Նյարդային անոռեքսիա. armeniamedicalcenter.am

Նյարդային անոռեքսիան կյանքին սպառնացող սննդային վարքագծի խանգարում է, որի ընթացքում տեղի է ունենում մարմնի սխալ ընկալում, մարմնի զանգվածի զգալի կորուստ, սննդի ընդունման սահմանափակում: Վերջին տասնամյակներում սննդային վարքագծի խանգարումների հաճախացումը տեղի է ունենում ինչպես Հայաստանում, այդպես էլ ամբողջ աշխարհում: Սննդային վարքագծի խանգարումները ներկայում դիտվում են որպես բազմագործոն խանգարումներ: Այս խնդրում դեր ունեն միջավայրային, սոցիալական գործոնների ու հոգեբանական և ժառանգական նախատրամադրվածության փոխազդեցությունը:

Սննդի սահմանափակումը, սննդակարգին հետևելը հիվանդության ելակետն են համարվում: Այն երկրներում, որտեղ ժամանակակից կնոջ իդեալական պատկերը և հաջողակ լինելը զուգակցվում է նիհարության հետ, անոռեքսիայի և բուլիմիայի դեպքերն ավելի շատ են գրանցվում:

Դեռահասները հաճախ են ունենում են խնդիրներ` սեփական մարմնի ընկալման տեսակետից: Նրանք, հատկապես միջին դեռահասության փուլում, մտահոգված են սեփական արտաքինով և փորձում են ավելի գրավիչ լինել հասակակիցների համար:

Սննդային վարքագծի խանգարումների զարգացման ռիսկի գործոններն են.

• Հիվանդության ընտանեկան բնույթը. անոռեքսիայի, բուլիմիայի կամ ճարպակալման դեպքերի առկայություն` ընտանիքում, բարեկամների մոտ:
• Մասնագիտացված պարային, բալետային, մոդելային, սպորտային խմբակներում ներգրավված լինելը (հատկապես աղջիկների համար):
• Խառնվածքի հատկությունները. պերֆեկցիոնիզմ. «իդեալական» լինելու ձգտում:
• Ցածր ինքնագնահատական:
• Հիվանդագին անհանգստություն` արտաքին տեսքով:
• Անամնեզում կրկնվող սննդակարգերի պահպանում. սննդից հրաժարում, ֆիզիկական գերակտիվություն, գերծանրաբեռնվածություն` ֆիզիկական վարժություններով:
• Ֆիզիկական կամ սեռական բռնության դրվագներ:
• Վաղ սեռական հասունացում:
• Ավելորդ քաշի կապակցությամբ վիրավորանքի ենթարկվելը:
• Կորուստներ կամ կյանքի դժբախտություններ, խնդիրներ հասակակիցների հետ  և դպրոցում:

Անհրաժեշտ է հիշել. ցանկացած դեռահաս, որը մտահոգված է սեփական քաշով, կարծում է, որ գեր է, փորձում է կամ ցանկանում է նիհարել, անհանգստացած է արտաքին տեսքով, ունի առաջնային կամ երկրորդային ամենորեա, պետք էհետազոտվի սննդային վարքագծի խանգարումների (անոռեքսիայի կամ բուլիմիայի) կապակցությամբ:

Նյարդային անոռեքսիայի ախտորոշման չափանիշներն են.

• գիրանալու սաստիկ վախը, որը չի նվազում նույնիսկ քաշի կորստի հետ,
• խիստ անհանգստություն մարմնակազմության վերաբերյալ. «ճարպի շոշափում»  ակներև հյուծվածության պայմաններում,
• քաշը տարիքային նորմայի ստորին սահմաններում պահպանելու համառ մերժումը,
• դաշտանային ցիկլի բացակայություն` 3 և ավելի ամիսների ընթացքում:

Ընդհանուր առմամբ, նյարդային անոռեքսիան համարում են քրոնիկական հիվանդություն` կասկածելի ելքով: Որքան շուտ է հայտնաբերվում հիվանդությունը, այդքան արդյունավետ է ընթացքը և ելքը:

Անոռեքսիայի բուժումը բազմամասնագիտական է, ներգրավվում են` մանկաբույժը, հոգեբանը, հոգեբույժը, սննդաբանը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ