Med-Practic
Նվիրվում է վաստակաշատ ուսուցիչ Գրիգոր Շահյանին

Իրադարձություններ

Հայտարարություններ

Մեր հյուրն է

Հրատապ թեմա

Նյարդաբանություն

Կաթվածներ. հարցազրույց նյարդաբան Մհեր Հարմանդայանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Կաթվածներ. հարցազրույց նյարդաբան Մհեր Հարմանդայանի հետ. armeniamedicalcenter.am

Ի՞նչ ախտաբանություն է կաթվածը:

Կաթվածը (ինսուլտ), արյան շրջանառության խանգարման պատճառով առաջացող ախտաբանություն է: Այն ունի երկու հիմնական տեսակ՝ իշեմիկ և հեմոռագիկ:

Կաթվածների ի՞նչ տեսակներ կան:

Տարբերում ենք կաթվածների երկու տեսակ` իշեմիկ և հեմոռագիկ: Իշեմիկ կաթվածն արյան շրջանառության սուր խանգարում է` որն առաջանում է անոթների խցանման հետևանքով, և արդյունքում գլխուղեղում առաջացնելով մահացած բջիջների զոննա՝ կաթված: Կաթվածի առաջացման մեխանիզմը նույն է, ինչ սրտամկանի կաթվածը (ինֆարկ), որի դեպքում նույնպես փակված անոթը բերում է սնուցման խանգարման և հյուսվաքների մեռուկացման:

Հեմոռագիկ կաթվածն առաջանում է անոթի պատռման հետևանքով: Արդյունքում արյունը դուրս է գալիս ուղեղանյութ և, ճնշելով ուղեղի հյուսվածքներին, վնասում համապատասխան կենտրոնները:

Որո՞նք են կաթվածի պատճառները և նպաստող գործոնները:

Կաթվածի առաջացման պատճառները և նպաստող գործոնները բազմաթիվ են: Հիմնական պատճառներից են զարկերակային ճնշման տատանումները, սրտի ռիթմի խանգարումները, շաքարային դիաբետը, աթերոսկլերոզը, ծխելը և մեծ տարիքը:

Զարկերակային գերճնշման հետևանքով, ժամանակի ընթացքում, առաջանում է անոթիների պատերի փոփոխություն, որը նպաստում է և՛ պատի վրա թամբի ձևավորմանը, և՛ պատերի դիմադրողականության իջեցմանը, որոնց պատճառով կարող է լինել անոթի պատռում և արյունազեղում:

Հեմոռագիկ կաթվածը կարող է առաջանալ նաև անևրիզմաների պատռման հետևանքով: Անևրիզմաները, սովորաբար, ունենում են բնածին ծագում և հնարավոր չէ դրանք հայտնաբերել առանց նեյրովիզուալիզացիայի:

Ի՞նչ ախտանշաններով են արտահայտվում կաթվածները:

Կաթվածների կլինիկական ախտանշաններն են     հեմիպարեզը կամ հեմիպլեգիան (վերին և ստորին վերջույթների միակողմանի թուլությունը): Դա ամենաարտահայտիչ նշանն է, որի դեպքում պետք է շտապ դիմել բժշկի: Ախտանշաններից է նաև դիմային նյարդի պարեզը, որն արտահայտվում է դեմքի թեքումով, հայացքի պարեզը, զգացողական խանգարումները՝ հեմիհիպէսթեզիայի (թերզգացողություն), հեմիհիպերէսթեզիայի տեսքով (գերզգացողություն): Սուր փուլից հետո զարգանում է մկանային լարվածություն:

Հեմոռագիկ կաթվածը հաճախ սկսվում է ուժեղ արտահայտված գլխացավով: Սկզբնական շրջանում կարող են բացակայել միակողմանի թուլությունը, դիմային նյարդի, հայացքի պարեզը, խոսքի խանգարումը (ձայնի բացակայություն, ռնգային ձայն, կարող է չհասկանալ բանավոր խոսքը): Երկու տեսակի կաթվածների ժամանակ էլ կարող են լինել նաև ընդհանուր ուղեղային երևույթներ՝ գլխացավ, գլխապտույտ, սրտխառնոց, փսխում, մենինգեալ նշաններ, բայց դրանք ավելի հաճախ դիտվում են հեմոռագիկ կաթվածի դեպքում:

Քանի որ բոլոր ախտանշանները հարյուր տոկոսով ախտորոշիչ չեն, անհրաժեշտ են հետազոտություններ՝ արյունազեղումը հայտնաբերելու համար:

Այս ախտանշանների առկայության դեպքում պետք է շտապ, ժամանակային որոշակի սահմաններում վճիռ կայացնել:

Գլխուղեղի անոթների սպազմի արդյունքում կարող են զարգանալ նաև անցողիկ խանգարումներ՝ տրանզիտոր, անցողիկ իշեմիկ գրոհ, երբ դարձյալ դիտվում են վերջույթների թուլություն՝ հեմիպարեզ, դեմքի ծռվածություն և այլ նշաններ, սակայն դրանք տևում են ժամեր և վերականգնվում են: Անցողիկ խանգարման դեպքում չի ձևավորվում կաթվածի զոննա՝ մահացած բջիջների տարածք, և կլինիկան մեկ օրվա ընթացքում հետ է զարգանում: Այս գրոհների միայն 70 տոկոս դեպքերում առաջին օրերին իշեմիկ կաթված չի զարգանում, իսկ հիվանդների 30 տոկոսի մոտ, եթե բուժում չի ձեռնարկվում, զարգանում է կաթված:

Ի՞նչ հետազոտություններ են իրականացվում:

Հետազոտությունների նպատակն է նեյրովիզուալիզացիան երկու տարբերակով՝ գլխուղեղի համակարգչային տոմոգրաֆիա (ՀՏ) և մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա (ՄՌՏ) հետազոտություններով: «Արմենիա» ՀԲԿ-ում կատարվում է ՀՏ, երբ կիրառվում է նաև ներերակային կոնտրաստավորում` հատուկ նյութերով, որը թույլ է տալիս հստակ տեսնել սնուցող անոթները:

Կաթվածների բուժման ի՞նչ տարբերակներ կան:

Հայաստանում գործում է կաթվածի ծրագիր, որն իր մեջ ներառում է երկու գործողություն՝ թրոմբոլիզ և թրոմբէկտոմիա:

Թրոմբոլիզը հատուկ դեղորայքով անոթը փակող թրոմբի լուծումն է, որը հնարավոր է կատարել առաջին 4-4.5 ժամվա ընթացքում, քանի որ դեղը կարող է թրոմբը լուծել, երբ այն դեռ լիովին չի ձևավորվել:

Թրոմբէկտոմիան արդեն ձևավորված թրոմբի հեռացումն է ինվազիվ ճանապարհով՝ ներանոթային միջամտությամբ, որը կատարվում է մինչև 24 ժամը:

Կարևոր է, որ մարդիկ իմանան այս միջամտությունների և դրանց ժամկետային սահմանափակումների մասին և բժշկի դիմեն շատ շտապ: 24 ժամ անց թրոմբը մեծավ մասամբ արդեն կարծրացած է լինում և ներանոթային ճանապարհով հնարավոր չէ այն հեռացնել:


Միջամտությունների հարցում նաև կարևոր նշանակություն ունի մեռուկացած զոննայի ձևավորումը. եթե բջիջներն արդեն մահացած են, միջամտությունները կորցնում են իրենց նշանակությունը:


Հեմոռագիկ կաթվածները՝ վատ ընթացքի և բարձր մահացության առումով, ավելի մեծ տոկոսային հավանականություն ունեն:

Կոնսերվատիվ բուժում: Եթե հնարավոր չէ կատարել թրոմբոլիզ կամ թրոմբէկտոմիա, իրականացվում է կոնսերվատիվ բուժում: Շատ կարևոր է խիստ անկողնային ռեժիմը և դեղորայքային բուժումը. զարկերակային ճնշման կարգավորում, շաքարային դիաբետի ժամանակ` արյան մեջ գլյուկոզայի քանակի վերահսկողություն (գլյուկոզան վնասում է անոթի պատը և այդտեղ կարող է թրոմբ ձևավորվել):

Անհրաժեշտ է հրաժարվել վնասակար սովորություններից (ալկոհոլ, ծխախոտ), վարել առողջ ապրելակերպ, բացառել ճարպոտ սնունդը, որը բարձրացնում է խոլեսթերինը, ճարպաթթուների քանակը:

Ինչպե՞ս է կազմակերպվում վերականգնողական շրջանը:

Կաթվածի հիմնական վերականգնումը տեղի է ունենում մեկ տարվա ընթացքում, և շատ կարևոր է բաց չթողնել այդ ժամանակաշրջանը:

Վերականգնման համար մեծ նշանակություն ունեն հարազատների խնամքը և աջակցությունը: Պետք է հետևել, որ կատարվեն բոլոր անհրաժեշտ շարժումները, օգնել հիվանդին դրանք իրականացնել և չհուսահատվել, քանի որ շատ հաճախ կաթվածների վերականգնումը տևում է բավականին երկար:

Հաճախ դիտվում է ամբողջական վերականգնում, բայց դա կախված է կաթվածի զոննայի տեղակայումից, չափից, խնամքից և այլ գործոններից:

Սկզբնաղբյուր. armeniamedicalcenter.am
med-practic.com կայքի ադմինիստրացիան տեղեկատվության բովանդակության համար

պատասխանատվություն չի կրում
Loading...
Share |

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ

Կարդացեք նաև

Ի՞նչ է մկանային դիստոնիան, ռիսկի գործոնները, ախտանիշները, բուժումը, կանխատեսումը. nairimed.com
Ի՞նչ է մկանային դիստոնիան, ռիսկի գործոնները, ախտանիշները, բուժումը, կանխատեսումը. nairimed.com

Դիստոնիան ընդհանուր բժշկական տերմին է, որը ներառում է մկանային կծկանքները, ջղակծկումները կամ ցնցումներ առաջացնող մի շարք շարժողական խանգարումներ...

Ի՞նչն է նպաստում միգրենի նոպաների առաջացմանը. nairimed.com
Ի՞նչն է նպաստում միգրենի նոպաների առաջացմանը. nairimed.com

Միգրեն ունեցող մարդիկ հաճախ նշում են, որ իրենց նոպաների առաջացմանը նպաստում են իրավիճակը, իրադարձությունները, որոշակի սնունդը և ըմպելիքը։ Այս սադրիչ գործոններին այլ կերպ անվանում են նաև տրիգերներ...

Ցավ
Օստեոխոնդրոզ. ի՞նչ է օստեոխոնդրոզը և ինչպե՞ս է հնարավոր կանխարգելել ողնաշարի խնդիրները. erebunimed.com
Օստեոխոնդրոզ. ի՞նչ է օստեոխոնդրոզը և ինչպե՞ս է հնարավոր կանխարգելել ողնաշարի խնդիրները. erebunimed.com

Օստեոխոնդրոզ. ի՞նչ է օստեոխոնդրոզը և ինչպե՞ս է հնարավոր կանխարգելել ողնաշարի խնդիրները: «Էրեբունի» ԲԿ նյարդավիրաբույժ Սարգիս Եղունյանը պարզաբանում է աշխարհում մեծ տարածում ունեցող այս խնդիրը...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա Վիրաբուժություն
Ողնաշարի օստեոպորոզի նյարդաբանական բարդությունները. nairimed.com
Ողնաշարի օստեոպորոզի նյարդաբանական բարդությունները. nairimed.com

Օստեոպորոզը միջողային սկավառակներում դեգեներատիվ գործընթացների զարգացումն է, թեև հիվանդության ժամանակ գանգատները հիմնականում կապված են վերջինիս նյարդաբանական բարդությունների հետ...

Վնասվածքաբանություն և օրթոպեդիա
Գլխուղեղի և նրա անոթների մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա (ՄՌՏ). nairimed.com
Գլխուղեղի և նրա անոթների մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա (ՄՌՏ). nairimed.com

Գանգուղեղային վնասվածք (ՄՌՏ իրականացվում է համակարգչային տոմոգրաֆիայից (ՀՏ) հետո), ուղեղի արյան շրջանառության իշեմիկ կամ հեմոռագիկ բնույթի սուր խանգարում (ՄՌՏ իրականացվում է ՀՏ-ից հետո)...

Ախտորոշում
Ինչպե՞ս խուսափել Այցհեյմերի հիվանդությունից. armeniamedicalcenter.am
Ինչպե՞ս խուսափել Այցհեյմերի հիվանդությունից. armeniamedicalcenter.am

Հիշողության վատացումը զարգանում է տարիքի հետ, աստիճանաբար՝ նյարդային հյուսվածքի օրգանական ախտահարման արդյունքում: Այցհեյմերի հիվանդության  (ծերունական թուլամտության) ժամանակ առաջանում են...

Էնդոսկոպիա` ողնաշարի ճողվածքի ժամանակ. nairimed.com
Էնդոսկոպիա` ողնաշարի ճողվածքի ժամանակ. nairimed.com

Բուժական մերսումները, ֆիզկուլտուրան և դեղորայքը միշտ չէ, որ կարողանում են վերացնել միջողային ճողվածքը։ Հաճախ կոնսերվատիվ բուժումը քիչ արդյունավետ է, ինչի պատճառով պացիենտը ընդհանուր վիճակի թեթևացում...

Վիրաբուժություն
Ի՞նչ է ծոծրակային նևրալգիան. drtehmine.com
Ի՞նչ է ծոծրակային նևրալգիան. drtehmine.com

Ծոծրակային նևրալգիան (կամ` օքսիպիտալ) qրոնիկ գլխացավային համախտանիշ է, որը տեղակայված է պարանոցի վերին, ծոծրակային նյարդերի դուրս գալու հատվածում, և ճառագայթում մինչև գլխամաշկ...

Վիրաբուժություն
Գլխապտույտ. armeniamedicalcenter.am
Գլխապտույտ. armeniamedicalcenter.am

Գլխապտույտը վիճակ է, երբ զգացողություն է, կարծես շրջապատի առարկաները և իր մարմինը շարժվում կամ պտտվում են որոշակի ուղղությամբ (սիստեմային գլխապտույտ): Բայց հաճախ մարդը չի կարողանում հստակ ասել...

Ձեռքերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am
Ձեռքերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am

Երբ դաստակները կորցնում են իրենց զգացողությունը, այն արտահայտվում է ձեռքերի թմրածությամբ, ինչը հաճախ առաջանում է սխալ դիրքի պատճառով: Բայց երբեմն պատճառը կարող է շատ լուրջ լինել...

Ախտանիշներ, որոնց դեպքում պետք է շտապ դիմել սրտաբանի. nairimed.com
Ախտանիշներ, որոնց դեպքում պետք է շտապ դիմել սրտաբանի. nairimed.com

Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) տվյալների, աշխարհում մահացության հիմնական պատճառը սիրտ-անոթային հիվանդություններն են։ Հենց դրանից են հիմնականում մարդիկ մահանում...

Շուրթերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am
Շուրթերի թմրածություն. armeniamedicalcenter.am

Բերանի թմրածությունը նյարդաբանական խնդիրների հետևանք է: Այն կարող է առաջանալ հանկարծ կամ զարգանալ աստիճանաբար: Ամեն դեպքում, այդ ախտանշանի հայտնվելուն պես անհրաժեշտ է դիմել մասնագետի...

Թմրածությունը` օրգանիզմի վտանգավոր ախտանիշ. armeniamedicalcenter.am
Թմրածությունը` օրգանիզմի վտանգավոր ախտանիշ. armeniamedicalcenter.am

Թմրածությունը՝ պարեսթեզիան, մաշկի զգացողության կորուստը կամ խանգարումն է: Հնարավոր է լինեն նաև այլ զգացողություններ՝ այրոց, ծակծկոց և այլն: Թմրածությունը կարող է արտահայտվել մարմնի...

Ուղեղային ախտանիշներ. nairimed.com
Ուղեղային ախտանիշներ. nairimed.com

Ուղեղի և նրա թաղանթների ախտահարման հետ կապված ախտանիշների առաջացումը կարող է վկայել շատ ծանր հիվանդությունների մասին։ Ուղեղային ախտանիշների ամբողջությունը կրում է մենինգեալ համախտանիշ...


Notice: Undefined index: HTTP_X_FORWARDED_FOR in /sites/med-practic.com/classes/flud_class.php on line 33

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ