Արթրիտ

Պատասխաններ 10 ամենահաճախ տրվող հարցերին

Արթրիտը հոդերի ախտահարումն է, որն ուղեկցվում է բորբոքմամբ: «Արթրիտ» տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է դեռևս Հիպոկրատի կողմից, իսկ հետո այդ անվանումն սկսեցին օգտագործել հոդերի տարբեր պաթոլոգիաների նշման համար:

1.Արթրիտը դա մի հիվանդությո՞ւն է 

Բժիշկը երբեք պացիենտին պարզապես արթրիտ չի ախտորոշի, այլ միշտ այն կկոնկրետացնի`  ռևմատոիդ արթրիտ, պսորիատիկ արթրիտ, օստեոարթրիտ և այլն: Այդպիսով, մասնագետը կպարզի հվանդության ձևը, դրա առաջացումը, տեղայնացումը: Բանն այն է, որ «արթրիտ» անվան տակ ենթադրվում է հիվանդությունների խումբ, որոնց բնորոշ են հոդերի հետ կապված խնդիրները:

2.Ինչպիսի՞ն են լինում արթրիտները

Եթե հիվանդությունն ախտահարել է մի հոդը, ապա այն անվանում են «մոնոարթրիտ»: Եթե խնդիր է ծագել երկու կամ ավելի հոդերի հետ, ապա ախտորոշումը դրվում է` «պոլիարթրիտ»:

Արթրիտները կարելի է բաժանել նաև երկու խմբի. ինքնուրույն նոզոլոգիական ձևի (ռևմատոիդ արթրիտ, ինֆեկցիոն հատուկ արթրիտներ, Ռեյթերի հիվանդություն և այլն, նաև արթրիտներ, կապված այլ հիվանդությունների հետ (նյութափոխանակության խանգարում, թոքերի, արյան, մարսողական ուղու հիվանդություններ, չարորակ ուռուցքներ և այլն):

Այսպիսով, ախտորոշման մեջ սովորաբար նշվում է արթրիտի ձևի և ախտահարված հոդերի քանակը: Օրինակ,«ռևմատոիդ արթրիտ» նշանակում է ինքնուրույն հիվանդություն, որի դեպքում մարդու օրգանիզմում ախտահարվել է մի քանի հոդ:

3.Ինչու՞ է առաջանում արթրիտը

Արթրիտի առաջացման ճշգրիտ պատճառներն անհայտ են: Հիվանդության զարգացմանը կարող են նպաստել մարդու իմունային համակարգի խափանումները, երբ հակամարմիններ են արտադրվում սեփական հոդերի հյուսվածքների նկատմամբ: Սա է ռևմատոիդ արթրիտի զարգացման մեխանիզմը:

Մարդը հաճախ լարում է հոդերը, ուշադրություն չի դարձնում հիվանդության ախտանիշներին (այտուցներ և ցավ հոդերի շրջանում, առավոտյան կաշկանդվածության զգացում, հոդերի ձևախախտում և այլն): Հետագայում,  չբուժվելու դեպքում հոդերի մաշվածության գործընթացն անխուսափելիորեն կարագանա, ինչն էլ կհանգեցնի արթրիտի զարգացման: Տարիքի հետ կարող է առաջանալ նաև օստեոարթրիտ:

Ռիսկի այլ գործոններից կարելի է նշել սթրեսը, մրսելը, հոդերի վնասվածքները, ինֆեկցիոն հիվանդությունները, նյութափոխանակության խանգարումը:

4.Ինչպե՞ս իմանալ, որ ձեզ մոտ արթրիտ է

Արթրիտի ախտանիշների առաջացման դեպքում բժիշկն ամենից հաճախ պացիենտին ուղարկում է տարբեր հետազոտությունների` ռևմատոիդային գործոնների առկայության, արյան շճաբանական,  ընդհանուր և կենսաքիմիական հետազոտությունների:

Բացի այդ, հնարավոր են նաև հետազոտության լրացուցիչ մեթոդներ, օրինակ, հոդերի ռենտգենագրություն,  պունկցիա (հոդի խոռոչից հատուկ ասեղով հոդային հեղուկ են քաշում) կամ հոդի բիոպսիա (հոդի հյուսվածքից փոքրիկ կտոր է վերցվում), մագնիսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆիա:

5.Ո՞ր հիվանդության  հետ է հնարավոր շփոթել արթրիտը

Հոդերի հետ խնդիրների առաջացման դեպքում, մարդիկ հաճախ մտածում են, որ իրենց մոտ ռևմատիզմ է զարգանում: Սակայն ռևմատիզմն ինֆեկցիոն հիվանդություն է, որն առաջին հերթին, ախտահարում է սիրտը և, հետո հաճախ միայն հանգեցնում հոդերի հիվանդության:

Արթրիտը հնարավոր է նաև շփոթել պոդագրայի հետ, հիվանդություն, որը կապված է նյութափոխանակության խանգարման հետ: Պոդագրայի դեպքում արյան մեջ միզաթթվի մակարդակը բարձրանում  է և հոդերում կուտակվում միզաթթվի աղի բյուրեղիկները:

6.Ինչքանո՞վ է վտանգավոր հիվանդությունը

Արթրիտի դեպքում հիվանդության միանշանակ ախտորոշումը բարդ է: Ճիշտ բուժման բացակայության դեպքում հնարավոր է հոդերի ձևախախտում կամ դրանց գործառույթի խանգարում առաջանա, հաճախ տուժում են ձեռքերի հոդերը: Բացի այդ, հարկ է հիշել, որ արթրիտի ախտանիշները կարող են ուղեկցել այլ օրգանների խնդիրներին, որոնց նույնպես հարկ է ուշադրություն դարձնել, որպեսզի արթրիտի բուժման դեպքում մեկ այլ հիվանդություն չանտեսվի:

7.Ո՞ր մասնագետին է պետք դիմել

Արթրիտի և հոդերի հիվանդություններով, մասնավորապես, զբաղվում է բժիշկ-ռևմատոլոգը: Եթե հնարավորություն կա, ապա ավելի լավ է դիմել նեղ մասնագետին` արթրոլոգին, ով կզբաղվի միայն տվյալ հիվանդությամբ:

8.Արթրիտի դեպքում վիրահատությունն անհրաժե՞շտ է

Վիրաբուժական միջամտություն պահանջվում է միայն արթրիտի բարձիթողի վիճակի դեպքում, երբ հոդերի ինքնուրույն շարժումներն արդեն հնարավոր չեն: Այդ դեպքում հոդերի պրոթեզավորում է կատարվում: Պրոթեզները նույնպես տարբեր են: Նման վիրահատություններ ներկայումս շատ հաճախ են իրականացվում: Եվ, եթե նախկինում արհեստական հոդերը մետաղական էին, ապա այժմ օգտագործում են ճենապակե պրոթեզներ: Դրանք ավելի ամուր են և շատ երկար են ծառայում, քան նախորդները:

9.Արթրիտի դեպքում ժողովրդական միջոցներն օգնո՞ւմ են

Արթրիտի բուժման համար գոյություն ունեն ժողովրդական բժշկության բազմաթիվ բաղադրատոմսեր և խորհուրդներ: Սակայն ինքնաբուժմամբ չարժե զբաղվել, քանի որ յուրաքանչյուր մարդու մոտ օրգանիզմի գործառնությունը տարբեր է: Միևնույն ախտորոշման դեպքում բժիշկը կարող է նշանակել տարբեր բուժում` պայմանավորված պացիենտի տարիքով, ալերգիկ ռեակցիաների առկայությամբ և այլն: Այդ իսկ պատճառով ժողովրդական բժշկության բաղադրատոմսերը կարող են ոչ թե օգնել, այլ միայն վատացնել պացիենտի վիճակը:

10.Ինչ չի կարելի անել արթրիտի դեպքում

«Արթրիտ» ախտորոշման դեպքում հիվանդներին չի հանձնարարվում ծանրություններ բարձրացնել, զբաղվել ակտիվ ֆիզկուլտուրայով: Նախընտրելի են ֆիզիկական թեթև ծանրաբեռնվածությունները, լողը:

Արթրիտի դեպքում հարկ է հետևել մարմնի քաշին, քանի որ ավելորդ կիլոգրամները հոդերի վրա մեծացնում են ծանրաբեռնվածությունը: Օրվա սննդակարգում հարկ է սահմանափակել մսի, ածխաջրատների, ալյուրից պատրաստված թխվածքների, շաքարի օգտագործումը: Ավելի շատ բանջարեղեն, միրգեր և կաթնամթերք օգտագործել: Արթրիտի դեպքում չի կարելի նաև մրսել:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ