Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Ուռուցքաբանություն

Նախաքաղցկեղային հիվանդություն. oncology.am

Նախաքաղցկեղային հիվանդություն. oncology.am

Ժամանակակից բժշկության մեջ քաղցկեղի դեմ պայքարը հիմնված է ինչպես նախաքաղցկեղային, այնպես էլ ուռուցքային գործընթացի վաղ ձևերի կանխարգելման,  ժամանակին հայտնաբերման և բուժման վրա:

Ի՞նչ է նախաքաղցկեղը և ինչպիսի՞ տեսակներ գոյություն ունեն

Նախաքաղցկեղային հիվանդությունը վիճակ է, որը նախորդում է քաղցկեղի զարգացմանը: Ներկայումս ըստ գիտնականների չարորակ նորագոյացությունները առողջ օրգանիզմում գրեթե չեն առաջանում. յուրաքանչյուր քաղցկեղի նախորդում է որոշակի նախաքաղցկեղային հիվանդություն: Համարվում է, որ նորմալ բջիջների ուռուցքայինի անցման գործընթացը տեղի է ունենում միջանկյալ փուլերով, որոնք կարելի է ախտորոշել պաթոհյուսվածաբանական եղանակներով(հյուսվածաբանական և բջջաբանական քննություն): Նախաքաղցկեղային հիվանդությունների հայտնաբերումը բժիշկներին հնարավորություն է տալիս առանձնացնել քաղցկեղի զարգացման բարձր ռիսկի խմբում գտնվող մարդկանց, նրանց նկատմամբ սահմանել հսկողություն և ժամանակին նշանակել հակաուռուցքային բուժում:

Նախաքաղցկեղային հիվանդությունը վիճակ է, որին բնորոշ է քաղցկեղին անցման ավելի մեծ հավանականություն, քան միջին պոպուլյացիայում: Սակայն նախաքաղցկեղի առկայությունը չի նշանակում, որ այն անխուսափելիորեն կվերածվի քաղցկեղի: Նախաքաղցկեղային հիվանդությունը լինում է օբլիգատ և ֆակուլտատիվ: Օբլիգատ նախաքաղցկեղային հիվանդությունը վաղ ուռուցքաբանական ախտաբանություն է, որը վաղ թե ուշ, վերածվում է քաղցկեղի: Ֆակուլտատիվ նախաքաղցկեղն առավել քիչ վտանգավոր է, և ոչ միշտ է չարորականում,  սակայն պահանջում է ուշադիր դիտարկում և հսկողություն:


Տարբերում են քաղցկեղի զարգացման չորս հաջորդական փուլեր.

  • I —ֆակուլտատիվ նախաքաղցկեղային հիվանդություն,
  • II — օբլիգատ նախաքաղցկեղային հիվանդություն,
  • III —նախաինվազիվ քաղցկեղ(carcinoma in situ),
  • IV — վաղ ինվազիվ քաղցկեղ:


Ֆակուլտատիվ  նախաքաղցկեղային  հիվանդություններ

Ֆակուլտատիվ նախաքաղցկեղային հիվանդությունների խմբում կարելի է դասել տարբեր քրոնիկական հիվանդություններ, որոնք ուղեկցվում են հյուսվածքների ատրոֆիկ և դիստրոֆիկ փոփոխություններով, ինչպես նաև բջիջների վերականգնողական մեխանիզմների խանգարումներով: Դա բերում է բջիջների անզուսպ աճի, որի մեջ հնարավոր է ուռուցքային աճ: Ֆակուլտատիվ նախաքաղցկեղի փոխակերպումը չարորակ նորագոյացության համեմատաբար հազվադեպ է: Ֆակուլտատիվ նախաքաղցկեղային հիվանդություններից են ատրոֆիկ գաստրիտը, ոչ սպեցիֆիկ խոցային կոլիտը, Կրոնի հիվանդությունը, եղջերային կերատոման (մաշկային եղջյուր), արգանդի վզիկի էրոզիան, պապիլոման, կերատոականտոման և այլ հիվանդություններ:

Օբլիգատ նախաքաղցկեղային հիվանդություններ

Օբլիգատ նախաքաղցկեղային հիվանդությունները հաճախ պայմանավորված են բնածին կամ ժառանգական գործոններով և ժամանակի ընթացքում վերածվում են քաղցկեղի: Դրանց թվին են պատկանում հյուսվածքների և օրգանների դիսպլազիան, որոնք ուղեկցվում են հյուսվածքների ցողունային բջիջների ոչ լրիվ զարգացմամբ, բջիջների բազմացման և հասունացման գործընթացների միջև հավասարակշռության խանգարմամբ: Օրգանների մեծ մասում  դիսպլազիան զարգանում է բջիջների քանակի ավելացման ֆոնի վրա (հիպերպլազիա)՝  կապված քրոնիկական բորբոքման հետ: Տարբերում են դիսպլազիայի երեք աստիճան՝ թույլ արտահայտված(I աստիճան), չափավոր արտահայտված (II աստիճան) և խիստ արտահայտված (III աստիճան): Դիսպլազիայի աստիճանը սահմանող չափանիշը բջիջների ատիպիկության (կառուցվածքի փոփոխության) արտահայտվածությունն է: Ժամանակի ընթացքում դիսպլազիան կարող է զարգանալ տարբեր ուղղություններով՝ հարաճել կամ, ընդհակառակը, հետզարգանալ: Որքան արտահայտված է դիսպլազիան, այնքան քիչ է նրա հետզարգացման և հյուսվածքի նորմալ կառուցվածքի վերականգնման հավանականությունը: Օբլիգատ նախաքաղցկեղային գործընթացները պահանջում են ուռուցքաբանի պարտադիր հսկողություն և քաղցկեղի կանխարգելմանն ուղղված համալիր միջոցառումների իրականացում: Օբլիգատ նախաքաղցկեղ են համարվում հաստ աղու ընտանեկան պոլիպոզը, Բոուենի դերմատոզը, պիգմենտային քսերոդերման, ստամոքսի ադենամատոզ պոլիպը:

Նախաինվազիվ քաղցկեղ

Նախաինվազիվ քաղցկեղը («քաղցկեղ տեղում»(carcinoma in situ)) քաղցկեղային գործընթաց է, որը սահմանափակված է միայն էպիթելային թաղանթով՝ հիմային թաղանթի ամբողջականության պահպանման պայմաններում: Այն է` փոփոխված բջիջների կուտակում, որոնք չեն թափանցում ստորադիր հյուսվածքներ: Նախաինվազիվ քաղցկեղի ախտորոշումը հաստատվում է ախտահարված հյուսվածքների մանրամասն ուսումնասիրման հիման վրա(հյուսվածաբանական հետազոտություն): Այս փուլը կարող է բավականին երկար տևել՝ մինչև 10 տարի և ավելի: Նախաինվազիվ քաղցկեղից չարորակ ուռուցքի ձևավորման շրջանը նորագոյացության ինվազիվ աճն է (թափանցումը այլ հյուսվածքներ):

Վաղ  ինվազիվ  քաղցկեղ

Միկրոկարցինոման կամ վաղ ինվազիվ քաղցկեղը չարորակ էպիթելային ուռուցք է, որն աճում է հիմային թաղանթի սահմաններից դուրս, սակայն ոչ ավելի, քան 3 մմ, մետաստազներ չի տալիս: Այս փուլում ուռուցքը լավ է ենթարկվում բուժման և ունի բարենպաստ կանխատեսում(5-ամյա ապրելիության բարձր շեմ): Վաղ ինվազիվ քաղցկեղի ժամանակ, որպես կանոն, ցուցված է վիրահատական բուժում՝ առանց հավելյալ ճառագայթային բուժման կամ քիմիաթերապիայի:

Պետք է նշել, որ նախաքաղցկեղային հիվանդությունները պարտադիր էտապ չեն չարորակ ուռուցքի վերջնական առաջացման համար, այսինքն քաղցկեղը կարող է զարգանալ նաև նորմալ հյուսվածքում` առանց նախաքաղցկեղային հիվանդության:

Նախաքաղցկեղային հիվանդությունների իմացությունը, դրանց հսկողությունը և համարժեք բուժումը կարևոր են չարորակ ուռուցքների կանխարգելման տեսանկյունից:

Սկզբնաղբյուր. oncology.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Օնկոմարկերներ. ուռուցքային հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման մեթոդների վարկանիշը. oncology.am
Օնկոմարկերներ. ուռուցքային հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման մեթոդների վարկանիշը. oncology.am

Օրգանիզմում ուռուցքային գործընթացի սկիզբը կարելի է հայտնաբերել առնվազն հինգ եղանակով, ընդ որում, մեկի կիրառումը, սովորաբար, պահանջում է մյուսի իրականացումը, որն առավել հստակեցնող և տեղեկատվական է...

Ախտորոշում
Էնդոսկոպիկ հետազոտությունը` ուռուցքների կանխարգելման միջոց. Թևոս Սարգսյան. nairimed.com
Էնդոսկոպիկ հետազոտությունը` ուռուցքների կանխարգելման միջոց. Թևոս Սարգսյան. nairimed.com

Կոլոռեկտալ ուռուցքը կանխարգելելու համար կիրառվում է, այսպես կոչված` թաքնված արյան թեստ: Բոլոր այն քաղաքացիներին, որոնք գենետիկայում ունեն կոլոռեկտալ քաղցկեղի բարձր ռիսկ, այսինքն, առաջին կարգի հարազատների մոտ եղել է...

Ախտորոշում Բժշկի ընդունարանում
Հնարավո՞ր է կանխել արգանդի վզիկի քաղցկեղը. oncology.am
Հնարավո՞ր է կանխել արգանդի վզիկի քաղցկեղը. oncology.am

Ըստ կանանց մոտ ուռուցքային հիվանդությունների մահացության՝ արգանդի վզիկի քաղցկեղը աշխարհում երկրորդ տեղն է գրավում։ Յուրաքանչյուր տարի գրանցվում է արգանդի վզիկի քաղցկեղի մոտավորապես 500 հազար նոր դեպք,  240 հազար կին մահանում է...

Առողջ կին Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Իմունիտետն ու քաղցկեղը․ նոր հետազոտություն. oncology.am
Իմունիտետն ու քաղցկեղը․ նոր հետազոտություն. oncology.am

Քարդիֆի համալսարանի գիտնականների հայտնագործությունը թույլ կտա բժիշկներին այնպես կարգավորել մարդու իմունային համակարգը, որպեսզի այն պայքարի քաղցկեղային բջիջների դեմ։ Դա կարող է ճանապարհ հարթել դեպի քաղցկեղի դեմ համադարման դեղամիջոցը...

Իմունաբանություն
Ստամոքսի քաղցկեղի 5 տարածված ախտանշան. oncology.am
Ստամոքսի քաղցկեղի 5 տարածված ախտանշան. oncology.am

Ստամոքսի քաղցկեղի ախտանշանները հաճախակի շփոթում են այլ, ոչ այդքան վտանգավոր հիվանդությունների ախտանշանների հետ։ Մինչդեռ քաղցկեղի վաղ հայտնաբերումը զգալի դեր է խաղում հետագա բուժման հաջողության հարցում...

Գաստրոէնտերոլոգիա և լյարդաբանություն
ՀԱՐՑՐՈՒ ԲԺՇԿԻՆ հաղորդման հյուրն է ուրոլոգ-ուռուցքաբան Կարեն Ծառուկյանը (տեսագրություն)․ oncology.am
ՀԱՐՑՐՈՒ ԲԺՇԿԻՆ հաղորդման հյուրն է ուրոլոգ-ուռուցքաբան Կարեն Ծառուկյանը (տեսագրություն)․ oncology.am

ՀՀ ԱՆ Վ․Ա․ Ֆանարջյանի անվան Ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի ուրոլոգ-ուռուցքաբան Կարեն ծառույանը հարցազրույց է տվել NEWS.am- ին...

Ուրո-անդրոլոգիա
Հարցրու բժշկին. գլխուղեղի ուռուցքը կարո՞ղ է տարածվել դեպի այլ օրգաններ. med.news.am
Հարցրու բժշկին. գլխուղեղի ուռուցքը կարո՞ղ է տարածվել դեպի այլ օրգաններ. med.news.am

Այսօրվա հաղորդման հյուրն է նեյրովիրաբույժ Լևոն Հարությունյանը ։ Նա պատասխանում է հետեւյալ հարցերին...

Նյարդաբանություն
Կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման փուլերը. oncology.am
Կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման փուլերը. oncology.am

Կրծքագեղձում գոյացության հայտնաբերման դեպքում, առաջին հերթին, պետք է պարզել՝ արդյո՞ք այն չարորակ է։ Դրա համար անհրաժեշտ է անցնել տարբեր հետազոտություններ։ Գոյացության ուռուցքային բնույթը հաստատվում է բիոփսիայով...

Ի՞նչ է ռադիոյոդային բուժումը եւ ո՞ր դեպքերում է կիրառվում. oncology.am
Ի՞նչ է ռադիոյոդային բուժումը եւ ո՞ր դեպքերում է կիրառվում. oncology.am

Վ.Ա. Ֆանարջյանի անվան ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնում 2019 թվականի սկզբից կիրառվում է վահանաձև գեղձի հիվանդությունների բուժման արդի մեթոդներից մեկը՝ ռադիոյոդթերապիան...

Բժշկի ընդունարանում
Բարձր տարիքային խմբի սնուցումը ուռուցքային հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման ժամանակ. oncology.am
Բարձր տարիքային խմբի սնուցումը ուռուցքային հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման ժամանակ. oncology.am

Չարորակ ուռուցքները ախտահարում են հիմնականում բարձր տարիքային խմբի մարդկանց։ Վերջին տարիներին նկատվում է ուռուցքային հիվանդությունների աճ բոլոր տարիքային խմբերում, սակայն այն հատկապես նկատվում է 60 տ անց տղամարդկանց...

Սնունդը և առողջությունը Սննդակարգեր
Հնարավո՞ր է կանխել արգանդի վզիկի քաղցկեղը
Հնարավո՞ր է կանխել արգանդի վզիկի քաղցկեղը

Ըստ կանանց մոտ ուռուցքային հիվանդությունների մահացության՝ արգանդի վզիկի քաղցկեղը աշխարհում երկրորդ հորիզոնականում է։ Յուրաքանչյուր տարի գրանցվում է արգանդի վզիկի քաղցկեղի մոտավորապես 500 հազար նոր դեպք...

Առողջ կին Պերինատոլոգիա, մանկաբարձություն և ուրո-գինեկոլոգիա
Ժամանակին հետազոտվել` նշանակում է ապրել. oncology.am
Ժամանակին հետազոտվել` նշանակում է ապրել. oncology.am

Շատ կանայք համոզված են, որ մամոգրաֆիան վնասակար է։ Սակայն իրականում ավելի վտանգավոր է չիմանալ հիվանդության մասին, երբ այն արդեն առաջացել է։ Կրծքագեղձի քաղցկեղն աշխարհում ամենատարածված ուռուցքային հիվանդություններից է...

Հիվանդը և բժիշկը` մեկ թիմում. oncology.am
Հիվանդը և բժիշկը` մեկ թիմում. oncology.am

Երբ հնչում է ուռուցքաբանական ախտորոշում, հիվանդի և նրա հարազատների մոտ հազարավոր հարցեր են առաջանում։ Իհարկե, կարելի է փորձել պատասխանները գտնել տարբեր կայքերում, սակայն համացանցի տեղեկատվությունը միշտ չէ...

Թոքի քաղցկեղ. ախտորոշում և հեռանկարներ. oncology.am
Թոքի քաղցկեղ. ախտորոշում և հեռանկարներ. oncology.am

Թոքի քաղցկեղն ամբողջ աշխարհում ամենատարածված ուռուցքային հիվանդություններից է։ Այս մասին հաճախ զգուշացնում են ծխողներին և կանոնավոր ֆլյուորոգրաֆիայից խուսափող մարդկանց։ Ընդ որում, քչերը գիտեն, թե հետազոտության որ մեթոդներն են...

Շնչառական համակարգ
Վահանաձեվ գեղձի քաղցկեղ. ի՞նչ պետք է իմանալ. oncology.am
Վահանաձեվ գեղձի քաղցկեղ. ի՞նչ պետք է իմանալ. oncology.am

Վահանաձև գեղձն ունի թիթեռի ձև, տեղակայված է պարանոցի ստորին հատվածում։ Նրա գլխավոր ֆունկցիան հորմոնների արտադրությունն է, որոնք կարգավորում են նյութափոխանակությունը։ Վահանաձև գեղձի ուռուցք առաջանում է...

Ներզատաբանություն

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ