է դեֆորմացիա` հոդի շրջանում վերջույթների հարկադիր դիրք և զսպանակաձև շարժումներ:

Ի՞նչ բարդություններ կարող են լինել կոտրվածքների հետևանքով:

Կոտրվածքները կարող են նաև լինել բարդացած` նյարդի կամ անոթի վնասումով: Կարող են լինել ներհոդային կոտրվածքներ, երբ այն դեպի հոդ է անցնում:

Լուրջ բարդություններ են առաջանում, երբ խոշոր, խողովակավոր ոսկրեր են վնասվում (ազդրոսկր, բազկոսկր). կարող է զարգանալ ցավային շոկ, ճարպային էմբոլիա, այնուհետև` թրոմբոէմբոլիա, որը հնարավոր է երբեմն ունենա մահացու ելք:

Կոնքի կոտրվածքից կարող է զարգանալ հիպովոլեմիկ շոկ, որովհետև ներքին այրունահոսությունն  այս դեպքում լինում է առատ և դժվար է ախտորոշվում: Կոնքը նաև համարվում է շոկոգեն զոնա, որի դեպքում շոկն արագ է զարգանում:

Կոտրվածքների ի՞նչ բուժման մեթոդներ կան:

Վնասվածքների ժամանակ, անպայման, պետք է հնարավորինս շուտ դիմել բուժհիմնարկություն` առաջին օգնություն ստանալու համար:

Առաջին հերթին, պետք է անշարժացնել վերջույթը, հիվանդին, սառույց դնել վնասված տեղում, եթե հնարավոր է, ցավազրկել դեղահաբերով և արագ հասցնել մոտակա հիվանդանոց:
 
Հրայր Ռազմիկի Հարությունյան,
«Արմենիա» ՀԲԿ օրթոպեդիայի և վնասվածքաբանության բաժանմունքի ղեկավար, բ.գ.թ.

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ